"Galaktoboureko" Adıyla Selanik Tatlısı Yapmak İstiyorlar

Türk mutfağında çıtır yufka ve koyu muhallebinin eşsiz uyumuyla bilinen Laz böreği, Yunanistan'da "Galaktoboureko" ismiyle sunulmaya başlandı. Yunanca 'galakto' (süt) ve 'boureko' (börek) kelimelerinin birleşiminden türetilen tatlı, Yunan basınında Selanik’in geleneksel tatlı kültürünün önemli bir parçası olarak lanse edildi.

Yunan medyasında yer alan haberlerde; baklava, kazandibi, künefe ve tulumba gibi diğer Türk tatlılarıyla birlikte Galaktoboureko'nun da Selanik mutfak mirasının bir ögesi olduğu iddia edildi.

İki Mutfağın İsim İsim Lezzet Rekabeti

Coğrafi yakınlık ve tarihsel bağlar nedeniyle iki ülke mutfağında benzer isim ve tekniklerle yer alan öne çıkan lezzetler şu şekilde sıralanıyor:

Laz Böreği / Galaktoboureko

Baklava / Baklavas

Cacık / Tzatziki

Yaprak Sarması / Dolmades

Döner / Gyros

Kokoreç / Kokoretsi

Köfte / Keftedes

Kadayıf / Kantaifi

Lokma / Loukoumades

Un Kurabiyesi / Kourabiedes

Karadeniz bölgesinin tescilli lezzetleri arasında yer alan Laz böreğinin bu şekilde servis edilmesi, sosyal medyada ve gastronomi camiasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Bitcoin ve Ethereum’da Sert Düşüş

Satış baskısının artmasıyla birlikte lider kripto para birimi Bitcoin (BTC) gün içinde yüzde 2,9 değer kaybederek 63 bin 18 dolar seviyesine kadar geriledi. Bu rakam, son 11 günün en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Piyasanın ikinci büyük varlığı olan Ether (ETH) tarafında ise kayıplar daha sert gerçekleşti ve düşüş yüzde 4,1’i aştı. New York işlemlerinde Bitcoin 63 bin doların üzerinde tutunma çabasını sürdürse de piyasadaki temkinli duruş geçerliliğini koruyor.

Sürpriz Faiz Artışı İhtimali Tedirgin Etti

Citadel Securities’in çarşamba günü gerçekleştirilecek toplantıda faiz artışı kararı çıkabileceğine yönelik değerlendirmeleri piyasaları tedirgin etti. Yüksek faiz ortamının yaratacağı riskler, yatırımcıları kripto gibi yüksek volatiliteye sahip enstrümanlardan uzaklaştırarak nakit ve güvenli limanlara yöneltti.

ETF Çıkışları ve Destek Seviyeleri

Orbit Markets Kurucu Ortağı Caroline Mauron, düşüşün yalnızca Fed ile sınırlı olmadığını, yapay zeka sektöründeki kredi risklerine dair kaygıların da fiyatlamalara yansıdığını ifade etti. Mauron, geri çekilmenin devamı halinde 62 bin dolar seviyesinin ilk önemli destek; 60 bin dolar bandının ise daha güçlü bir taban olacağını vurguladı.

Diğer yandan ABD’deki spot Bitcoin ETF’lerinden pazartesi günü 11,6 milyon dolarlık net para çıkışı gerçekleşirken, son üç işlem günündeki toplam çıkış 476,9 milyon dolara ulaştı.

YASAL UYARI: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Haberimiz herhangi bir yatırım tavsiyesi içermemektedir.

Kaliteli hizmet anlayışı ve çok sayıda hatırı sayılır ölçüde ciddi marka ve kamu kurumlarının referans olduğu firma, gün geçtikçe büyümeye devam ediyor.

Çok sayıda ülkeye yaptığı ihracat ve yurt içi satışlarla, Isparta’ya ekonomik anlamda ciddi ölçüde girdi sağlayarak, 35 kadına iş imkanı sunan işletme, önümüzdeki günlerde farklı kalem ürünlerle kadın istihdamı sayısını 100’e çıkarmayı hedefliyor.

“ISPARTA’DAN AMERİKA’YA KADAR TERLİK GİTTİ”
Isparta’da 5 yıl önce Şan Terlik & Buklet ile başlayan girişimcilik serüvenini HABER 32’ye anlatan Burçin Ediş, uzun yıllar kuma kurumlarında ve yurt dışında çalıştıktan sonra kendi işini kurma kararı aldığını söyledi.
Şu an, “Isparta’dan Amerika’ya kadar terlik gitti” diyen kadın girişimci Ediş, Türkiye’de çalıştıkları 350 otelin yanı sıra Almanya, Bulgaristan, Gürcistan, Kıbrıs gibi birçok ülkeye terlik sattıklarını ifade etti.

KADIN İSTİHDAMINI 100’E ÇIKARMA HEDEFİ
Kadın istihdamına önem verdiklerini vurgulayan Ediş, “Burada genelde hanımefendilerle çalışmaktayız. Ben, kendim de bir kadın olduğum için bu konuda pozitif ayrımcılık yapıyorum. Şu anda 35 kişiyiz. Fakat, Allah nasip ederse 2 ay sonra Isparta’ya yeni bir yatırım yapmayı düşünüyorum. Yani yatırımın yeriyle ilgili bir karar verme durumundayız. Önümüzdeki süreçte, istihdam sayımızın 100’e çıkmasını hedefliyoruz” dedi.

YILDA, ORTALAMA 4 MİLYON 500 BİN ‘KULLAN-AT’ TERLİK ÜRETİLİYOR
Kadın girişimiyle, Türkiye dışında, 8 ülkeye daha tek kullanımlık terlik ihraç edildiğini aktaran Ediş, “Yılda yaklaşık 4 milyon 500 bin çift terlik üretiyoruz. Aslında bu sayı her yıl değişkenlik gösteriyor ama ortalama sayılar bu şekilde” diye konuştu.

“İNSANA ZARARI OLMAYAN MADDELERLE, 135 FARKLI ÇEŞİTTE ÜRETİM YAPIYORUZ”
Ediş, 135 farklı çeşit ve modelde terlik ürettiklerini kaydederek, “Sağ – sol özelliği olan ve Alman kalıbı dediğimiz, 44 numaraya kadar giyilebilen terlikler üretiyoruz. Fakat, müşterilerimizin arzusuna göre terliklerimizin özellikleri değişebiliyor. Yaptığımız terlikleri, tamamen insan sağlığına zararlı olmayan maddelerden üretmeye çalışıyoruz. Aynı zamanda yaptığımız tüm ürünleri, son aşamada kalite ekibimiz de kontrol ettiği için müşteri memnuniyetinden de faydalanıyoruz” ifadelerini kullandı.
“TEK KULLANIMLIK DEMEYE KIYAMIYORUM”
Genel adı ‘Kullan – At’ olan terlikleri ürettikten sonra kaliteli işçilikle emek vererek ürettikleri ürünlerine kıyamadığını söyleyen Ediş, şöyle devam etti; “Bizim üretim yaptığımız terliklerimiz, piyasadaki sıradan otellerde bulunan ‘Kullan – At’ terliklere göre, biraz daha üst segmentte yer alıyor. Ben, o yüzden bu ürünlere tek kullanımlık demeye kıyamıyorum. Ancak bu terliklerin genel ismi, tek kullanımlık terlik.”

Fırlatmayı Roskosmos Başkanı Dmitry Bakanov ile NASA Başkanı Jared Isaacman yerinde takip etti. Isaacman, tam 8 yıl aradan sonra Baykonur’u ziyaret eden ilk NASA yöneticisi olarak tarihe geçti.

