Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Isparta’ya gelişinin üzerinden 96 yıl geçerken, ziyaretin hatıralarına ilişkin dikkat çekici kayıtlara ulaşıldı. Haber32’nin açık kaynak taramasında, Atatürk’ün Isparta ziyaretiyle ilişkilendirilen iki fotoğraf baskısının müzayede kataloglarında yer aldığı belirlendi.
Fotoğraflardan birinin arkasındaki el yazısı not, diğerinin kayıtlarında belirtilen Ispartalı fotoğrafhane adı, tarihi ziyaretin ardından günümüze ulaşan baskıların hikâyesini gündeme taşıyor.
ARKASINDA “ATATÜRK’ÜN HATIRASI” YAZIYOR
Mavi Müzayede’nin “Ephemera & Obje” başlıklı müzayedesinde 28 numaralı lot olarak listelenen fotoğraf, katalogda “Mustafa Kemal Atatürk Isparta Orduevi’nde yemekte, 6 Mart 1930” açıklamasıyla tanımlanıyor.
14×9 santimetre ölçülerinde olduğu belirtilen siyah beyaz fotoğrafta Atatürk, kalabalık bir yemek masasında görülüyor. Baskının arka yüzünde ise el yazısıyla “Atatürk’ün hatırası” notu bulunuyor.
Ancak bu notun kim tarafından, ne zaman yazıldığı ve fotoğrafın hangi kişiler tarafından saklanarak müzayedeye ulaştırıldığı, kamuya açık katalog kaydında açıklanmıyor.
DİĞER FOTOĞRAFTA ISPARTALI FOTOĞRAFHANENİN İZİ
İkinci kayıt, 29 Ekim 2024 tarihli “29 Ekim Özel” müzayedesinde bulunuyor.
19 numaralı lotta yer alan fotoğraf, katalogda Atatürk’ün 6 Mart 1930 Isparta ziyaretinde subayları selamladığı bir kare olarak tanıtılıyor. 12×8 santimetrelik baskının arkasında “Foto Rekor – Isparta” kaydı bulunduğu belirtiliyor.
Foto Rekor adı, Isparta’nın fotoğrafçılık geçmişinde de karşımıza çıkıyor. Haber32’de daha önce yayımlanan, tarih araştırmacısı Ömer Uyar’ın aktarımlarına dayanan dosyada fotoğrafhane, Mehmet Özsevim adıyla anılıyor.
Bununla birlikte, bir baskıda fotoğrafhane adının bulunması, görüntüyü çeken kişinin kimliğini tek başına ortaya koymuyor. Kaydın, fotoğrafın sonradan çoğaltıldığı yere ait olması da mümkün.
BU HATIRALAR BUGÜN KİMDE?
Müzayede kayıtları, Isparta’nın tarihi ziyaretine ilişkin yeni araştırma soruları doğuruyor: Bu fotoğrafları kimler sakladı? Baskılar müzayedeye nasıl ulaştı? Aynı karelerin başka nüshaları aile albümlerinde veya yerel arşivlerde bulunuyor mu?
İncelenen kayıtlarda fotoğrafların günümüzdeki sahipleri ve doğrulanmış satış bedelleri yer almıyor. Kataloglarda belirtilen çekim yeri ve tarih bilgilerinin de arşiv kayıtlarıyla ayrıca karşılaştırılması gerekiyor.
Atatürk’ün Isparta ziyaretinden kalan bu fotoğraf baskıları, şehrin görsel hafızasının aile albümleri, fotoğrafhaneler ve koleksiyonlar üzerinden araştırılabilecek başka hikâyeler taşıdığını gösteriyor.
