09.10.2014, 09:43

SOSYOLOJİNİN KEMAL TAHİR'İ: BAYKAN SEZER.

                            
             Konuyu Kemal Tahir’e getirip de Baykan Sezer’den söz etmemek mümkün müdür? Eğer hakşinaslığı bir kenara bırakmayı göze alabilmişsek evet. Neden mi? Çok basit Kızılçelik’in ifadesiyle merhum Sezer, Kemal Tahir’in “ruh ve fikir ikizidir” de ondan.(Sezgin Kızılçelik. Kemal Tahir 100 yaşında sf:188) Kemal Tahir,  tarihi nasıl edebiyat ile birleştirmişse, Baykan Sezer’de sosyoloji ile birleştirmiştir. Tarihsiz bir sosyolojinin hiçbir anlamının olamayacağı yahut olanın Batı’dan tercüme olup “yerli” olmayacağı, onun en baştan beri, elde var biridir.
            Diğer bir ifadeyle onun tasası Türk toplumunun kimliğini sosyoloji vasıtasıyla ortaya koyabilmektir. Bu nedenle sosyoloji yapmış ve yaparken de ilk husus olarak, bir disiplin olarak sosyoloji  de kendi gelenek ve yöntemlerini geliştirmeye bakmıştır(Sf:189).
            Hâlbuki kendisinden önce sosyolojinin temel uğraşısı “Doğu toplum yapısından Batı toplum yapısına nasıl geçebiliriz?” sorusu olmuştur. Bu nedenle temel tartışma konuları Batılılaşma, çağdaşlaşma, laiklik, milliyetçilik ve azgelişmişlik üzerine oturmuştur.(H. Bayram Kaçmazoğlu. Doğu-Batı çatışması. Sf:29) Elbette hiçbir yerlilik ve özgünlük kaygısı taşımadan, Batı’dan yapılan tercümelerle iş kotarılmaya çalışılmıştır. Böyle bir sosyolojinin gelenek oluşturma ve yöntemini belirleme gibi bir kaygısının ol(a)mayacağı tartışmasızdır.
            Kısacası merhum Baykan Sezer’de tıpkı Kemal Tahir gibi hazır kalıplarla toplumumuzu izah etmenin ve anlamanın mümkün olamayacağını göstermek için didinmiş durmuştur.
            Bu nedenle tıpkı Kemal Tahir gibi o da hâkim Epistemik çevrelerce “yok” farz edilmeye çalışılmıştır.
            Ama çok şükür ki bu konuda başarılı olunamamış; Baykan Sezer’in eserleri kadar yetiştirdiği talebeleri de makûs kaderimizin beyinlerimize döşediği zincirleri kırmaya başlamışlardır.
            Yukarıda belirtildiği gibi o bir Türk sosyolojisi yapmanın gayretindedir. Ama bu asla milliyetçi bir sosyoloji çalışması yaptığı şeklinde yorumlanmamalıdır(Kaçmazoğlu Sf:32).  Üzerine basa basa tekrarlayalım: o yerli olmanın peşindedir. Yerli olmak milliyetçi olmak anlamına gelmediği gibi, yerel olmak/kalmak anlamına da gelmemektedir. Kendimizi anlamaktan ve izahtan başlayarak evrensel boyutları izaha ulaşan disiplinler kurmamız mümkündür. Zaten Batı’da bunu yapmamış mıdır? Bütün sosyal disiplinleri, Batı yerelinden hareketle evrensel bir izah getirme gayreti değil midir? Batının üzerimizde başarılı olması demek bir anlamda kendimizi ötekinin gözüyle görüp anlamaya başlamamız demek  değil midir?
            Bu bakımdan içimizdeki Batılılar sağcı, solcu, laik, Avrupai, milliyetçi, ulusalcı hatta dindar dahi olabilirler ama asla yerel olamaz ve olmaktan da hazzetmezler.
            Bu bağlamda merhum Sezer kendi sosyolojisini kurarken evvela Türk Kimliğinden hareket etmiş ve sonrada Doğu-Batı çatışması teorisine kadar giderek olayın evrensel boyutunu işlemeye çalışmıştır. Daha açıkçası o Türk kimliğini ararken tarihte yaşanan bu temel çatışmaya ulaşmıştır.
            Tıpkı Kemal Tahir gibi; yine onun gibi Batıcılaşmanın bizi hep geriye götürdüğü kanaatini taşıyarak.
            Baykan Sezer Türk toplumunun kimliğinin tespitini amaçlarken bunu anlamsız ve gayesiz bir heves ile yapmamıştır. Olması gerekenin bu olduğu için yapmıştır. Çünkü o bir sosyologdur. Sosyoloji ise en öz tarifiyle “toplumların kendi sorunları ve kimlikleri üzerinde bir bilinçlenme biçimidir”(Ertan Eğribel-Ufuk Özcan. Sosyoloji Yıllığı. Kitap 12. Sf:7)
            Böyle bir bilinçlenmenin tarihten, daha doğrusu dünya tarihinde toplumları birbirinden farklı kılan faktör ve sebeplerden ayrı düşünülemeyeceğine göre, cevaplanması gereken ilk soru ‘toplumları birbirinden farklı kılan şey nedir?’ sorusudur. O bu yöndeki çalışmalarında tarihte toplumları şekillendiren temel bir çatışmanın olması gerektiğini düşünmüş v ikinci olarak şu soruyu sormuştur: tarihte ki temel çatışma nedir?
            Doğulu ülkelerin Batı’lı ülkeleri bitmez tükenmez bir iştahla takip etmeleri midir? Yani günümüzün ileri-geri çelişkisi midir? Bunun kabulü demek Batı’nın medeniyetinin evrensel olduğu anlamına gelecektir. Bu iddia Batı menşeli basit bir ideolojidir, daha da kötüsü kabul etmek demek tarihteki misyonumuzdan, farklılığımızdan feragat etmek anlamına gelecektir.
            Çünkü Batı Medeniyeti evrensel olmadığı gibi bir toplumun medeniyet değiştirmesi demek, tarihin temel çatışması ile ona kazandırmış olduğu kimlikten feragat etmesi demektir.
            Her ne kadar Ziya Gökalp Durkheim’den mülhem sosyolojisi ile bir yandan öbür kıyıya atlarken ceplerimizi “hars” ile doldurmamızı öğütlese de durum değişmeyecektir. Değişmeyecektir çünkü medeniyet değiştirmek demek tarihin bize kazandırdığı kimliği hiçe saymamız demektir. Üstelik Batı değerlerinin evrensel olduğu hususu da Batı tarafından çıkarılmış palavradan öte bir şey değilken.
            Peki değilse bu temel çelişki sınıf mücadelesi midir? Yahut ulusların mücadelesi mi? Yoksa işin sırrı dinde midir?
            İşte bu sorularla boğuşan merhum Sezer, sosyolojisini kurmak için tarihin derinliklerinden gelen bir çatışmayı keşfederek kendisine istinad duvarı olarak seçecektir.
 