Mürettebat ISS Yolunda: 3 Saatlik Yolculuk Başladı

NASA astronotu Anil Menon ile Rus kozmonotlar Pyotr Dubrov ve Anna Kikina’yı taşıyan uzay aracı, TSİ 17.47’de fırlatıldı. Fırlatmadan yaklaşık 10 dakika sonra yörüngeye sorunsuz bir şekilde oturan Soyuz MS-29, Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) doğru yaklaşık 3 saat sürecek ekspres yolculuğuna başladı.

Uzay aracının TSİ 20.56’da istasyona kenetlenmesi planlanıyor. Kenetlenme sürecinin ardından kapaklar açılacak ve yeni mürettebat uzay istasyonundaki görev arkadaşlarıyla buluşacak.

Uzayda 8 Aylık Zorlu Mesai

İstasyona ulaşacak olan üç kişilik yeni ekip, burada yaklaşık 8 ay boyunca kalacak. Çeşitli bilimsel deneyler ve istasyon bakım görevlerini gerçekleştirecek olan mürettebatın, önümüzdeki yıl nisan ayında dünyaya dönmesi planlanıyor.

Baykonur’da 8 Yıl Sonra Bir İlk: Diplomatik Ambargo Kırıldı

Fırlatmanın teknik başarısı kadar tören alanındaki diplomatik manzara da dikkat çekti. Roskosmos Başkanı Dmitry Bakanov ile fırlatmayı yan yana izleyen NASA Başkanı Jared Isaacman, 2018 yılından bu yana Baykonur Üssü'nü ziyaret eden ilk NASA lideri oldu.

Rusya ile ABD arasındaki bu düzeydeki doğrudan temaslar, ABD’nin eski Başkanı Joe Biden döneminde uygulanan kısıtlamalar ve engellemeler sebebiyle tamamen durma noktasına gelmişti. Gerçekleşen bu fırlatma ve üst düzey katılım, iki dev ülkenin uzay araştırmalarında yeniden ortak zeminde buluşabileceğinin sinyallerini verdi.

Temmuz 2026 itibarıyla geçerli olacak zamlı tarife, yasalaşma sürecinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecek.

Yüzde 17,76 Oranında Artış Yapıldı

AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, ekonomiye ilişkin çeşitli düzenlemeleri de içeren Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi masaya yatırıldı.

Komisyonda teklife ilişkin bir sunum gerçekleştiren AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, en düşük emekli aylığının belirlenmesinde TÜİK tarafından açıklanan altı aylık enflasyon verilerinin baz alındığını belirtti. Aksu, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Emeklilerimizi ve hak sahiplerini yakından ilgilendiren düzenleme ile mevcut 20 bin Türk lirası olan en düşük aylık ödeme tutarını, 2026 yılının ilk 6 ayında TÜİK tarafından açıklanan yüzde 17,76 enflasyon oranını dikkate alarak 23 bin 552 Türk lirasına yükseltiyoruz."

5,1 Milyon Emekli Doğrudan Yararlanacak

Açıklanan verilere göre, en düşük emekli maaşı sınırının 20 bin TL'den 23 bin 552 TL'ye çıkarılmasıyla birlikte yaklaşık 5,1 milyon emekli bu zamdan doğrudan etkilenecek ve maaşları yeni taban fiyata eşitlenecek.

Söz konusu artışın küresel ölçekteki karşılığına da değinen Ersan Aksu, "2022 yılında 40 dolar olan en düşük emekli aylığı bu düzenlemeyle 500 dolara yükseliyor. Bu tablo, 2022'den bu yana enflasyondan arındırılmış şekliyle reel olarak tam 5,5 kat, dolar bazında ise 12,5 kat artış sağlandığını göstermektedir" dedi.

İşte ünlü ekonomistin "asla bir yatırım tavsiyesi değildir" vurgusuyla paylaştığı 2026 yılı altın ve enflasyon tahminleri:

"Geçen Yılki Gibi Soluksuz Bir Ralli Beklemeyin"

Konuşmasına yatırımcıların beklentilerini dengeleyerek başlayan Filiz Eryılmaz, altındaki yükseliş trendinin süreceğini ancak geçmiş dönemlerdeki gibi devasa paralar kazandıran "soluksuz" rallilerin bu yıl yaşanmayacağını belirtti:

"Bu yıl en iyi senaryoda ben gene altında bir yükseliş bekliyorum ama geçtiğimiz bir buçuk iki yıldaki gibi böyle çok güçlü rallilerin olduğu, çok iyi para kazandığımız bir yıl olmaz. En iyi senaryoda bile altının soluksuz gittiği o inanılmaz dönemleri göremeyebiliriz."

Masadaki 2 Farklı Altın Senaryosu

Ekonomist Filiz Eryılmaz, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) atacağı adımlara ve jeopolitik duruma göre iki farklı fiyat baremi açıkladı:

1. En İyi Senaryo: Faiz Sabit Kalırsa (Hedef: 8.000 TL)

Şartlar: Savaş riskinin geride kaldığı, petrol fiyatlarının 70-75 dolar bandına çekildiği ve Fed'in yeni bir faiz artırımına gitmeyerek faizleri sabit tuttuğu senaryo.

Ons Altın Hedefi: 4.850 – 4.900 Dolar

Gram Altın Hedefi: 8.000 TL seviyeleri.

2. Kötü Senaryo: Fed Faiz Artırırsa (Hedef: 7.000 TL)

Şartlar: Enflasyonist baskıların devam etmesiyle Fed'in yeniden şahinleşmesi ve 1 faiz artışına gitmesi durumu.

Ons Altın Hedefi: 4.500 – 4.600 Dolar seviyeleri.

Gram Altın Hedefi: 7.000 – 7.500 TL bandı.

Kritik İki Faiz Artışı Uyarısı: "Eğer olur da piyasaların şu an hiç fiyatlamadığı '2 faiz artışı' gündeme gelirse, o zaman ons tarafında 4.200 - 4.300 dolarları beklemek gerekir. Ancak bu şu an için bizim baz (ana) senaryomuz değil."

2027 Yılı Altın İçin Çok Daha Parlak Olabilir

Orta ve uzun vadeli tahminlerini de paylaşan Eryılmaz, savaşın geride kalması durumunda 2027 yılının altın ve gümüş için çok daha kazançlı bir dönem olacağını işaret etti. Eryılmaz, "2027 yılında Fed'in artık faiz artırmayı değil, faiz indirimlerini başlatmasını bekleyebiliriz. Bu da değerli metalleri ciddi şekilde destekleyecektir" dedi.

Türkiye Yıl Sonu Enflasyon Tahminini Revize Etti

Yurt içi makroekonomik verilere de değinen Filiz Eryılmaz, Orta Doğu'daki savaş ortamı nedeniyle enflasyon beklentilerini yukarı yönlü güncellediğini duyurdu:

Savaş Öncesi Yıl Sonu Tahmini: %24

Güncel Yıl Sonu Tahmini: %29

2027 Yıl Sonu Tahmini: %21 (Savaş biter ve olumsuz sürprizler yaşanmazsa %20'ye yakın bir kapanış mümkün).

ABD İRAN SON DAKİKA!

ABD ile İran arasında üzerinde uzlaşı sağlanan mutabakatın, bölgedeki çatışmaların başlamasından yaklaşık dört ay sonra yürürlüğe girdiği bildirildi. Açıklamalara göre belge, 17 Haziran'da gerçekleştirilen diplomatik temaslar sırasında ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanırken, aynı gün İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da onayıyla resmiyet kazandı.

ABD yönetimi, anlaşmanın uygulanmasının tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olduğunu vurgularken, İran'ın taahhütlerini eksiksiz yerine getirmesi halinde mutabakatta öngörülen ekonomik ve siyasi adımların hayata geçirileceğini belirtti.

