haber32
banner77
06 Aralık 2017 Çarşamba 11:48
Osmanlı Ispartası’nda bir devşirme...
haber32

Isparta sancağında Vanlı Paşa adlı bir vali (mutasarrıf) görevdedir.. Aslen Osmanlı eyaleti Makadonya’ lı Müslümanlarındandır. Isparta da şimdi çok sayıda akrabaları mevcut.1743’ den sonra on yıla yakın Isparta da valilik yapar. Isparta’ dan evlidir. Isparta’mıza çok hizmeti vardır.  Özellikle Isparta çevresinde yuvalanan eşkıyaları temizler. 

Kendi sülalesinden çok sayıda kişiyi devlet işine yerleş tirmesi olumsuzluklarından biridir..

Alışılmış çay-dere taşkınlıklarını önlemek için Dere mahallesi, Bilaloğlu Bağevi’ nden  Kadınyarı bölgesine kadar derenin taşla örülmesi gibi kalıcı tetbiri başlatır.

Vanlı Paşa döneminde 1744’ün 15 Temmuz’ unda, Milasve Sinap bölgesinde, 6 Ağustos’ ta Sidre tepesi ndeki yıkıntı bir manastır-kilisede 15 Ağustos’ta  Ayaz mana’da bulunan su başında  Isparta Rum Ortadoks kiliseleri nin her yıl yapılan dûa günleri vardır. Isparta Metropiti Kûfar efendi Osmanlı padişahı 1.Mahmud’ a mektup yazar. Isparta Rum mahallelerindeki çok sayıda Rum ailesinin çocuklarının “devşirme” programına alınmasını ister. . 

Isparta Metropiti Kûfar efendi  devşirilecek, Osmanlı sarayına alınacak Hıristiyan çocuklarının Müslüman yapılmasından rahatsızlık duymaz.

Bu dönemde Isparta medreseleri, Isparta Mevlevî  Dergâhı, Isparta halkı ile birlikte Osmanlı Isparta’sında Müslümanlık çizgisinden hareketle; Ermeni, Rum cemaatleri arasındaki yarattıkları kardeşliğin güzelliğini hatırlatmaya bilmem gerek var mı?

Ortadoks törenleri mevsiminde Saray görevlileri Isparta sancağına gelirler. İki ay kalırlar.Saray görevlileri Devlet hastanesi yakınındaki Hacışaban kahvesi ile Feridiye karakolu arasına çadır kurarlar. Her bir Hıristiyan aile sinin çocuklarını gözlem altına alırlar.                               

Seçici heyet yukarıda sözü edilen bölgelere giderek burada gerçek leşecek dûa ve eğlençeler içinde bulunan Hıristiyan 14-18 yaş arası gençlerin uyanıklık, dürüstlük, yaratıcılık, kahramanlık, çeviklik, insani iletişim gibi özellikleri izlenir. Görevlilerce Saray defterine not düşülür.

Müslüman çocuklarla Hıristiyan çocuklarının katılımıyla girilecek cirit, topaç, kılıç, tepik (meşin top) boğa güreşi, saklambaç, yağlı güreş, çelik-çomak, ortaoyunu taklit gösterileri gibi etkinlikler sürer. Bazen de bu çocukların şarkı söylemeleri istenir. Enstruman çalmaları istenir.

Seçilen çocuklar Tuzpazarı -Hatipoğlu medresesinin önünde Müslüman, Hıristiyan dinadamlarının da bulun duğu, ortak dûalarının sonunda aileleriyle vedalaştırlır. On bir Hıristiyan, üç Ermeni , altı müslüman çocuk seçilmiş; toplam 20 devşirme.                                 

Gönüllü aileler çocuklarını Saray görevlilerinin verdikleri hediye sabunlarıyla birlikte kükürt-kül karışımı banyo yaptırırlar. Ayaklarına Potur (bir çeşit Lacivert   Karamürsel dokuması kalın pantalon) ve yakasız , bağrı açık çizgili  göynek giydirilir.                                                        

Isparta Kadısı Sipahizade Mustafa, Saray görevlileri, Vali Vanlı paşa ile birlikte boyunlarına birer Enâm ( ayet ve surelerden oluşan deriden bir nazarlık) takılır.    

Isparta hududundan kurtuluncaya kadar çocukların gözlerine kırmızı Karamürsel eşarpı bağlanır. Çocuklar ikişer ikişer develere bindirilir. Yüz kişilik saray koruma görevlileriyle birlikte gözden kaybolurlar. 

Çocukları devşirilen Isparta Hıristiyan ailelerinden beş yıl cizye vergisi alınmaz. Aylar sonra Saray’ dan haber gelir. Çocukların tamamı Enderun’ a (Saray okulu) kaydedilmiştir.

Atina-Neo-Lonia Isparta Rum torun Hıristo Delibaş-dede defteri- Araştırm: Bayram AYGÜN, Emekli öğretm, Köşe yazarı 2017 Temmuz..

haber32
Sponsorlu Bağlantılar haber32 haber32
Isparta zayi kayıp ilanlarınız için 0246 223 67 06 Ehliyet, öğrenci kimliği kayıp ilanı vermek için Isparta Express Gazetesi