Trendyol Süper Lig’in 2025-2026 sezonunda oynanan Fenerbahçe - Beşiktaş derbisi, sadece sahadaki mücadeleyle değil, oyun kurallarının en teknik detaylarından biri olan "ofsayt istisnaları" üzerinden yapılan tartışmalarla da hafızalara kazınmıştır. Maçın 56. dakikasında Fenerbahçe’nin bulduğu golün VAR incelemesi sonucu iptal edilmesi, futbolseverler arasında "Kornerden ofsayt olur mu?" sorusunu yeniden gündeme taşımıştır. Futbolun anayasası sayılan IFAB kuralları ve Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) rehberliğinde bu durumu incelediğimizde, kararın ardındaki teknik gerekçeler ve ofsayt kuralının işleyişi net bir şekilde ortaya çıkmaktadır.
Köşe vuruşunda ofsayt kuralı ve istisnalar
Futbol oyun kurallarının 11. maddesi, ofsayt ihlalinin gerçekleşmeyeceği özel durumları açıkça tanımlar. Bu kurala göre bir oyuncu topu; köşe vuruşu (korner), taç atışı veya kale vuruşundan doğrudan alıyorsa ofsayt olarak değerlendirilmez. Yani, köşe vuruşunu kullanan oyuncu topu doğrudan kale sahası içindeki bir arkadaşına gönderirse, o arkadaşı kaleye en yakın noktada (savunmanın arkasında) olsa dahi pozisyon nizami kabul edilir. Bu istisna, duran top organizasyonlarında hücum avantajını korumak amacıyla uygulanmaktadır.
Ancak bu muafiyetin en kritik şartı, topun "doğrudan" bu vuruşlardan gelmesidir. Eğer köşe vuruşu kullanıldıktan sonra top başka bir oyuncuya değerse veya kısa pasla oyun hareketlenirse, o andan itibaren "yeni bir pozisyon" başlar ve standart ofsayt kuralları derhal devreye girer. Dolayısıyla, korner organizasyonlarında yapılan ikinci veya üçüncü paslaşmalarda oyuncuların rakip savunma hattına göre konumları titizlikle incelenmektedir.
Fenerbahçe’nin golü neden geçersiz sayıldı?
Derbinin kaderini etkileyen o kritik dakikada, Fenerbahçe’nin iptal edilen golünde ofsayt bayrağının kalkma sebebi, pozisyonun "doğrudan korner" statüsünden çıkmış olmasıdır. Pozisyonun gelişiminde köşe vuruşu kısa pasla kullanılmış, top Nene’ye aktarılmış ve ardından tekrar Guendouzi ile buluşturulmuştur. İşte bu noktada, top Guendouzi’ye geri paslandığı anda oyuncunun konumu ofsayt çizgisiyle belirlenmiştir.
VAR incelemesi sonucunda, Guendouzi’nin top kendisine aktarıldığı anda Beşiktaş savunmasının son adamından daha önde olduğu tespit edilmiştir. Top doğrudan kornerden gelmediği, aksine bir pas trafiği yaşandığı için "kornerden ofsayt olmaz" istisnası geçerliliğini yitirmiş ve yardımcı hakemin kararı VAR tarafından onaylanmıştır. Gökhan Sazdağı’nın topu kendi kalesine göndermiş olması sonucu değiştirmemiştir; çünkü golle sonuçlanan vuruştan önceki paslaşma evresinde ihlal gerçekleşmiştir.
Futbolda ofsaytın uygulanmadığı durumlar
Modern futbol kuralları, oyunun akıcılığını ve stratejik derinliğini korumak adına belirli anlarda ofsayt kuralını askıya alır. Taraftarların ve oyuncuların bilmesi gereken temel muafiyetler şunlardır:
-
Köşe Vuruşu: Topun doğrudan kornerden gelmesi durumunda ofsayt yoktur.
-
Taç Atışı: El ile kullanılan taç atışlarında oyuncu savunmanın arkasında olsa da pozisyon devam eder.
-
Kale Vuruşu: Kalecinin veya bir savunmacının kale vuruşuyla topu doğrudan ileri uçtaki arkadaşına ulaştırması durumunda ofsayt ihlali aranmaz.
Fenerbahçe - Beşiktaş derbisinde yaşanan bu pozisyon, futbol kurallarının ne kadar hassas dengeler üzerine kurulu olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır. Bir golün geçerli sayılması için sadece topun çizgiyi geçmesi değil, topun oyuna sokuluş biçiminden itibaren gerçekleşen her temasın kurallara uygunluğu esastır. Bu tartışmalı karar, spor kamuoyunda kuralların doğru anlaşılması adına önemli bir öğretici örnek teşkil etmiş ve teknik direktörlerin duran top stratejilerinde "ikinci pas" riskini ne kadar dikkatli hesaplamaları gerektiğini göstermiştir.