 
           
 
           
 
Yorumlar (0)
haber32 haber32
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce Isparta'nın En Büyük Sorunu Nedir?
Namaz Vakti 21 Ocak 2020
İmsak 06:38
Güneş 08:03
Öğle 13:14
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 18 40
2. Başakşehir 18 36
3. Trabzonspor 18 35
4. Fenerbahçe 18 34
5. Alanyaspor 18 32
6. Galatasaray 18 30
7. Beşiktaş 18 30
8. Göztepe 18 26
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 18 24
11. Denizlispor 18 22
12. Çaykur Rizespor 17 20
13. Gençlerbirliği 17 18
14. Konyaspor 18 18
15. Kasımpaşa 18 15
16. Antalyaspor 18 14
17. Ankaragücü 18 12
18. Kayserispor 18 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 18 37
2. Erzurum BB 18 31
3. Bursaspor 18 30
4. Akhisar Bld.Spor 18 28
5. Keçiörengücü 18 28
6. Ümraniye 18 28
7. Menemen Belediyespor 18 28
8. Adana Demirspor 18 27
9. Altay 18 24
10. Balıkesirspor 18 24
11. Giresunspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 18 23
13. İstanbulspor 18 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 18 16
16. Adanaspor 18 13
17. Boluspor 18 13
18. Eskişehirspor 18 9
Takımlar O P
1. Liverpool 22 64
2. Man City 23 48
3. Leicester City 23 45
4. Chelsea 23 39
5. M. United 23 34
6. Wolverhampton 23 34
7. Sheffield United 23 33
8. Tottenham 23 31
9. Crystal Palace 23 30
10. Arsenal 23 29
11. Everton 23 29
12. Newcastle 23 29
13. Southampton 23 28
14. Burnley 23 27
15. Brighton 23 25
16. West Ham 22 23
17. Watford 23 23
18. Aston Villa 23 22
19. Bournemouth 23 20
20. Norwich City 23 17
Takımlar O P
1. Barcelona 20 43
2. Real Madrid 20 43
3. Atletico Madrid 20 35
4. Sevilla 20 35
5. Getafe 20 33
6. Real Sociedad 20 31
7. Valencia 20 31
8. Athletic Bilbao 20 30
9. Villarreal 20 28
10. Granada 20 27
11. Real Betis 20 27
12. Levante 20 26
13. Osasuna 20 25
14. Deportivo Alaves 20 23
15. Real Valladolid 20 22
16. Eibar 20 22
17. Mallorca 20 18
18. Celta de Vigo 20 16
19. Leganés 20 14
20. Espanyol 20 14
Günün Karikatürü Tümü