Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı, Türkiye genelinde ekmek üretim standartlarını kökten değiştirecek önemli bir düzenlemeyi hayata geçiriyor. “Tam Buğday Ekmeği Yaygınlaştırma Kampanyası” kapsamında, fırınlarda üretilen ekmeklerin en az yüzde 70 oranında tam buğday unu içermesi zorunlu hale getirilecek. Ayrıca ekmeğe suni esmer renk vermek amacıyla kullanılan kavrulmuş malt unu gibi katkı maddelerinin kullanımı tamamen yasaklanacak.
Türkiye Gazetesi’nden Ziyneti Kocabıyık’ın haberine göre; yeni uygulama ile tüketicilerin rengi katkı maddeleriyle koyulaştırılmış ürünler yerine, buğdayın doğal yapısından gelen gerçek tam buğday ekmeğine ulaşması hedefleniyor. Böylece hem ürün standardı sağlanacak hem de halk sağlığının korunmasına yönelik önemli bir adım atılmış olacak.
Geçtiğimiz yıl Ağustos ayında Konya’da pilot olarak başlatılan uygulama, elde edilen olumlu sonuçların ardından ülke geneline yayılıyor. Planlamaya göre ilk etapta kamu kurum ve kuruluşlarının yemekhanelerinde sunulan ekmeklerin yüzde 80’i yeni standartlara uygun tam buğday ekmeğinden oluşacak. Beyaz ve kepekli ekmek seçenekleri ise sınırlı sayıda bulundurulacak.
Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF) tarafından düzenlenen uluslararası kongrede detayları paylaşılan bu düzenlemenin, yalnızca halk sağlığını değil, aynı zamanda iklim dayanıklılığı ve sürdürülebilir ticaret hedeflerini de desteklediği belirtildi. Bir yıl içerisinde tüm fırın ve işletmeleri kapsaması planlanan uygulama, Türkiye’de bugüne kadar gerçekleştirilen en kapsamlı gıda reformlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nden Ahmet Güngör konuyla ilgili yaptığı açıklamada, günlük enerjinin yaklaşık yüzde 50’sinin ekmek ve tahıl ürünlerinden karşılandığını belirtti. Kişi başı yıllık ekmek tüketiminin neredeyse 200 kilograma ulaştığını ifade eden Güngör, mevcut tüketimin yüzde 95’inin beyaz undan yapılan ekmeklerden oluştuğunu söyledi.
1940’lı yıllara kadar Türk toplumunun ağırlıklı olarak tam buğday unundan yapılan “esmer ekmek” tükettiğini hatırlatan Güngör, bu oranın günümüzde yüzde 5-10 seviyelerine kadar düştüğünü belirtti. Yapılan araştırmaların, günlük beslenmeye eklenecek küçük miktarda tam buğday ekmeğinin dahi kronik hastalık riskini azaltarak sağlık harcamalarında milyarlarca dolarlık tasarruf sağlayabileceğini ortaya koyduğunu aktardı.
Yetkililer, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde uygulanan benzer stratejilerin hem sağlık harcamalarını azaltmayı hem de karbon ayak izini düşürmeyi hedeflediğini vurgularken, Türkiye’de Konya’da başlatılan saha çalışmasının ulusal bir kamu politikasına dönüştürülmesinin amaçlandığını ifade etti.
Yeni düzenlemeyle birlikte Türkiye’de sofralara gelen ekmeğin niteliği değişirken, toplum sağlığı açısından da önemli bir dönüşüm süreci başlamış olacak.