banner121

Seçim sonrası 5 senaryo

seçim sonrası olabilecek 5 senaryo

Türkiye 17.04.2011, 15:47 30.11.-0001, 00:00
Seçim sonrası 5 senaryo
banner123

12 Haziran seçimleri için senaryo çalışması yapmak için doğrusu vakit biraz erken. Ancak yine de mevcut kamuoyu araştırmalarından ilham alarak bazı tabloları şimdiden tahmin etmek mümkün olabilir. Bu amaçla önce bazı bilgileri hatırlamak ve bazı kabuller yapmamız gerekir.
Bilgiler şunlar: 550 sandalyeli Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde bir hükümetin güvenoyu alması için en az 276 oy gerekir. Anayasa değişikliğini Meclis’te oylamak için en az 367 oy, anayasa değişikliğini halkoylamasına sunmak için ise en az 330 oy gerekir.

Baraj ve sandalye sayısı

Yüzde 10 seçim barajının da etkisiyle, partilerin aldıkları oy ile kazanacakları sandalye arasında doğrudan bir ilişki yok; bu kaç partinin barajı aştığına bağlı. Örneğin 2002 seçimlerinde yalnızca AK Parti ve CHP barajı aşabildiği için, AK Parti yüzde 34 ile tek başına iktidar olabilmişti. Ama üç partinin Meclis’e girmesine ve aldığı oylara bağlı olarak aynı oranın hükümet kurmaya yetmemesi de mümkün. AK Parti de CHP de 2007’de 2002’den daha yüksek oy almasına rağmen daha az sayıda vekil çıkarmışlardı; bunun nedeni MHP’nin yüzde 10 barajını aşması ve daha çok bağımsızın Meclis’e girmesi idi.

Kabulleri ise mevcut anketler çerçevesinde yapabiliyoruz. Bu tablo bir ay sonra değişebilir, ama bugün itibariyle hem İbrahim Uslu yönetimindeki ANAR hem de Adil Gür yönetimindeki A-G anketlerine baktığımızda, 12 Haziran’da Meclis’te dört parti grubunun olacağını varsayabiliriz. Bunlar AK Parti, CHP, MHP ve bağımsız milletvekillerinin bir araya gelmesiyle kurulacak BDP grupları olur. (MHP’nin baraj altında kalacağı spekülasyonları bu iki muteber kuruluşça da dışlanıyor. Zaten Kürt milliyetçiliğinin temsil edilip, Türk milliyetçiliğinin dışında kaldığı bir Meclis’in Kürt sorununa çözüm bulmasını da, böyle bir girişimin toplumda çatışmaya yol açmamasını da beklemek saflık olur.)
İkinci büyük kabul ise seçim sonrası en büyük konunun yeni anayasa olacağı ve demokratikleşme, yürütme yetkisinin paylaşımı, Kürt meselesi, türban meselesi ve siyaset-asker ilişkilerinin bu tartışmanın alt başlıkları olacağıdır.

Sandıktan çıkabilecek senaryolar

1- AK Parti 330 milletvekilinden fazla çıkarır. CHP yüzde 30’u bulup geçse dahi AK Parti en kısa sürede bir çeşit başkanlık sistemini öngören anayasayı halkoylamasına sunma gayretine girer. Eğer sandalye sayısı 367’ye çok yakınsa birkaç vekil transferiyle ya da
üzerindeyse doğrudan, Başbakan Tayyip Erdoğan’a terzi işi uyacak bir anayasayı Meclis’ten geçirip Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün onayına sunar.

2- AK Parti 330 milletvekilinden az çıkarır, ama hâlâ tek başına hükümet olacak (276’dan fazla) sandalyeye sahip olur. CHP bu durumda yüzde 30’dan fazla oy alsa dahi, AK Parti, istediğine yakın bir anayasa değişikliğini deneyecektir. Burada önüne üç yol çıkar:

A- BDP ile işbirliği: AK Parti sistemin bir yandan yürütme anlamında bir tür başkanlık etrafında merkezileşmesi, ama yerel idarede merkezden özerkleşmeden yana. Ayrıca AK parti bu seçim sonrası –artık yargıdan pürüz çıkmayacağı inancıyla türban meselesine el atmak isteyecektir. BDP ise etnik hakların anayasada yer alması ve özerklikten yana. Dolayısıyla AK Parti’nin halkoylaması için BDP ile işbirliği arayışı yalnızca Başkanlık sitemi değil, Kürt meselesi zemininde de tartışılacaktır.

