banner121

Isparta'nın Tarihçesi..

Isparta'nın Milattan önce ve milattan sonraki geçmişi, Isparta Kenti kurulalı kaç yıl oldu? - Kente niçin Isparta adı verildi? - Isparta adı nereden gelmektedir? Bunları biliyormusunuz ?

Ispartayı Tanıyalım 19.05.2019, 13:24 19.05.2019, 13:41
Isparta'nın Tarihçesi..
banner123

Isparta Tarihçesi  

Tarih boyunca sürekli yerleşim gören “Göller Bölgesi” Pisidia olarak adlandırılmıştır. Çeşitli zamanlarda sınırları değişen bu bölgede, kendi dillerini konuşan “Pisidialılar” yaşamış ve yerel bir dil olarak da “Pisidçe” dilini konuşmuşlardır.

Hitit Döneminde (MÖ 1800-1200), bölgenin adı “Pitaşşa” olarak geçmektedir. Tarihi kaynaklarda Pisidia adına ilk kez Perslerin Döneminde, MÖ 5. yüzyıl sonunda rastlanır.

MÖ 334 yılında, Büyük İskender’in egemenliğine geçen bölge, Büyük İskender’in ölümünden sonra Seleukosların eline geçmiştir. Bu dönemde Pisidia bölgesinde Seleukoslar tarafından Seleukeia Sidera (Atabey-Bayat), Apollonia (Uluborlu), Antiokheia (Yalvaç) kentleri kurulmuştur.

MÖ 190-188 yıllarında Bergamalıların egemenliğine giren bölge, MÖ 133 yılından sonra çoğu Batı Anadolu bölgesi gibi Romalıların egemenliğine girmiştir.

Pisidia Bölgesi, Roma İmparatorluğu’nun MS 395 yılında ikiye ayrılmasından sonra Bizans İmparatorluğu’na bağlanmıştır.

Malazgirt Savaşı’ndan sonra hızla Anadolu’ya yayılan Selçuklular, Batı Anadolu’yu ele geçirmek için Bizans ile birçok savaş yapmıştır. II. Kılıç Arslan zamanında (1156-1192) yoğunlaşan Bizans-Selçuklu savaşlarının en önemlisi olan Miryokefalon Savaşı, 1176 yılında Isparta topraklarında olmuştur.

XIII. yüzyıl başlarında, Anadolu Selçuklu Devleti’nin sona ermesinden kısa bir süre önce, bu yörede Hamidoğulları Beyliği kurulmuştur (1301). Isparta yöresi, 1390 yılında bütünüyle Osmanlı yönetimine girmiştir.

Gerek Hamidoğulları Beyliği döneminde gerekse Osmanlı Devleti döneminde Isparta, önemli bir dokumacılık merkezi olmuştur. Osmanlı Devleti’nin son yıllarında Isparta’nın başlıca ekonomik etkinliği gül yağcılığı, halıcılık ve haşhaş üretimidir.

KAYNAK 2

Isparta eski ve tarihi bir kenttir. Bu; Isparta'nın Tarihten Önceki Devrine Ait Tetkikler (Dr. Kurt BİTTEL). Ön Tarihte Isparta Ovası Kültürü ve Yeni Buluntular (Prof. Dr. Tahsin ÖZGÜÇ).  

Isparta ve Burdur İlleri Çevrelerinde Türk Tarih Kurumu Adına 1944 yılı Haziranında Yapılan Kazılara Dair Rapor (Ord. Prof. Dr. Şevket Aziz KANSU). Kitabeler (İsmail Hakkı UZUNÇARŞILI). Küçük Asya'da Isparta (Ramzey). başlıklarını taşıyan arkeologlar, tarih bilginleri, bilim adamları ve profesörler tarafından yazılmış kitap, makale, rapor, inceleme, araştırmalarla.. belgelenmiş bulunmaktadır.

ISPARTA KURULALI KAÇ YIL OLDU?

Bu soruya doğru, sağlıklı bir karşılık verebilmek için, önce tarih öncesinden günümüze dek Isparta'da yaşamış olanlara şöyle bir göz atmak gerekecektir. Hititler (Etiler) Frikyalılar Lidyalılar İranlılar Makedonyalılar (Yunan) Romalılar (Bizans) Araplar Haçlılar Selçuklular Hamitoğulları Osmanlılar Türkiye Cumhuriyeti Yönetimi Hititlerin, Milattan Önce 1900-1200 yılları arasında yaşamış ve büyük bir uygarlık kurmuş olduklarının bilindiğine göre; Isparta'nın bilinen, en az dört bin (4000); Hititlerden önce de kentin varlığı düşünülecek olur ise 5 ile 6 bin yıllara varan bir tarihi vardır demek doğru olur.

 

İLİMİZE, NİÇİN ISPARTA DENDİ; ISPARTA ADI NEREDEN GELMEKTEDİR?

Kente niçin Isparta denildiği, Isparta adının nereden geldiği, kesin olarak bilinmemektedir. Bu konuda pek çok araştırma, inceleme, görüş ve düşünüşler vardır; bunlardan en önemlileri ve akla yakın olanları şunlardır: Büyük İskender Kral olduktan sonra (M.Ö. 356 - 323) Anadolu'nun Batısı Yunan egemenliği altına geçti. İskender öldükten sonra bile, daha 36 yıl bu bölge Atina'ya bağımlı kaldı.Bu yıllarda Mora yarımadasında yaşamakta olan Ispartalılarla, Atina Yunanlıları, Anadolu'nun Batısına göç etmeye başladılar. Mora Yarımadası Ispartalılarından büyükçe bir topluluk geldi; Isparta Kenti'ne yerleşti. Kente de kendi ülkelerinin ISPARTA adını verdiler.