Mutabakatın temel hedefleri arasında çatışmaların kalıcı şekilde sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nda ticaretin yeniden başlaması, yaptırımların aşamalı olarak kaldırılması ve İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin yeni bir yol haritası oluşturulması yer alıyor.

Çatışmaların Sona Erdirilmesi Amaçlanıyor

Mutabakatın ilk maddesi, tarafların Lübnan dahil tüm cephelerde askeri faaliyetleri durdurmasını ve gelecekte birbirlerine karşı silahlı operasyon başlatmama taahhüdünde bulunmasını içeriyor. Ayrıca güç kullanma tehdidinden kaçınılması ve bölgesel istikrarın korunması hedefleniyor.

Egemenlik İlkesine Vurgu Yapıldı

Anlaşmanın ikinci maddesi, iki ülkenin birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve siyasi bağımsızlığına saygı göstermesini öngörüyor. Taraflar ayrıca karşılıklı olarak iç işlerine müdahale etmeme konusunda mutabık kaldı.

Nihai Anlaşma İçin Müzakere Süreci

Mutabakata göre taraflar, kapsamlı ve kalıcı bir anlaşmaya ulaşabilmek amacıyla en fazla 60 günlük yeni bir müzakere süreci yürütecek. Gerektiğinde bu sürenin ortak kararla uzatılabileceği de belirtiliyor.

Deniz Ablukasının Kaldırılması Planlanıyor

Belgenin ilgili maddesine göre ABD, İran limanlarına yönelik deniz kısıtlamalarını aşamalı şekilde kaldıracak. Sürecin yaklaşık 30 gün içerisinde tamamlanması hedeflenirken, ilerleyen aşamalarda ABD'nin bölgedeki askeri varlığını azaltması da planlanıyor.

Hürmüz Boğazı Ticari Geçişlere Açılacak

Anlaşma kapsamında İran, ticaret gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli şekilde geçebilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmayı kabul ediyor. Teknik engellerin kaldırılması, mayın temizliği ve deniz trafiğinin yeniden işler hale getirilmesi de planlanan adımlar arasında bulunuyor.

Ekonomik Kalkınma İçin Yeni Plan

Mutabakatın ekonomik bölümünde, İran'ın yeniden yapılanmasına katkı sağlayacak en az 300 milyar dolarlık bir kalkınma planının hazırlanması öngörülüyor. Finansman modeline ilişkin ayrıntıların ise ilerleyen müzakerelerde netleştirilmesi bekleniyor.

Yaptırımların Gözden Geçirilmesi

Belgede, ABD'nin İran'a yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılması yönünde süreç başlatacağı ifade ediliyor. Ancak bu adımların hangi takvim doğrultusunda uygulanacağına ilişkin ayrıntılar henüz kesinleşmiş değil.

Nükleer Silah Konusunda Taahhüt

Mutabakatın en dikkat çeken başlıklarından biri de İran'ın nükleer silah üretmeyeceği yönündeki taahhüdü oldu. Zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği ve teknik denetim mekanizmalarının ise müzakereler sırasında şekillendirileceği ifade ediliyor.

Geçici Statü Korunacak

Taraflar, nihai anlaşmaya kadar nükleer faaliyetlerde mevcut durumun korunması konusunda uzlaştı. Bu süreçte yeni yaptırımlar uygulanmaması ve belirli ekonomik muafiyetlerin devam ettirilmesi hedefleniyor.

Dondurulmuş Varlıklar Masada

Anlaşmada ayrıca İran'a ait dondurulmuş mali kaynakların erişime açılması için gerekli hukuki ve teknik sürecin başlatılması öngörülüyor. Konunun ayrıntıları ise ilerleyen görüşmelerde netleşecek.

Ortak Denetim Mekanizması Kurulacak

Mutabakatın son bölümünde, anlaşmanın uygulanmasını takip edecek ortak bir denetim mekanizmasının oluşturulacağı belirtiliyor. Nihai anlaşma metninin tamamlanmasının ardından sürecin uluslararası platformlarda da değerlendirilmesi planlanıyor.

ABD İRAN ANLAŞMASINDA HANGİ MADDELER VAR?

14 maddelik mutabakatın öne çıkan başlıkları şu şekilde sıralanıyor:

• Tüm cephelerde askeri operasyonların sona erdirilmesi

• Tarafların egemenlik haklarına karşılıklı saygı göstermesi

• Nihai anlaşma için 60 günlük müzakere sürecinin başlatılması

• İran limanlarına yönelik deniz kısıtlamalarının kaldırılması

• Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticarete yeniden açılması

• İran'ın ekonomik kalkınmasını destekleyecek yeni plan hazırlanması

• Ekonomik yaptırımların kaldırılması sürecinin başlatılması

• İran'ın nükleer silah üretmeyeceğini taahhüt etmesi

• Nihai anlaşmaya kadar nükleer programda mevcut durumun korunması

• Bazı ekonomik faaliyetlerde geçici muafiyetlerin sürdürülmesi

• Dondurulmuş varlıklara erişim sürecinin başlatılması

• Ortak izleme ve denetim mekanizmasının kurulması

• Kalıcı anlaşma müzakerelerinin yürütülmesi

• Nihai metnin uluslararası onay sürecine sunulması

Sızdırılan ve daha sonra taraflarca imzalandığı belirtilen mutabakat; güvenlik, ekonomi ve nükleer faaliyetler başta olmak üzere birçok kritik alanı kapsıyor. Bununla birlikte uygulama esasları ve teknik ayrıntıların önemli bölümünün, önümüzdeki 60 günlük müzakere sürecinde netleşmesi bekleniyor.

Ölüm Nedeni

Hadi’nin kesin ölüm nedeni hakkında resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak uzun süredir sağlık sorunları yaşadığı biliniyordu.

Siyasi Kariyeri

1945 yılında Yemen’in Ebyen ilinde doğan Hadi, ülkenin birleşmesinden sonra siyasette önemli görevler üstlendi. Savunma Bakanlığı ve Cumhurbaşkanı Yardımcılığı görevlerinde bulundu. 25 Şubat 2012’de Cumhurbaşkanlığı görevini devralarak Yemen’in ikinci Cumhurbaşkanı oldu.

Görev süresi boyunca Yemen’de iç savaşın derinleştiği, siyasi ve toplumsal krizlerin yoğunlaştığı bir dönem yaşandı. 7 Nisan 2022’de ise tüm yetkilerini Reşad el-Alimi başkanlığında kurulan Başkanlık Konseyi’ne devretti.

Yemen İçin Önemi

Hadi’nin vefatı, Yemen’in siyasi tarihinde bir dönemin kapanışı olarak değerlendiriliyor. Onun adı, ülkenin en çalkantılı yıllarında devletin başında bulunmuş bir lider olarak anılacak.

Tarihin en büyük ikinci Ebola krizine sahne olan bölgeden gelen çarpıcı açıklamalar ve resmi veriler, küresel sağlık tehdidinin boyutunu gözler önüne seriyor.

"İnsanlar Ölene Kadar Şaka Sanıyorduk"

Bölgede derinleşen salgına dair uluslararası medyaya konuşan kakao satıcısı Helene Akilimali, "Ebola gerçek bir hastalık. İnsanların artık kendilerini kandırmayı bırakması gerekiyor" sözleriyle tehlikeyi özetledi. Yayılan yanlış bilgiler yüzünden hastaların tedavi merkezlerine çok geç başvurduğunu belirten Akilimali, koruyucu maske kullanımının da yok denecek kadar az olduğunu ekledi. Bir diğer bölge sakini Eli Ilunga ise dehşeti şu sözlerle aktardı: "İnsanların gözümüzün önünde öldüğünü görene kadar bunun bir şaka olduğunu sanıyorduk, ama artık acı gerçeği görüyoruz."

