Emeklilikte prim gününü tamamlamakta zorlanan vatandaşlar için kısmi emeklilik seçenekleri gündemdeki yerini koruyor. Özellikle eski tarihlerde sigortalı olan çalışanlar, 3600 prim günüyle emekli olup olamayacaklarını merak ediyor.
Ancak 3600 gün prim ödemiş olmak, tek başına emekli aylığı bağlanması için yeterli değil. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirlenen sigortalılık süresi ve yaş şartlarının da karşılanması gerekiyor. Şartlar, sigorta başlangıç tarihine ve sigortalılık statüsüne göre değişebiliyor.
3600 GÜNLE EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER?
SSK kapsamında 3600 günle kısmi emeklilik hakkı, esas olarak 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta başlangıcı bulunan kişilerle ilgili düzenlemeler çerçevesinde değerlendiriliyor.
Bu kapsamda genel olarak şu koşullar dikkate alınıyor:
-
En az 3600 prim gününün bulunması.
-
15 yıllık sigortalılık süresinin tamamlanması.
-
Sigorta başlangıç tarihine ve şartların tamamlandığı döneme göre belirlenen yaş koşulunun karşılanması.
Yaş şartı, gerekli koşulların hangi tarihte tamamlandığına göre kademeli olarak değişebiliyor. Bu nedenle kadın ve erkek sigortalılar için herkese uygulanabilecek tek bir yaş sınırı bulunmuyor.
KADINLAR VE ERKEKLER İÇİN YAŞ ŞARTI KAÇ?
SGK'nın açıkladığı kurallara göre, 3600 günle kısmi emeklilikte yaş hesabı sigortalının geçmişteki sigortalılık süresine ve şartları tamamlama tarihine göre yapılıyor.
Örneğin, ilgili koşulları 24 Mayıs 2011 tarihinden sonra tamamlayan kadın sigortalılar için 58 yaş; erkek sigortalılarda ise 24 Mayıs 2014 tarihinden sonra tamamlayanlar için 60 yaş şartı uygulanabiliyor.
Daha önceki dönemlerde şartları tamamlayan kişiler için farklı yaş kademeleri söz konusu. Bu nedenle emeklilik tarihinin kişiye özel olarak SGK kayıtları üzerinden hesaplanması önem taşıyor.
EYT KAPSAMINDA OLMAYANLAR 3600 GÜNLE EMEKLİ OLABİLİR Mİ?
EYT düzenlemesi, belirli tarihten önce sigortalı olanların emeklilik şartlarını etkiledi. Ancak EYT kapsamında bulunmayan kişilerin de sigorta başlangıç tarihleri ve tabi oldukları mevzuat çerçevesinde kısmi emeklilik hakları olabilir.
Burada önemli olan, kişinin yalnızca prim gününe bakmak yerine ilk sigorta giriş tarihini, toplam hizmet süresini ve yaşını birlikte değerlendirmesidir. 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için farklı prim ve yaş koşulları uygulanabildiğinden, 3600 günün herkese emeklilik hakkı kazandırdığı düşünülmemelidir.
BES İLE SGK EMEKLİLİĞİ AYNI DEĞİL
Emeklilik döneminde ek gelir oluşturmak isteyenler, Bireysel Emeklilik Sistemi'ni (BES) de tercih edebiliyor. Ancak BES, SGK'nın sunduğu emeklilik sisteminden farklı işliyor.
BES'te emeklilik hakkı elde etmek için sisteme ilk giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalmak ve 56 yaşını doldurmak gerekiyor. Sistemde biriken tutar ve hak kazanılan devlet katkısı, ilgili kurallar çerçevesinde toplu ya da belirli bir ödeme planıyla alınabiliyor.
2026 yılında BES kapsamında ödenen katkı paylarının yüzde 20'si oranında devlet katkısı uygulanıyor. Ancak devlet katkısının tamamına hak kazanmak için sistemde kalma süresi ve emeklilik gibi koşullar önem taşıyor.
EMEKLİLİK HESABI NASIL YAPILIR?
3600 günle emeklilik şartlarını öğrenmek isteyen vatandaşların öncelikle e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini kontrol etmeleri gerekiyor. İlk sigorta giriş tarihi, prim gün sayısı ve sigortalılık statüsü belirlendikten sonra SGK'nın emeklilik koşulları incelenebilir.
Unutulmaması gereken nokta: 3600 günle emeklilik herkes için geçerli değildir. Kesin emeklilik tarihi ve yaş şartı, kişinin sigorta geçmişine göre belirlenir.