Kentin önceki adı BARİS'ti. İranlılarla yaptıkları savaştan sonra ülkelerine dönmeyen Mora Yarımadası Isparta'lıları BARİS'te yerleştiler. Yunanca bir İS belirteci başa getirip, birleştirdiler İSPARİTA oldu; sonra da bu ad İSPARTA olarak söylenmeye başlandı. Yunan dilinde İSPORADA dağınık anlamına gelmektedir. Gerçekten de kent o yıllarda, tıpkı Mora yarımadasındaki ISPARTA nasıl yedi tepe üzerinde kurulmuş ise, kent de onun gibi dağınık durumda idi.

Dağınık anlamına İSPORADA dediler; sonra bu isim ISPARTA haline geldi. Mitolojide ISPARTA kelimesi Ekilmiş anlamına gelmektedir. Isparta adı, şuralarda da geçer. ISPARTA - Anadolu'da kentimizin adı. ISPARTA - Mora Yarımadasında bir ülke. ISPARTA - Çatalca'da bir kule. ISPARTA - İstanbul'da Fatih'in vakfiyesi. ISPARTA - Konya'da bir angı taşı. ISPARTA - Venezüella'da bir yer adı. Ekilmiş anlamına gelen mitolojideki ISPARTA'nın bir efsanesi bile vardır. Kentin asıl ismi BARİDA'dır. Bu isim kesinlikle Yunanca değildir.  Belki Etice, belki de Lidya dilinden gelmiş olabilir.

Çünkü Etiler ve Lidyalılar: Asya'ya .................... AUVA Ankara'ya...................ANKUVA diyorlardı.  

İskender'in Atina'dan getirdiği ilk Yunan göçmenleri kentin güzelliğini görmüşler, Isparta_manarta demişler, sonra bu isim ISPARTA haline gelmiş olabilir. Isparta adının, Bizanslılar devrinde aynı şehri gösteren EİS BARİDA dan geldiği anlaşılıyor. Eski bir şehirdir. İsmi BARİS idi. Rumlar bir İS taktılar İSBARİTA oldu. Sonra ISPARTA haline geldi.  Isparta'nın önceki yerleşim yeri Öküzbattı sırtları idi. Kentin bugünkü bulunduğu topraklar üzerinde de sebze, tahıl gibi ürünlerle, çokçalık ARPA ekiliyordu.

ASPARTYAT eski Yunan dilinde ARPALIK demektir.    Bir Atina Üniversitesi Eski Zamanlar Profesörü 1334 yılında Isparta'ya gelmiş; Isparta ve çevresinde incelemelerde bulunduktan sonra, verdiği bir konferansta Isparta adının Arpalıktan geldiğini söylemiştir.

haber32
haber32
Yorumlar (0)
haber32 haber32
11°
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sizce Isparta'nın En Büyük Sorunu Nedir?
Namaz Vakti 15 Aralık 2019
İmsak 06:32
Güneş 07:59
Öğle 12:58
İkindi 15:26
Akşam 17:47
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Beşiktaş 14 27
3. Trabzonspor 14 26
4. Başakşehir 14 26
5. Fenerbahçe 14 25
6. Galatasaray 15 24
7. Alanyaspor 15 23
8. Malatyaspor 14 20
9. Göztepe 15 20
10. Gaziantep FK 15 20
11. Denizlispor 14 18
12. Gençlerbirliği 15 17
13. Çaykur Rizespor 15 17
14. Kasımpaşa 15 15
15. Konyaspor 14 14
16. Antalyaspor 15 13
17. Kayserispor 15 10
18. Ankaragücü 15 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 15 33
2. Erzurum BB 15 27
3. Ümraniye 15 25
4. Akhisar Bld.Spor 14 25
5. Menemen Belediyespor 15 25
6. Bursaspor 14 23
7. Fatih Karagümrük 15 23
8. Keçiörengücü 15 22
9. Altay 15 20
10. Balıkesirspor 14 19
11. Giresunspor 15 19
12. İstanbulspor 15 18
13. Adana Demirspor 15 18
14. Altınordu 14 13
15. Osmanlıspor 15 11
16. Boluspor 15 11
17. Adanaspor 15 9
18. Eskişehirspor 15 5
Takımlar O P
1. Liverpool 17 49
2. Leicester City 17 39
3. Man City 16 32
4. Chelsea 17 29
5. Sheffield United 17 25
6. M. United 16 24
7. Wolverhampton 16 24
8. Tottenham 16 23
9. Arsenal 16 22
10. Crystal Palace 16 22
11. Newcastle 17 22
12. Burnley 17 21
13. Brighton 16 19
14. Bournemouth 17 19
15. West Ham 17 19
16. Everton 16 17
17. Aston Villa 17 15
18. Southampton 17 15
19. Norwich City 17 12
20. Watford 17 9
Takımlar O P
1. Barcelona 16 35
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 16 31
4. Getafe 17 30
5. Atletico Madrid 17 29
6. Real Sociedad 17 28
7. Athletic Bilbao 17 27
8. Valencia 16 26
9. Granada 17 24
10. Osasuna 17 23
11. Levante 17 23
12. Real Betis 16 22
13. Villarreal 16 19
14. Deportivo Alaves 17 19
15. Real Valladolid 17 19
16. Eibar 17 16
17. Mallorca 17 15
18. Celta de Vigo 17 14
19. Leganés 17 10
20. Espanyol 16 9
Günün Karikatürü Tümü