DSÖ Risk Seviyesini "Çok Yüksek"e Çıkardı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, şu ana kadar 101'i laboratuvar ortamında kesinleşmiş olmak üzere 900'den fazla şüpheli vaka tespit edildiğini açıkladı. DSÖ, risk seviyesini Demokratik Kongo Cumhuriyeti için "Çok Yüksek", Afrika bölgesi genelinde ise "Yüksek" olarak güncelledi; küresel düzeydeki riskin ise şimdilik düşük kaldığını bildirdi.

KDC Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı son resmi durum raporuna göre ise 15 Mayıs'ta ilan edilen salgında vaka sayısı 867'ye ulaşırken, virüse bağlı 204 kişi hayatını kaybetti. Komşu ülke Uganda'da ise şu ana kadar 5 vaka ve 1 can kaybı kayıtlara geçti.

10 Ülke Daha Sırasını Bekliyor: Kıta Genelinde Büyük Tehdit

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC) Genel Direktörü Jean Kaseya, mevcut krizin Batı Afrika'daki tarihi salgından sonra dünyadaki en büyük ikinci Ebola salgını olduğunu vurgulayarak 10 ülkeyi daha acil kodla uyardı. Kaseya;

Güney Sudan, Ruanda, Kenya, Tanzanya, Etiyopya,

Kongo Cumhuriyeti, Burundi, Angola, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Zambiya'nın

coğrafi yakınlık ve hareketlilik sebebiyle doğrudan Ebola salgını riski altında olduğunu belirtti. Salgın resmi olarak ilan edildiğinde halihazırda 200'den fazla şüpheli vakanın bulunduğunu hatırlatan Kaseya, tüm kıtada acil ve koordineli bir müdahale zinciri kurulmazsa facianın büyüyeceğini ifade etti.

Tayland Bakanlar Kurulu tarafından bugün alınan kararla, pandemi sonrası turizmi canlandırmak amacıyla 2024 yılında yürürlüğe giren 60 günlük vizesiz kalış uygulamasının aralarında Türkiye'nin de olduğu 93 ülke için yeniden 30 güne düşürülmesi kararlaştırıldı. Yetkililer, kararın gerekçesi olarak uzun süreli vizesiz giriş imkanının yasa dışı faaliyetlerde kullanılması ve sistemin istismar edilmesini gösterdi.

GEREKÇE: YASA DIŞI FAALİYETLER VE İSTİSMAR

Tayland Hükümet Sözcüsü Rachada Dhanadirek yaptığı açıklamada, mevcut sistemin bazı yabancılar tarafından kötüye kullanıldığını belirterek, uzun süreli vizesiz giriş uygulamasının kaçak çalışma, yasa dışı işletme faaliyetleri ve dolandırıcılık şebekeleri için güvenlik açığı oluşturduğunu ifade etti. Dhanadirek ayrıca, önümüzdeki dönemde Tayland'a giriş çıkışlarda göç denetimlerinin sıkılaştırılacağını açıkladı.

KARA SINIRINA YILLIK SINIRLAMA GETİRİLDİ

Yeni düzenlemeyle birlikte Tayland kara sınır kapılarından yapılacak vizesiz girişlere de sınırlama getirileceği duyuruldu. Buna göre standart 30 günlük uygulama kapsamında yabancıların kara sınırlarından yılda en fazla iki kez vizesiz giriş yapmasına izin verilecek.

Son dönemde yabancı uyrukluların karıştığı uyuşturucu kaçakçılığı, yasa dışı çalışma ve ruhsatsız işletmeler gibi olayların artmasının ardından hükümetin uygulamayı yeniden gözden geçirdiği aktarıldı.

TURİST SAYISI DÜŞTÜ AMA HEDEF DEĞİŞMEDİ

Turizmin gayrisafi hasılanın yüzde 10'undan fazlasını oluşturduğu Tayland'da, yılın ilk çeyreğinde yabancı turist sayısının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,4 düştüğü açıklandı. Yetkililer, düşüşe rağmen bu yıl için belirlenen 33,5 milyon yabancı turist hedefinin korunduğunu bildirdi.
Yeni vize uygulamalarının yürürlüğe gireceği tarihin ilerleyen günlerde açıklanması bekleniyor.

Akdeniz’de yaşanan hareketlilik ve iletişim kesintilerine ilişkin iddialar sonrası gözler filo organizasyonundan gelecek açıklamalara çevrildi.

Filoya ilişkin paylaşılan son bilgilerde çok sayıda ülkeden insan hakları aktivisti, gönüllü ve sivil toplum temsilcisinin yer aldığı belirtiliyor. Ancak filoda bulunan kişilerin tam listesi ve ülke bazlı net katılım sayıları konusunda resmi ve doğrulanmış ayrıntıların sınırlı olduğu ifade ediliyor. Bu nedenle sosyal medyada dolaşan bazı rakamların henüz kesinleşmiş bilgiler olmadığı vurgulanıyor.

SUMUD FİLOSU CANLI TAKİP

Canlı takip sistemleri ve organizasyon kaynaklarından aktarılan bilgilere göre filoda 50’den fazla teknenin bulunduğu öne sürülüyor. Yüzlerce aktivistin yer aldığı belirtilen filo içerisinde farklı ülkelerden katılımcıların bulunduğu ifade edilirken, bazı teknelerden yapılan yayınlarda zaman zaman bağlantı sorunları yaşandığı bildiriliyor.

Özellikle canlı yayınların aniden kesilmesi, bazı teknelerle iletişimin kopması ve koordinasyon problemlerine ilişkin iddialar dikkat çekiyor. Organizasyon temsilcileri, bağlantı sorunlarının giderilmesi için çalışmaların sürdüğünü açıklarken, Doğu Akdeniz’deki hareketlilik gelişmelere yönelik merakı artırıyor.

SUMUD FİLOSUNA SALDIRI MI OLDU?

Filoya ilişkin en dikkat çekici gelişmelerden biri de uluslararası sularda olası müdahale iddiaları oldu. İsrail medyasında yer alan bazı haberlerde, Gazze’ye yönelik deniz ablukasının aşılmasına izin verilmeyeceği yönünde değerlendirmeler yer alırken, güvenlik senaryolarının masaya yatırıldığı öne sürüldü.

Bazı kriz merkezi açıklamalarında ise bölgede savaş gemileri ve hücumbot hareketliliğinin gözlemlendiği iddia edildi. Ayrıca kimi teknelerle iletişimin tamamen kesildiği ve bazı aktivistlerin güvenlik endişesi nedeniyle canlı yayınlarını sonlandırdığı öne sürüldü.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde bazı kişilerin ellerini havaya kaldırdığı ve telefonlarını denize attığı anların yer aldığı iddiaları da uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Ancak bu görüntülerin tüm detayları bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.

SUMUD FİLOSU NEREDE?

Paylaşılan son bilgilere göre filonun Doğu Akdeniz hattında ilerlediği değerlendiriliyor. Özellikle Kıbrıs açıkları ve Gazze’ye uzanan deniz hattı, hareketliliğin yoğun şekilde takip edildiği bölgeler arasında gösteriliyor.

Filonun temel hedefinin Gazze kıyılarına ulaşmak olduğu belirtilirken, yaşanan iletişim kesintileri nedeniyle anlık konum bilgilerinin net biçimde doğrulanamadığı ifade ediliyor. Bölgedeki askeri hareketlilik ve güvenlik iddiaları nedeniyle rota üzerinde zaman zaman değişiklikler yaşandığı da öne sürülüyor.

