banner121

Araştırmacı Siyasetçi Fevzi Özdemir Yazdı:'GAZİ ISPARTA'DA

Araştırmacı Siyasetçi Fevzi Özdemir Yazdı : ' GAZİ ISPARTA'DA

Isparta 05.03.2021, 12:17 05.03.2021, 12:36
Araştırmacı Siyasetçi Fevzi Özdemir Yazdı:'GAZİ ISPARTA'DA

Mustafa Kemal Atatürk ile 1929 yılında Çankaya’da bir görüşme yapan Alman tarihçi Emil Ludwig, yurt gezileri hakkında şu yorumu yapmıştır;

“Gazi, ülkenin durumunu anlamak için geziye çıktığında memleketin babası gibi hissedilir. Okullarda eğitimin nasıl yapıldığını görmek için okulları ziyaret ettiği zaman veya millete düşüncelerini açıkladığı, nasihatler verdiği veya irşat etmek için çarşılarda, pazarlarda dolaştığı zaman ,büyük bir hoca, bir üstat, bir veli, bir bayrak olur. Milletin O’na sevgisinin ve bağlılığının sayısız nedenleri vardır, fakat en önemlisi O’nu millet sorunlarına ve işlerine önem veren ve o sorunları çözmekle uğraşan bir başkan görmelerindendir. Gerçektende Gazi’nin milletten başka da hiçbir düşüncesi ve sorunu yoktur.”

Bu anlayışla Mustafa Kemal Atatürk 17 Ekim 1922- 26 Ekim 1931 tarihleri arasında 19 yurt gezisine çıkmış ve bu tarihler arasında geçen zamanın yaklaşık 881 gününü yurt gezilerinde geçirmiştir.

Bu yurt gezilerinden biri de, 5 Mart 1930 Çarşamba günü saat 10.30’da İzmir’den hareket ederek Aydın-Denizli-Isparta-Burdur- Antalya istikametine yapmış olduğu gezidir.

Aynı gün gece vakitlerinde Isparta Valisi Ekrem Bey ve Isparta Milletvekili Hafız İbrahim Bey olmak üzere karşılama komitesi Gazi’yi karşılamak üzere Keçiborlu istasyonuna gitmişlerdir. Fakat Gazi Mustafa Kemal Atatürk, gecenin ilerlemiş saatlerinde uykuda oldukları için, Ispartalılardan oluşan heyeti trene bindikten sonra Kuleönü istasyonuna gelinmiştir. Burada öncü ve koruma treni, muhafızları ve arabaları istasyonda kalmış, Atatürk’ün beyaz vagonu Eğirdir’e hareket etmişti.

Atatürk trenle giderken,Sol tarafta ışıkları görür ve ışık yanan yerlerin neresi olduğunu sorar. Atabey beldesi denmesi üzerine Atabey Selçuklu, Ertokuş medresesi vb tarihi anlatılır. Atatürk bundan çok etkilenir.

Soyadı kanunu çıktığında, Gaziye Ata Türk soyadı verilmesinde Atabey'in önemi vardır.

O dönemlerde Türklerin liderlerine verilen ünvan ATABEY,(kurtarıcı,ilim,bilim sahibi,her konuda önde gelen) anlamı olduğu için, Atatürk soyadı buradan esinlenmiştir.

6 Mart 1930 Perşembe Eğirdir Altınkum plajının yamacında yer alan demiryolu köprüsü üzerinde, treninde sabahlayan Atatürk, uyandığında eşsiz bir manzara ile karşılaşmış ,Eğirdir Gölü’nü ve adaları hayranlıkla uzun uzun seyrederek, bu hayranlığını yanıdakilere de bildirmiştir.

Atatürk’ün hayranlığı üzerine Eğirdir Belediye Encümeni’nin 1 Şubat 1933 tarihli kararı ile Can Ada Atatürk’e hediye edilmiş, buna ilişkin belge de kendilerine gönderilmiştir.

