09.10.2014, 09:43

SOSYOLOJİNİN KEMAL TAHİR'İ: BAYKAN SEZER.

                            
             Konuyu Kemal Tahir’e getirip de Baykan Sezer’den söz etmemek mümkün müdür? Eğer hakşinaslığı bir kenara bırakmayı göze alabilmişsek evet. Neden mi? Çok basit Kızılçelik’in ifadesiyle merhum Sezer, Kemal Tahir’in “ruh ve fikir ikizidir” de ondan.(Sezgin Kızılçelik. Kemal Tahir 100 yaşında sf:188) Kemal Tahir,  tarihi nasıl edebiyat ile birleştirmişse, Baykan Sezer’de sosyoloji ile birleştirmiştir. Tarihsiz bir sosyolojinin hiçbir anlamının olamayacağı yahut olanın Batı’dan tercüme olup “yerli” olmayacağı, onun en baştan beri, elde var biridir.
            Diğer bir ifadeyle onun tasası Türk toplumunun kimliğini sosyoloji vasıtasıyla ortaya koyabilmektir. Bu nedenle sosyoloji yapmış ve yaparken de ilk husus olarak, bir disiplin olarak sosyoloji  de kendi gelenek ve yöntemlerini geliştirmeye bakmıştır(Sf:189).
            Hâlbuki kendisinden önce sosyolojinin temel uğraşısı “Doğu toplum yapısından Batı toplum yapısına nasıl geçebiliriz?” sorusu olmuştur. Bu nedenle temel tartışma konuları Batılılaşma, çağdaşlaşma, laiklik, milliyetçilik ve azgelişmişlik üzerine oturmuştur.(H. Bayram Kaçmazoğlu. Doğu-Batı çatışması. Sf:29) Elbette hiçbir yerlilik ve özgünlük kaygısı taşımadan, Batı’dan yapılan tercümelerle iş kotarılmaya çalışılmıştır. Böyle bir sosyolojinin gelenek oluşturma ve yöntemini belirleme gibi bir kaygısının ol(a)mayacağı tartışmasızdır.
            Kısacası merhum Baykan Sezer’de tıpkı Kemal Tahir gibi hazır kalıplarla toplumumuzu izah etmenin ve anlamanın mümkün olamayacağını göstermek için didinmiş durmuştur.
            Bu nedenle tıpkı Kemal Tahir gibi o da hâkim Epistemik çevrelerce “yok” farz edilmeye çalışılmıştır.
            Ama çok şükür ki bu konuda başarılı olunamamış; Baykan Sezer’in eserleri kadar yetiştirdiği talebeleri de makûs kaderimizin beyinlerimize döşediği zincirleri kırmaya başlamışlardır.
            Yukarıda belirtildiği gibi o bir Türk sosyolojisi yapmanın gayretindedir. Ama bu asla milliyetçi bir sosyoloji çalışması yaptığı şeklinde yorumlanmamalıdır(Kaçmazoğlu Sf:32).  Üzerine basa basa tekrarlayalım: o yerli olmanın peşindedir. Yerli olmak milliyetçi olmak anlamına gelmediği gibi, yerel olmak/kalmak anlamına da gelmemektedir. Kendimizi anlamaktan ve izahtan başlayarak evrensel boyutları izaha ulaşan disiplinler kurmamız mümkündür. Zaten Batı’da bunu yapmamış mıdır? Bütün sosyal disiplinleri, Batı yerelinden hareketle evrensel bir izah getirme gayreti değil midir? Batının üzerimizde başarılı olması demek bir anlamda kendimizi ötekinin gözüyle görüp anlamaya başlamamız demek  değil midir?
            Bu bakımdan içimizdeki Batılılar sağcı, solcu, laik, Avrupai, milliyetçi, ulusalcı hatta dindar dahi olabilirler ama asla yerel olamaz ve olmaktan da hazzetmezler.
            Bu bağlamda merhum Sezer kendi sosyolojisini kurarken evvela Türk Kimliğinden hareket etmiş ve sonrada Doğu-Batı çatışması teorisine kadar giderek olayın evrensel boyutunu işlemeye çalışmıştır. Daha açıkçası o Türk kimliğini ararken tarihte yaşanan bu temel çatışmaya ulaşmıştır.
            Tıpkı Kemal Tahir gibi; yine onun gibi Batıcılaşmanın bizi hep geriye götürdüğü kanaatini taşıyarak.