SUMUD FİLOSUNDA TÜRK VAR MI, KAÇ TANE TÜRK VAR?

Şu ana kadar paylaşılan bilgilerde filoda Türk aktivistlerin de yer aldığı yönünde iddialar bulunuyor. Ancak resmi kaynaklar tarafından doğrulanmış net bir sayı açıklanmış değil. Organizasyon içerisinde farklı ülkelerden çok sayıda gönüllünün bulunduğu belirtilirken, Türk katılımcıların tam sayısına ilişkin kesinleşmiş verilerin ilerleyen süreçte açıklanabileceği değerlendiriliyor.

Kamuoyunda konuya ilişkin yoğun ilgi devam ederken, gözler hem filo organizasyonundan hem de uluslararası yetkililerden gelecek yeni açıklamalara çevrilmiş durumda.

Yeni Format: 48 Takım, Yeni Bir Tur!

Tarihin en kalabalık Dünya Kupası organizasyonunda takımlar 4'erli olmak üzere 12 gruba ayrıldı. Grup aşamasında her takım 3'er maç yapacak ve puan tablosu şekillenecek. Turnuvanın yeni statüsüne göre:

Gruplarını ilk iki sırada tamamlayan 24 takım doğrudan üst tura yükselecek.

12 gruptaki en iyi 8 üçüncü takım da onlara katılacak.

Böylece turnuva tarihinde ilk kez grup aşamasından sonra "Son 32 Turu" oynanacak ve bu turdan itibaren kaybeden takım evine dönecek.

Gözler Ölüm Grubunda!

Kura çekiminin tamamlanmasıyla birlikte dünya basını ve futbol otoriteleri "Ölüm Grubu" olarak tabir edilen, devlerin ve turnuvanın sürpriz potansiyeli yüksek takımlarının bir araya geldiği o grubu konuşmaya başladı. Güç dengelerinin altüst olduğu bu grupta alınacak her puan, takımların kaderini çizecek.

Dev Şölen 19 Temmuz'da Taçlanacak

11 Haziran 2026 günü muhteşem bir açılış töreni ve ilk düdükle başlayacak olan heyecan fırtınası; Son 32, Son 16, Çeyrek Final, Yarı Final ve Üçüncülük maçlarının ardından 19 Temmuz 2026 tarihinde oynanacak büyük final müsabakasıyla son bulacak. Dünyanın en büyüğünün belli olacağı kupada, A Milli Takımımızın gruptan çıkarak yukarılara tırmanması tüm Türkiye'nin en büyük arzusu.

2026 DÜNYA KUPASI GRUPLARI

A Grubu: Meksika, Güney Afrika, Güney Kore, Çekya

B Grubu: Kanada, Katar, İsviçre, Bosna Hersek

C Grubu: Brezilya, Fas, Haiti, İskoçya

D Grubu: ABD, Paraguay, Avustralya, Türkiye

E Grubu: Almanya, Curaçao, Fildişi Sahili, Ekvador

F Grubu: Hollanda, Japonya, İsveç, Tunus

G Grubu: Belçika, Mısır, İran, Yeni Zelanda

H Grubu: İspanya, Yeşil Burun Adaları, Suudi Arabistan, Uruguay

I Grubu: Fransa, Senegal, Irak, Norveç

J Grubu: Arjantin, Cezayir, Avusturya, Ürdün

K Grubu: Portekiz, Demokratik Kongo, Özbekistan, Kolombiya

L Grubu: İngiltere, Hırvatistan, Gana, Panama

DSÖ Başkanı Ghebreyesus: "Vakalar Artabilir"

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yaptığı açıklamada virüsün kuluçka süresinin 6 haftaya kadar çıkabildiğine dikkat çekti. Bu durumun, önümüzdeki günlerde gemiyle temaslı daha fazla kişinin hastalanabileceği anlamına geldiğini belirten Ghebreyesus, uluslararası makamlarla koordinasyonun sürdüğünü ifade etti.

Ölümler Peş Peşe Geldi

Gemi seyahati sırasında yaşanan kayıplar salgının ciddiyetini ortaya koydu:

6 Nisan: İlk vaka olan bir erkek semptom gösterdi ve 11 Nisan'da hayatını kaybetti.

26 Nisan: Hayatını kaybeden yolcunun eşi, uçuş sırasında durumu ağırlaşarak yaşamını yitirdi.

2 Mayıs: Gemideki bir başka kadın yolcu, semptom bildirdikten 4 gün sonra hayatını kaybetti.

Tedavi Sürüyor: Yoğun bakımda olan ve durumu kritik seyreden yolcuların olduğu bildirildi.

Hantavirüs Nedir? Nasıl Bulaşır?

Hantavirüsler, genellikle kemirgenlerin (fare ve sıçan türleri) idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle temas yoluyla yayılan bir virüs ailesidir.

Bulaşma Yolu: İnsanlara genellikle kontamine olmuş tozların solunması veya vücut sıvılarıyla temas yoluyla geçer.

İnsandan İnsana Geçiş: Tipik hantavirüsler insandan insana kolay yayılmaz ancak "Andes" türü gibi bazı alt türlerde yakın temas ve vücut sıvıları yoluyla bulaş riskine dikkat çekilmektedir.

Gözler Limanlarda

Güney Atlantik'ten Afrika'ya uzanan bu rotada geminin yanaştığı limanlarda karantina önlemleri artırıldı. DSÖ, bu tür gemi seyahatlerinde hijyen kurallarına ve kemirgen kontrolüne azami önem verilmesi gerektiğini bir kez daha hatırlattı.

Bulgaristan seçim sonuçları 2026

Bulgaristan Merkez Seçim Komisyonu tarafından koordine edilen oy verme süreci, katılım oranlarındaki belirgin artışla dikkat çekti. Yerel saatle 20.00’de sandıkların kapanmasının ardından yapılan sayımlarda, seçmen iradesinin net bir odak noktasına yöneldiği görüldü. Ülke genelindeki 12 bin 721 sandıktan gelen veriler, oyların yüzde 90’ından fazlasının tasnif edilmesiyle birlikte İlerici Bulgaristan Koalisyonu’nun domine ettiği bir meclis yapısını ortaya koydu.

Seçim kanunundaki değişiklikler nedeniyle özellikle yurt dışındaki sandık sayılarının sınırlı tutulması, Türkiye gibi komşu ülkelerde oy kullanan Bulgaristan vatandaşlarının uzun kuyruklar oluşturmasına neden olsa da, bu durum genel siyasi yönelimi değiştirmedi. Resmi olmayan ancak kesin gözüyle bakılan sonuçlara göre, parlamentoda yer alan partilerin oy dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• İlerici Bulgaristan Koalisyonu: %45

• GERB: %12

• PP-DB İttifakı: %12

• Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH): %6

• Vızrajdane (Diriliş): %4

Bulgaristan seçimlerini kim kazandı?

2026 Bulgaristan genel seçimlerinin mutlak galibi, eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev önderliğinde kurulan İlerici Bulgaristan Koalisyonu oldu. Koalisyon, aldığı yaklaşık yüzde 45'lik oy oranıyla 240 sandalyeli parlamentoda 135 milletvekili çıkarma başarısını gösterdi. Bu sayı, bir siyasi oluşumun tek başına hükümet kurabilmesi için gerekli olan 121 sandalye barajının oldukça üzerinde yer alıyor.