Atatürk, 6 Mart 1930 Perşembe günü Eğirdir’den yaklaşık saat 10’da ayrılmış tekrar Kuleönü istasyonuna gelmiştir. O dönemde Isparta’ya demiryolu bağlanmadığı için en yakın istasyon olan Kuleönü’nde trenden inen Atatürk ve heyeti otomobilleriyle birlikte Namazgah mevkiine gelmiş, Atatürk otomobilinden inerek misafir edilecekleri 58. Tümen Komutanlığı binasına kadar, halılarla döşenmiş yolda yürümeye başlamıştır.

Bugünkü 6 Mart Caddesi’ne gelindiği zaman saatler 11.30’u gösteriyor,Ispartalılar yollara dizilmiş, “Yaşa!”, “Varol!” sesleri ortalığı çınlatıyordu.

Valilik binasında çeşitli heyetleri kabul eden Atatürk, Isparta’nın sorunları hakkında bilgiler aldıktan sonra tümen binasının balkonuna çıkarak halkı selamlayan Atatürk, yanında bulunan Belediye Başkanı Hilmi ÇAKMAKÇI’dan da şehir hakkında bilgiler almıştır. Tümen binasının karşısındaki Belediye Parkı’nı çok beğendiğini, fakat Hükümet Konağı’nın yerinin iyi seçilmediğini ifade etmiştir.

(Herhalde Ulu Cami ve Eski Belediye binası mimarisine benzemediği için, birde küçük kaldığı için beğenmemiş olabilir diye düşünüyorum.Şimdiki hükümet binası o zamanlarda yok çünkü ,bu hükümet binası 1939 yılında yapımına başlanmıştır.)

Şehirden ayrılmak istenirken, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Belediye Başkanı Hilmi ÇAKMAKÇI’nın teklifi üzerine öğle yemeği hazırlıklarını gördükten sonra durumu Gazi Paşa’ya bildirdi. Topluca yemek salonuna geçildiği zaman, sofraya göz atan Atatürk; -“Ispartalılar ne kadar maharetli ileriymiş.” diyerek Ispartalılar için övgülerini dile getirmiştir.

Burada Hafız Demiralayın katkısı büyüktür.Kentin savunulması adına.

Yemekten sonra tümen binasının yanındaki sinema salonuna geçilerek Emrullah Nutku’nun oynadığı “Kazaska” oyunu seyredilmiş ve Atatürk oyunu çok beğendiği için birkaç kez tekrar edilmiştir.

Gösteriden sonra tekrar tümen binasının balkonuna çıkan Atatürk karşısındaki parkı, Ulu Cami önlerini ve Hisar Tepenin yamaçlarında bulunan,Karatepe Kirazlı Dere zambaklı vadisi mıntıkasını seyrederken gözüne Ulu Cami takılır.Kubbeli bir bina,“Orası neresi?” diye sorar. -“Camidir Paşam” cevabını alınca, -“Nasıl Cami? Minaresi yok mu?” diye kızgın bir şeklide sorunca ,1914 yılındaki büyük depremde yıkılan Ulu Cami minaresi yok cevabı üzerine, –“Yarından tezi yok, minare inşasına başlanacak bir dahaki gelişimde minareyi yapılmış olarak göreceğim,” demiştir.

Şahsi hesabından minarenin yapılması için gerekli paranın verilmesini emretmiştir.

Ayrıca , Ispartalılar o gün Keçiborlu bölgesinde kükürt madenlerine sahip olduklarını söylemeleri üzerine, kükürt fabrikasının kurulmasını,

Yine trenle Keçiborlu,Gümüşgün, Gönen, Bozanönü, Kuleönü ve Eğirdir'e kadar geldiklerini ,fakat Isparta'ya araçla gelinmesi üzerine,Kent merkezine bir tren istasyonu kurulması isteklerinin olduğu söylenmesi üzerine derhal Isparta ya da bir tren garının kurulmasını emretmiştir.