            Baykan Sezer Türk toplumunun kimliğinin tespitini amaçlarken bunu anlamsız ve gayesiz bir heves ile yapmamıştır. Olması gerekenin bu olduğu için yapmıştır. Çünkü o bir sosyologdur. Sosyoloji ise en öz tarifiyle “toplumların kendi sorunları ve kimlikleri üzerinde bir bilinçlenme biçimidir”(Ertan Eğribel-Ufuk Özcan. Sosyoloji Yıllığı. Kitap 12. Sf:7)
            Böyle bir bilinçlenmenin tarihten, daha doğrusu dünya tarihinde toplumları birbirinden farklı kılan faktör ve sebeplerden ayrı düşünülemeyeceğine göre, cevaplanması gereken ilk soru ‘toplumları birbirinden farklı kılan şey nedir?’ sorusudur. O bu yöndeki çalışmalarında tarihte toplumları şekillendiren temel bir çatışmanın olması gerektiğini düşünmüş v ikinci olarak şu soruyu sormuştur: tarihte ki temel çatışma nedir?
            Doğulu ülkelerin Batı’lı ülkeleri bitmez tükenmez bir iştahla takip etmeleri midir? Yani günümüzün ileri-geri çelişkisi midir? Bunun kabulü demek Batı’nın medeniyetinin evrensel olduğu anlamına gelecektir. Bu iddia Batı menşeli basit bir ideolojidir, daha da kötüsü kabul etmek demek tarihteki misyonumuzdan, farklılığımızdan feragat etmek anlamına gelecektir.
            Çünkü Batı Medeniyeti evrensel olmadığı gibi bir toplumun medeniyet değiştirmesi demek, tarihin temel çatışması ile ona kazandırmış olduğu kimlikten feragat etmesi demektir.
            Her ne kadar Ziya Gökalp Durkheim’den mülhem sosyolojisi ile bir yandan öbür kıyıya atlarken ceplerimizi “hars” ile doldurmamızı öğütlese de durum değişmeyecektir. Değişmeyecektir çünkü medeniyet değiştirmek demek tarihin bize kazandırdığı kimliği hiçe saymamız demektir. Üstelik Batı değerlerinin evrensel olduğu hususu da Batı tarafından çıkarılmış palavradan öte bir şey değilken.
            Peki değilse bu temel çelişki sınıf mücadelesi midir? Yahut ulusların mücadelesi mi? Yoksa işin sırrı dinde midir?
            İşte bu sorularla boğuşan merhum Sezer, sosyolojisini kurmak için tarihin derinliklerinden gelen bir çatışmayı keşfederek kendisine istinad duvarı olarak seçecektir.
 
 
           
 
           
 
Yorumlar (0)
haber32 haber32
-3°
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Siz Yada Ailenizden biri Covid19 Virüsüne Yakalandınız mı?
Namaz Vakti 16 Ocak 2021
İmsak 06:39
Güneş 08:05
Öğle 13:12
İkindi 15:48
Akşam 18:10
Yatsı 19:30
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Galatasaray 17 33
4. Gaziantep FK 17 31
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 17 26
9. Antalyaspor 18 24
10. Konyaspor 17 22
11. Sivasspor 17 22
12. Başakşehir 17 22
13. Kasımpaşa 17 22
14. Malatyaspor 17 21
15. Rizespor 17 21
16. Göztepe 17 19
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 17 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Liverpool 17 33
3. Man City 16 32
4. Leicester City 17 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Southampton 17 29
8. Aston Villa 15 26
9. Chelsea 17 26
10. West Ham 17 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 17 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 18 22
15. Newcastle 17 19
16. Burnley 16 16
17. Brighton 18 14
18. Fulham 16 12
19. West Bromwich 17 8
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@