Rumen Radev, zaferin ardından yaptığı ilk açıklamada bu sonucun halkın "istikrar ve güven" talebinin bir yansıması olduğunu vurguladı. Ülkeyi ardı ardına gelen seçim süreçlerinden kurtarmayı hedeflediklerini belirten Radev, yeni dönemde toplumsal uzlaşıya odaklanacaklarının sinyalini verdi. Her ne kadar İlerici Bulgaristan Koalisyonu hükümet kurmak için gerekli sayısal çoğunluğa tek başına sahip olsa da, Bulgaristan’ın parçalı siyasi geçmişi göz önüne alındığında, geniş tabanlı bir yönetim anlayışının benimsenip benimsenmeyeceği önümüzdeki günlerin en önemli tartışma konusu olacak.

Coğrafi Konumu:

• Kuzeydoğu kıyısı: Yemen (Arap Yarımadası)
• Güneybatı kıyısı: Cibuti ve Eritre (Afrika Boynuzu - Horn of Africa)
• Boğaz, Afrika kıtası ile Asya (Arap Yarımadası) arasında doğal bir sınır oluşturur.
• Perim (Mayun) Adası boğazı ikiye böler; uluslararası gemi trafiği genellikle daha derin olan batı kanalından geçer.

Bu boğaz, petrol, LNG ve konteyner gemilerinin yoğun olarak kullandığı stratejik bir geçiş noktasıdır. Günlük milyonlarca varil petrol ve büyük miktarda ticaret malı buradan geçer.

İran'da mı?

Hayır, Babu'l Mendeb Boğazı İran'da değildir. İran, bu boğazdan coğrafi olarak oldukça uzakta yer alır (İran'ın güneyindeki Hürmüz Boğazı İran'a aittir). Babu'l Mendeb, Yemen, Cibuti ve Eritre arasında bulunur.

Ancak son dönemde (2026 itibarıyla) İran, Husiler üzerinden Yemen'de etkili olduğu için bu boğazla dolaylı olarak ilişkilendiriliyor. İran, olası çatışmalarda Hürmüz Boğazı'nın yanı sıra Babu'l Mendeb Boğazı'nı da tehdit edebileceğini açıklamış ve bu konu uluslararası gündeme sıkça geliyor. Bu, İran'ın askeri ve siyasi etkisiyle ilgili bir durumdur, yoksa boğaz İran topraklarında veya İran kontrolünde değildir.

Nerede? → Yemen (doğu) ile Cibuti/Eritre (batı) arasında, Kızıldeniz'in güney girişinde.

• İran'da mı? → Hayır. İran'ın kendi boğazı Hürmüz Boğazı'dır.

Ali Rıza Tengsiri Kimdir?

Tuğamiral Ali Rıza Tengsiri (Farsça: علیرضا تنگسیری), 1962 doğumlu İranlı bir askerdir. 2018 yılından beri İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevini yürütüyordu. İran’ın deniz kuvvetleri içinde en kritik pozisyonlardan birinde bulunan Tengsiri, özellikle Hürmüz Boğazı’nın güvenliği, boğazı kapatma stratejileri ve Körfez’deki askeri operasyonlardan sorumlu isim olarak biliniyordu.

Devrim Muhafızları’na bağlı deniz kuvvetleri, İran’ın konvansiyonel donanmasından ayrı bir yapıya sahiptir ve asimetrik harp taktikleri, hızlı hücum botları, mayın döşeme ve füze sistemleriyle tanınır. Tengsiri’nin komutanlığı döneminde Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrol sevkiyatına yönelik tehditler ve bölgesel gerilimlerde adı sıkça geçmekteydi. Kendisi, İran rejiminin “direniş ekseni” politikasında önemli bir figür olarak görülüyordu.

Güncel Durum (26 Mart 2026)

• İsrail basını ve bazı uluslararası kaynaklar: Öldürüldü iddiası (Bandar Abbas hava saldırısı).
• İran resmi makamları: Henüz doğrulama veya yalanlama yok.
• Türk medyası: Çoğunlukla “İsrail basını iddia etti” şeklinde haberleştiriyor, bazıları “öldürüldü” başlığı atsa da detayda iddiaya dikkat çekiyor.

Bu haber, İsrail-İran savaşının 27. gününde geldiği için büyük yankı uyandırdı. Eğer İran resmi olarak doğrulama yaparsa, bu olay bölgedeki gerilimi yeni bir seviyeye taşıyabilir. Şu anda en doğru yaklaşım, resmi açıklamaları beklemektir.

17 Mart 2026 itibarıyla, İran ile ABD ve İsrail arasındaki savaşın 18. gününe giriyoruz. Bu çatışma, 28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik sürpriz hava saldırılarıyla başladı ve hızla bölgesel bir krize dönüştü. Savaşın kökeni, İran'ın nükleer programına yönelik uzun süredir artan gerilimlere dayanıyor; ancak tetikleyici olay, ABD Başkanı Donald Trump'ın "rejim değişikliği" hedefiyle başlattığı "Operation Epic Fury" operasyonu oldu. Bu operasyon, İran'ın Yüce Lideri Ali Khamenei'nin ve üst düzey yetkililerin öldürülmesiyle sonuçlandı, bu da İran'ı misillemeye sevk etti. Savaşın ilk günlerinden itibaren, İran Hürmüz Boğazı'nı kapattı, bu da küresel petrol fiyatlarını %50'den fazla artırdı ve dünya ekonomisini sarsıntıya uğrattı. Şu ana kadar tahmini kayıplar: İran'da 1.300-2.000 sivil ve askeri ölüm, İsrail'de 100'den fazla, Lübnan'da 600+, ABD askeri kayıpları ise 8 olarak rapor edildi. Toplamda 3.000'den fazla ölüm ve milyonlarca yerinden edilmiş insan var. Savaş, hava hakimiyeti mücadelesi, füze saldırıları ve vekil güçler üzerinden yayılıyor; ancak kara harekatı sınırlı kaldı.

18. günde, çatışma yoğunluğunu koruyor. ABD ve İsrail, İran'ın hava savunma sistemlerini %70 oranında imha ettiğini iddia ederken, İran asimetrik saldırılarla (füze, drone ve siber) yanıt veriyor. Gece boyunca Tahran'ın batı banliyölerinde ve Esfahan'da patlamalar rapor edildi; bunlar ABD B-2 bombardıman uçaklarının yeraltı sığınaklarına yönelik saldırıları olarak doğrulandı. İran devlet medyası, bu saldırıların "sivil altyapıyı" vurduğunu ve Tahran'da elektrik kesintilerine yol açtığını belirtti. Aynı zamanda, Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta İsrail'in Hizbullah hedeflerine yönelik bombardımanı devam etti; bir bina iki kez vuruldu ve enkaz altında kalanlar için kurtarma çalışmaları sürüyor. Küresel olarak, petrol fiyatları varil başına 120 dolara yaklaştı, Avrupa'da gaz fiyatları %40 arttı ve ABD Kongresi ek 50 milyar dolarlık askeri harcama talebini tartışıyor. Trump, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, "İran'ın direnişi kırılıyor, ancak son dalga henüz gelmedi" dedi, bu da operasyonun 4-5 hafta süreceğini tekrarladı.

Şimdi, sorunun odak noktalarına detaylı bakalım: Savaşta neler oluyor, İsrail Tahran ve Beyrut'a bomba mı attı, ve hangi ülkeler katıldı?