Isparta'da el sanatları ile ilgili konulara değinen Gazi ,halı dokumacılığının önemli bir merkezi olması, şark halı kumpanyası ile bir yerlere gelindiğinin bildirilmesi üzerine halı ipi ile ilgili imalat ve boya sektör bazında önemli bir hammadde ihtiyacı gerekliliğinin anlaşılması üzerine, Sümerbank'ın kurulmasına da vesile olmuştur.

Yine Pazarköy kereste fabrikasının kurulmasına, Gül çiçeği yağı imalatı yapılması içinde ,şimdiki Belediye binasının olduğu yere, Belediyeye ait bir gülyağı fabrikası kurulmasını emretmiştir.

Bütün bu projelerin yapılması neticesinde1936 yılında İsmet İnönü gelerek açılışlarını yapmıştır.

Artık hareket zamanı gelmiştir. Atatürk, Belediye Başkanı Hilmi Çakmakçı nezaretinde uğurlanmış, Atatürk ve yanında bulunan heyet Burdur üzerinden Antalya’ya hareket etmiştir.

Biz Ispartalılar olarak her 6 Mart günü gibi bu 6 Mart’ı da 88 yıldır aynı ruhla, aynı heyecanla yaşamalıyız ki, o günlere olan borcumuzu bir miktar da olsa ödeyebilelim.

Emeği geçen tüm şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyorum.

haber32
haber32
Yorumlar (4)
Cumali 2 ay önce
Muharrem ince in kurduğu partinin ilk başkanı olsan yakışır feyzi bey. Biriniz çalar diğerini oynar sonra hergün cuma namazı kılarsınjz. Sen imam hatiplisin ya. Sen imam o cemaat. Ancak hergün cuma insanı bıktırır. İnce başkan olunca mecburi hergün cuma. Büstüde biryere koyarsınız. Ancak camiye koydurmazlar
Ak partili 2 ay önce
Sevmiyorum bu kisiyi. Görmek zorunda mıyız
Atatürk ve Isparta 2 ay önce
Atamızın Isparta'ya ziyareti ile kurulmasına karar verilen fabrikalar (Sümerbank İplik ve Dokuma Fabrikası, Gülyağı Fabrikası, Kükürt Fabrikası, vd.) Isparta'nın büyüme ve gelişmesine büyük katkılar sağlamıştır. Cumhuriyet ile birlikte il yapılan Isparta Cumhuriyete ve Atatürk'e çok şey borçludur. Fevzi Bey, size ne kadar çok teşekkür etsek azdır; 6 Mart'a özgü harika bir yazıyı kaleme aldığınız için...
aslı 2 ay önce
çalgıcının pozisyonu değişmiş ...yemezler fevzi işte düz fevzi
haber32 haber32
açık
Günün Anketi Tümü
Siz Yada Ailenizden biri Covid19 Virüsüne Yakalandınız mı?
Namaz Vakti 23 Nisan 2021
İmsak 04:38
Güneş 06:06
Öğle 13:01
İkindi 16:45
Akşam 19:46
Yatsı 21:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 34 66
4. Trabzonspor 35 60
5. Alanyaspor 35 55
6. Hatayspor 34 53
7. Gaziantep FK 34 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Ankaragücü 34 38
15. Malatyaspor 34 37
16. Kasımpaşa 35 37
17. Başakşehir 34 36
18. Kayserispor 34 35
19. Erzurumspor 35 34
20. Gençlerbirliği 34 32
21. Denizlispor 34 27
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 33 77
2. M. United 32 66
3. Leicester City 32 59
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Tottenham 33 53
7. Liverpool 32 53
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 31 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 32 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 32 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 32 73
2. Real Madrid 32 70
3. Barcelona 31 68
4. Sevilla 32 67
5. Real Sociedad 32 50
6. Real Betis 32 49
7. Villarreal 32 49
8. Granada 31 42
9. Osasuna 32 40
10. Athletic Bilbao 31 38
11. Levante 32 38
12. Celta de Vigo 32 38
13. Cádiz 32 36
14. Valencia 32 35
15. Getafe 32 31
16. Deportivo Alaves 32 30
17. Real Valladolid 31 28
18. Huesca 32 27
19. Elche 32 27
20. Eibar 32 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@