DEREBOĞAZI GERÇEĞİ: ÜÇ İL, TEK SORUMLULUK…
AMA EKSİK HALKA NEREDE?
Isparta’yı Antalya’ya bağlayan ve yıllardır bölgenin en kritik ulaşım arterlerinden biri olan Dereboğazı yolu, ne yazık ki sadece bir ulaşım hattı değil; aynı zamanda kazalarla, can kayıplarıyla ve bitmeyen sorumluluk tartışmalarıyla anılan bir güzergâh haline gelmiş durumda.
Her kaza sonrası aynı manşet atılıyor:
“Isparta Dereboğazı yolunda kaza…”
Peki gerçek tablo bu kadar basit mi?
COĞRAFYA NE DİYOR? GERÇEKLER ORTADA
Bu yol sadece Isparta’nın değil…
Isparta
Burdur
Antalya
------------
Antalya
Burdur
Isparta
illerinin ortak kullandığı bir güzergâh. Ancak detaylara indiğimizde tablo çarpıcı:
Isparta il sınırlarında yaklaşık 25 km’lik bölüm bulunuyor
Bu sınırdan sonra yaklaşık 55 km’lik uzun bir hat Burdur il sınırları içinde devam ediyor. Isparta il sınırları içinde kalan kesimin tamamı ile Antalya sınırına girildiğinde ise yolun büyük bölümü duble yol standardına ulaşmış durumda. Kalan yaklaşık 40 km de Antalya sınırları içinde.
DUBLE YOLDA EŞİTSİZLİK:
EKSİK HALKA BURDUR HATTI
Yolun mevcut durumuna bakıldığında:
Isparta sınırları → Duble yol tamamına yakını tamamlandı
Antalya sınırları → Büyük ölçüde tamamlandı, son ihaleler de yapıldı
Burdur sınırları → Duble yol eksik, yol dar ve riskli
En dikkat çekici nokta ise şu:
Kazaların büyük bölümü Burdur il sınırları içerisinde meydana geliyor.
DENETİMDE BOŞLUK MU VAR?
Sadece yol değil, denetim tarafında da benzer bir tablo ortaya çıkıyor:
Isparta Emniyeti → Kendi sınırına kadar etkin denetim yapıyor
Antalya Emniyeti → Kendi bölgesinde aktif
Burdur (özellikle Bucak hattı) → Denetim eksikliği iddiaları gündemde
Bu da şu soruyu beraberinde getiriyor:
Kazalar sadece yolun fiziki yapısından mı, yoksa denetim boşluğundan mı kaynaklanıyor?
Isparta il sınırları içinde kalan kısımda gezici ve sabit (Sav denetim merkezi) denetleme ile sürücülerin kurallara uygun davranması için yoğun bir denetleme sürdürülüyor. Bu kısımda neredeyse hiç kaza yaşanmıyor. Yine Antalya sınırları içinde kalan kısımda da sabit ve gezici ekipler vasıtasıyla denetimler sürdürülüyor. Bu kısımda da kaza oranları oldukça düşük. Ancak Burdur sınırları içinde kalan kısımda denetimlerin ne yazık ki arzu edilen seviyede olmadığı açık. Esasen bu durum coğrafi yapıdan dolayı makul de görülebilir. Zira Burdur sınırlarında kalan bölümün denetlenmesi için trafik denetim ekiplerinin her gün ulaşımı çok zor olan ve dağ yolu niteliğindeki yaklaşık 30 km lik zorlu bir etabı aşarak en az günde üç kez Dereboğazı yolunun Burdur sınırlarındaki kısmına ulaşması gerekiyor. Bu da coğrafyayı ve ekipleri zorlamaktan başka bir anlam taşımıyor. Bu yüzden belki de kabul edilebilir mazeretle denetim çalışması arzu edilen seviyeye ulaşamıyor. Maalesef kazaların en çok yaşandığı bölüm de burası.
Isparta Burdur ve Antalya denetim ekipleri mevzuat gereği kendi il sınırları dışına çıkamıyor.
Bu gerçek de yolun Burdur sınırları içinde kalan bölümünde daha etkin bir denetimin gerçekleştirilebilmesi için üç ilin bir araya gelerek aralarında yetki devri de dahil tüm seçenekleri aklı selimin öngördüğü biçimde çözüme kavuşturması gerekiyor. Söz konusu olan insan hayatı.
MEDYANIN DİLİ: “ISPARTA DEREBOĞAZI”
Yerel ve ulusal basında dikkat çeken bir başka gerçek ise algı meselesi:
Kaza Burdur’da oluyor → “Isparta Dereboğazı yolu”
Kaza Antalya sınırında oluyor → yine aynı başlık
Bu durum:
Sorumluluğun tek taraflı algılanmasına
Gerçek problemin gizlenmesine neden oluyor.
Oysa bu yol: Üç ilin ortak sorumluluğunda bir devlet yolu.
ÇÖZÜM NE? RADİKAL AMA GERÇEKÇİ ÖNERİLER
Yaşanan tablo artık klasik çözümlerle geçiştirilemez noktada. Bu nedenle:
1. Ortak Sorumluluk Modeli
Yolun tamamı için tek merkezli koordinasyon sağlanmalı
Üç ilin valilikleri ve emniyet birimleri ortak
hareket etmeli
2. Denetim Yetkisi Yeniden Düzenlenmeli
Sadece il sınırına göre değil, riskli hat bazlı denetim sistemi kurulmalı
3. Coğrafi Sınır Tartışması
Özellikle yoğun kazaların yaşandığı bölge için
idari sınırların yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir. Denetimler o il sınırında sahada artırılabilir.
4. Duble Yolun Tamamlanması ŞART
En kritik eksik halka olan Burdur hattı acilen tamamlanmalıdır. Aksi halde kazaların önüne geçmek zor.
BU YOL SAHİPSİZ DEĞİL, SAHİPLENİLMELİ
Bu yol sadece bir şehir meselesi değil.
Bu yol bir bölge meselesi… Bir can güvenliği meselesi…
Isparta kadar Burdur, Burdur kadar Antalya
Bu yolun sorumluluğunu taşımalıdır.
Esasen Isparta milletvekili Osman ZABUN’un dile getirdiği öneri ile konunun müzakereye açılması ve çözüme odaklanılması önem arzediyor ve sürece önemli bir katkı sunuyor. Biz de Zabun un maksadının Burdur’dan toprak kopararak Burdur’u coğrafi olarak küçültüp Isparta’yı büyütmek gibi bir amaçla hareket ettiği kanaatinde değiliz. Duygusal açıklama ve tepki yerine konunun bütün detayları ile değerlendirilmesi ve aklı selimin gereği neyse orda buluşulması gerekiyor. Söz konusu olan can güvenliği.
Artık herkesin elini değil, 3 ilin siyaseti başta olmak üzere bir araya gelip gövdesini taşın altına koyma zamanı gelmiştir. Çünkü her geciken gün, yeni bir kaza, yeni bir can kaybı demektir.