Savaşta Neler Oluyor? Güncel Gelişmeler

Savaşın 18. günü, hava ve füze savaşının zirvesinde geçiyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), son 72 saatte 200'den fazla İran hedefini vurduğunu açıkladı; bunlar arasında IRGC (Devrim Muhafızları) üsleri, füze fırlatma rampaları ve nükleer tesisler (Natanz ve Fordow) yer alıyor. B-2 bombardıman uçakları, bunker-buster bombalarıyla yeraltı hedeflerini imha etti, bu da sınırlı radyasyon sızıntılarına neden oldu – IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı) bunu izliyor. İran'ın yanıtı ise balistik füzelerle yoğunlaşıyor: Son 24 saatte İsrail'e 10 saldırı dalgası düzenlendi, Tel Aviv ve güney bölgeleri hedef alındı. İran'ın füze stoğu %60 azalsa da, drone ve roket saldırıları devam ediyor; örneğin, Hizbullah'ın İsrail'e yönelik 34 saldırı dalgası (roket ve UAV) rapor edildi, bu da toplamda 485 dalgaya ulaştı.

Deniz cephesi kritik: Hürmüz Boğazı'nda İran'ın deniz mayınları döşediği iddiaları doğrulandı; ABD, 16 mayın döşeme aracını imha etti. Üç kargo gemisi vuruldu, bir ABD tankerı Basra açıklarında yandı. Petrol akışı %90 azaldı, bu da Asya'da yakıt paniğine yol açtı. Kara cephesinde, İsrail Lübnan'ın güneyine (Litani Nehri'nin güneyi) büyük bir kara harekatı hazırlıyor; 70.000 yedek asker çağrıldı. İran, Irak üzerinden ABD elçiliğine drone saldırısı düzenledi, Bağdat'ta dumanlar yükseldi. Siber alanda, İran'ın ABD enerji altyapısına saldırıları rapor edildi, ancak detaylar sınırlı. Ekonomik etki: OPEC+ üretimi artırdı, ancak gaz fiyatları ABD'de galon başına 2.98 dolara çıktı, 50 sentlik artış bekleniyor. Uçuşlar iptal: Dubai Havalimanı'nda %70 kesinti, İran semalarında sıfır trafik.

Siyasi olarak, İran'ın yeni Yüce Lideri Mojtaba Khamenei (Ali Khamenei'nin oğlu), "düşmana karşı direniş" çağrısı yaptı, ancak Trump bunu "kabul edilemez" buldu ve rejim değişikliğinde ABD'nin rolü olacağını belirtti. Arabuluculuk girişimleri (Umman ve Mısır) reddedildi; Reuters'e göre, ne İran ne ABD ateşkes için hazır. İç politikada, ABD Senatosu savaş yetkilerini tartışıyor, ancak veto edilemez. Protestolar: Pakistan'da ABD konsolosluğuna saldırı 9 ölü, İran'da Meşhed'de bastırılan gösteriler.

İsrail Tahran ve Beyrut'a Bomba mı Attı?

Evet, İsrail hem Tahran hem Beyrut'a saldırılar düzenledi ve bunlar savaşın başından beri devam ediyor. Tahran'a yönelik saldırılar: 13 Mart'ta (savaşın 14. günü) İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Tahran'da "terör rejiminin altyapısına" yönelik yeni bir dalga başlattı; bunlar arasında Basij karargahı, füze fırlatıcıları ve lojistik tesisler vuruldu. 16 Mart raporlarına göre, Tahran'ın batısında büyük patlamalar meydana geldi, bunlar ABD ile koordineliydi. İran devlet medyası, Azadi Spor Kompleksi'nin vurulduğunu doğruladı, bunu "uluslararası hukuk ihlali" olarak nitelendirdi. Tahran sakinleri şehri terk ediyor; bir otoyol kuzeye tek yön yapıldı. Toplamda, İsrail Tahran'a 500'den fazla hedef vurdu, bu da elektrik kesintilerine ve sivil ölümlere yol açtı.

Beyrut'a saldırılar: Savaşın 3. gününden beri Hizbullah'ın katılımıyla yoğunlaştı. 11 Mart'ta (12. gün) Beyrut'un güney banliyölerinde patlamalar yaşandı; İsrail, 115 hedefi vurdu, bunlar arasında Hizbullah'ın kullandığı konutlar vardı. 13 Mart'ta bir bina iki kez vuruldu, enkaz altında kalanlar için kurtarma sürüyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı, son saldırılarda 77 ölü ve 500 yaralı rapor etti; toplamda 600'den fazla ölüm, 800.000 yerinden edilmiş. İsrail, bunu "Hizbullah altyapısını yok etmek" için gerekçelendirdi, ancak Lübnan hükümeti bunu kınadı. Hizbullah, misilleme olarak İsrail'e roket attı, Tel Aviv'i vurdu.

Bu saldırılar, savaşın yayılmasını gösteriyor: Tahran saldırıları İran'ın kalbini hedeflerken, Beyrut'takiler vekil güçleri (Hizbullah) zayıflatmayı amaçlıyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, bunları "yasadışı" buldu, ancak ABD ve İsrail "kendini savunma" diyor.

Hangi Ülkeler Savaşa Katıldı?

Savaş, doğrudan ve dolaylı katılımlarla yayıldı. Doğrudan katılanlar:

• ABD: Ana saldırgan; hava ve deniz saldırıları, 50.000 asker, 200 savaş uçağı, 400 Tomahawk füzesi kullandı. Amaç: Rejim değişikliği ve nükleer tehditleri yok etmek. Kayıplar: 8 asker, üs saldırıları.
• İsrail: ABD ile koordineli hava saldırıları; Tahran, Beyrut ve Hizbullah hedefleri. 70.000 yedek asker, Lübnan'a kara harekatı hazırlığı. Kayıplar: 100+ sivil, füze saldırıları.
• İran: Savunma ve misilleme; balistik füzeler, drone'lar, Hürmüz kapatma. Hizbullah ve Irak milisleri üzerinden vekil savaş. Kayıplar: 1.300-2.000, liderler öldü.
• Lübnan (Hizbullah): 2 Mart'ta katıldı; İsrail'e roket ve drone saldırıları. İsrail'in bombardımanına maruz kaldı.

Dolaylı/vurulan ülkeler:

• Körfez Ülkeleri (Bahreyn, Kuveyt, Katar, BAE): İran'ın füze/drone hedefi; ABD üsleri vuruldu. BAE 131 drone'u engelledi, Kuveyt'te yangınlar. Yatırımlarını ABD'den çekmeyi tartışıyorlar.

• Suudi Arabistan: Hava savunmasıyla İran drone'larını engelliyor; üsler hedef.
• Azerbaycan: İran drone'ları havaalanı ve okulu vurdu; savaşa girmeyi tehdit etti.
• Irak: ABD elçiliği drone saldırısına uğradı; İran destekli milisler aktif.

Destek verenler:

• İngiltere: Katar'a 4 Typhoon uçağı, Kıbrıs'a HMS Dragon gönderdi (drone saldırısı gecikti).

• Fransa: Bölgeye güçlü gemiler yolladı.
• Ukrayna: İran drone'larına karşı uzman gönderdi.
• Pakistan: ABD konsolosluğuna protesto saldırıları, Afganistan'la çatışma arttı.

Karşı tarafta: Çin ve Rusya İran'ı destekliyor; Çin yuan talebiyle doları hedefliyor, Rusya petrol kazancıyla faydalanıyor. AB, ateşkes çağrısı yapıyor ama askeri yok.

günde savaş, hava üstünlüğü ABD-İsrail'de olsa da İran'ın direnişi sürüyor. Tahran ve Beyrut saldırıları sivil kayıpları artırıyor, küresel ekonomi çöküyor. Katılan ülkelerin sayısı artarsa (örneğin Azerbaycan girerse), tam bir bölgesel savaş olabilir. Trump'ın rejim değişikliği ısrarı, diplomatik çıkmaz yaratıyor; BM Güvenlik Konseyi acil toplandı ama veto engeli var. Önleme: Petrol stokları, ekonomik yaptırımlar ve arabuluculuk. Ancak, savaşın uzaması muhtemel; 4-5 hafta tahmini gerçekçi değil. Dünya, bu çatışmanın nükleer veya küresel savaşa evrilmesini izliyor.