B- MHP ile işbirliği: AK Parti seçimden sonra Kürt meselesini PKK/BDP zemininde çözmekten vazgeçebilir. Kürt meselesini Irak (ve biraz da Suriye ve İran) bağlantılı ve dış zeminde, dış ticaret ve diplomasi marifetiyle soğutma yoluna giderken içeride MHP ile başkanlık sistemi ve türban dâhil çözümler arayabilir. CHP’nin direnişi, halkoylamasına gidilip kazanılmasının önüne geçemeyebilir.

C- CHP ile işbirliği: AK Parti’nin yeni anayasa için CHP’yle işbirliği yapması geniş kesimlerin görmek istediği değişikliklerin karşılıklı tavizlerle alınan bir ortalaması olacaktır. Kürt sorunu demokratikleşme, türban meselesi öğrenim özgürlüğü, özerklik talebi yerel yönetimin güçlendirilmesi zeminlerinde çözüm bulabilir. Ancak Erdoğan, asıl hedeflerinden uzaklaştıracak böyle bir çözümdense, her şeyin olduğu gibi kalmasını da tercih edebilir.

3- AK Parti tek başına hükümet kurabilir, ancak BDP desteği olsa dahi 330 halkoylaması desteğini bulamaz. Bu durumda yeni anayasa ya suya düşer ya da geniş Meclis uzlaşmasıyla yapılır.

4- AK Parti birinci gelir ama 276 sandalye alamaz. AK Parti’nin hükümet kurmak için kimin kapısını önce çalacağını seçim sonrası stratejisi belirler. Kürt sorununu öne çıkarıyorsa BDP, türbanı öne çıkarıyorsa MHP, ekonomi ve dış politikayı öne çıkarıyorsa CHP’ye (‘Büyük koalisyon’ formülü) koalisyon ortağı teklifi götürebilir. Bir seçenek de böyle ‘tek başına muhalefet’ safına çekilip kırılgan bir koalisyonu yıpratma yolu olabilir.

5- CHP büyük bir sürpriz yaparak birinci parti olur. Şimdilik hiçbir ankette görünmeyen, seçim sloganlarında kalan bu ihtimal gerçek olursa, karşımızda zaten bambaşka bir Türkiye var demektir. O zaman yeni, şeyler söylemek lazım olacak.

haber32
haber32
Yorumlar (1)
meraklı melahat 9 yıl önce
hava durumu sunumu gibi olmuş, yağmur yağabilir, güneş açabilir, kar da yağabilir, bulutlu da olabilir, atmasyon tutturmasyon... kim yapıyor bu yorumlar ismi cismi yok mu, neye dayanıyor?
haber32 haber32
Günün Anketi Tümü
Sizce Isparta'nın En Büyük Sorunu Nedir?
Namaz Vakti 29 Ocak 2020
İmsak 06:34
Güneş 07:57
Öğle 13:16
İkindi 16:01
Akşam 18:25
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 19 41
2. Fenerbahçe 19 37
3. Başakşehir 19 36
4. Trabzonspor 18 35
5. Alanyaspor 19 35
6. Galatasaray 19 33
7. Beşiktaş 19 30
8. Göztepe 19 29
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 19 24
12. Denizlispor 19 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 19 18
15. Antalyaspor 19 17
16. Kasımpaşa 19 15
17. Ankaragücü 19 13
18. Kayserispor 19 11
Takımlar O P
1. Hatayspor 19 40
2. Erzurum BB 19 34
3. Bursaspor 19 33
4. Keçiörengücü 19 29
5. Adana Demirspor 19 28
6. Akhisar Bld.Spor 19 28
7. Ümraniye 19 28
8. Menemen Belediyespor 19 28
9. Altay 19 27
10. Giresunspor 19 27
11. Fatih Karagümrük 19 24
12. Balıkesirspor 19 24
13. İstanbulspor 19 20
14. Altınordu 19 20
15. Osmanlıspor 19 17
16. Adanaspor 19 14
17. Boluspor 19 14
18. Eskişehirspor 19 10
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 46
2. Barcelona 21 43
3. Sevilla 21 38
4. Getafe 21 36
5. Atletico Madrid 21 36
6. Real Sociedad 21 34
7. Valencia 21 34
8. Villarreal 21 31
9. Athletic Bilbao 21 31
10. Osasuna 21 28
11. Granada 21 27
12. Real Betis 21 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 21 23
15. Eibar 21 23
16. Real Valladolid 21 22
17. Mallorca 21 18
18. Celta de Vigo 21 17
19. Leganés 21 15
20. Espanyol 21 15
Günün Karikatürü Tümü