Mücteba Hamaney yaralandı mı, sağlık durumu nasıl?

İran resmi makamları ve uluslararası istihbarat raporları, Mücteba Hamaney’in ABD-İsrail saldırıları sırasında yaralandığı konusunda büyük ölçüde hemfikir. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada Hamaney'in "yaralı ama durumunun iyi" olduğunu teyit etti. İran devlet medyasında da kendisinden "janbaz jang" (savaş gazisi) olarak bahsedilmesi, saldırı sırasında fiziksel bir hasar aldığını doğrular nitelikte. Öte yandan, İsrail askeri kaynakları da ellerindeki verilerin Hamaney’in saldırılarda yaralandığını gösterdiğini belirtirken, yaranın ne derece ciddi olduğu ve tedavi süreci hakkındaki spekülasyonlar devam ediyor.

İran’ın yeni lideri Rusya’da mı tedavi ediliyor?

Son günlerde uluslararası basına yansıyan en çarpıcı iddialardan biri, Mücteba Hamaney’in gizlice Rusya’ya götürüldüğü yönünde. İddialara göre, saldırılarda ciddi şekilde yaralanan Hamaney, İran’daki hastanelerin saldırı riski altında olması ve tıbbi ekipman yetersizliği nedeniyle bizzat Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in önerisiyle Moskova’ya nakledildi. Rus askeri uçağıyla gerçekleştirildiği öne sürülen bu sevkiyatın ardından Hamaney’in, Putin’in özel doktorları tarafından ameliyat edildiği konuşuluyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise bu iddiaları dolaylı yoldan yalanlayarak, liderin sağlık durumunun "son derece iyi" olduğunu ve durumun tamamen kontrolü altında olduğunu ifade etti.

Mücteba Hamaney hakkında son bilgiler (17 Mart 2026)

• Resmi Durum: İran’ın yeni dini lideri (Liderlik makamına seçilme tarihi: 8 Mart 2026).

• Resmi Açıklama: Sağlık durumunun iyi olduğu ve görevine devam ettiği belirtiliyor.

• Trump’ın İddiası: "Ölmüş olabilir, orada kiminle konuşacağımızı bilmiyoruz."

• Rusya İddiası: Moskova’da özel bir hastanede tedavi gördüğü öne sürülüyor.

• Görüntü Durumu: Göreve geldiğinden beri kamuoyu önüne çıkmadı veya video mesaj yayınlamadı.

Netanyahu öldü mü?

İran’ın İsrail’deki stratejik noktalara yönelik düzenlediği son füze saldırıları sırasında, Netanyahu’nun bulunduğu tahmin edilen güvenli konutlardan birinin hedef alındığı öne sürüldü. Olay yerinden bildiren İsrailli bir gazetecinin, ağır hasar alan bir yapıyı işaret ederek "Netanyahu bu evde ölmüş olabilir" şeklinde yaptığı sosyal medya paylaşımı dünya genelinde infial yarattı. Ancak söz konusu paylaşımın dakikalar içinde silinmesi ve İsrail devlet televizyonunun konuya dair sessizliğini koruması, iddianın henüz doğrulanmadığını gösteriyor. Buna rağmen, saldırıların şiddeti ve hedeflerin hassasiyeti, kamuoyundaki şüphelerin canlı kalmasına neden oluyor.

Netanyahu nerede?

İddiaların merkezinde yer alan bir diğer önemli gelişme ise, ülkede düzenlenen olağanüstü güvenlik bilgilendirme toplantısında yaşandı. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz başkanlığında toplanan kabinede, teamüllerin aksine Başbakan Binyamin Netanyahu’nun koltuğunun boş kalması dikkat çekti. Başbakanlık Ofisi’nin resmi sosyal medya hesabı üzerinden "Kendisine ulaşmak için çabalarımız sürüyor" şeklinde yapılan ve kısa süre sonra kaldırılan açıklama, Netanyahu’nun mevcut konumu veya sağlık durumu hakkında ciddi bir iletişim kopukluğu yaşandığına dair spekülasyonları beraberinde getirdi. İsrailli yetkililer henüz Başbakan’ın güvenli bir sığınakta olduğuna dair somut bir kanıt veya görüntü paylaşmadı.

İran ve İsrail cephesinden karşılıklı açıklamalar

İran Devrim Muhafızları, saldırıların ardından yaptıkları açıklamada İsrailli üst düzey yetkililerin bulunduğu 10 farklı noktanın başarıyla vurulduğunu iddia etti. Yapılan sert açıklamada, "Siyonist suçlu Başbakan hayattaysa bile onu takibimiz sürecek" ifadelerine yer verilerek Netanyahu’nun doğrudan hedef alındığı teyit edildi. İsrail kanadında ise ordu sözcüleri, savunma sistemlerinin başarısına vurgu yapsa da Başbakan'ın özel durumuyla ilgili net bir bilgi vermekten kaçınıyor. Bölgedeki diplomatik kaynaklar, Netanyahu’nun hayatta olup olmadığına dair kesin bilginin ancak bir video mesaj veya resmi bir basın toplantısıyla netleşebileceğini ifade ediyor.

Askeri hedefler imha edildi, petrol altyapısı "şimdilik" korundu

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yürütülen operasyonun detayları, stratejik bir mesaj içeriyor. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, adadaki tüm askeri hedeflerin, füze depolarının ve deniz mayını tesislerinin "tamamen yok edildiğini" duyurdu. Ancak, küresel bir ekonomik krizi tetiklememek adına petrol terminallerinin ve enerji altyapısının "insani nedenlerle" hedef alınmadığını belirtti.

Buna rağmen, Trump’tan Tahran’a net bir ültimatom geldi:

"Eğer İran veya başka bir güç Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini engellemeye çalışırsa, petrol altyapısını haritadan silme kararımı derhal gözden geçireceğim."

Tahran'dan "küle dönüştürürüz" uyarısı

İran kanadından gelen ilk açıklamalar ise saldırının askeri üslerle sınırlı kaldığını ve petrol sevkiyatının devam ettiğini doğruluyor. Ancak İran Devrim Muhafızları, enerji altyapısına yönelik olası bir saldırı durumunda bölgedeki tüm enerji tesislerini hedef alacaklarını duyurdu. Tahran yönetimi, ABD ile bağlantılı petrol şirketlerinin bölgedeki varlıklarını "küle dönüştürme" tehdidinde bulunarak gerilimi en üst düzeye taşıdı.

Küresel enerji piyasalarında "arz şoku" endişesi

Hark Adası, günlük yaklaşık 7 milyon varil yükleme kapasitesiyle küresel petrol arzının kilit noktalarından biri. Uzmanlar, saldırı sonrası piyasalarda oluşan tablonun ciddiyetine dikkat çekiyor:

• Fiyat Artışı: Savaşın başlangıcından bu yana petrol fiyatları %25'ten fazla artış gösterdi. Olası bir altyapı hasarında varil fiyatının 100-150 dolar bandına çıkabileceği öngörülüyor.

• Sevkiyat Riskleri: Hürmüz Boğazı'ndaki mayınlama faaliyetleri ve tanker trafiğindeki aksamalar nedeniyle IEA (Uluslararası Enerji Ajansı) acil petrol stoklarını kullanma hazırlığına başladı.

• Türkiye’ye Etkisi: Enerji analistleri, bölgedeki kalıcı bir kesintinin Türkiye'nin enerji ithalat maliyetlerini %40 oranında artırabileceği konusunda uyarıyor.

Hark Adası neden vazgeçilmez?