Türkiye’nin ikinci en büyük tatlı su gölü ve III. Derece Doğal Sit Alanı olan Isparta'daki Eğirdir Gölü’nde suların çekilmesi, bölgenin gizli kalmış tarihini gün ışığına çıkardı. Süleyman Demirel Üniversitesi Pisidia Antiokheia Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı liderliğindeki ekip tarafından yürütülen yüzey araştırmalarında; M.Ö. 5.000’den itibaren Geç Neolitik, Tunç Çağı, Doğu Roma ve Osmanlı dönemlerine tarihlenen çok sayıda arkeolojik materyal ve antik yol ağı tespit edildi.
Tarihi kayıtlara göre göl kıyısındaki bu yerleşimlerde yaşamın 1614 yılına kadar kesintisiz sürdüğü, suların yükselmesi üzerine köylelerin bölgeyi terk ettiği belirtildi.
Küplere Gömülmüş Tunç Çağı Mezarları ve Kara ile Birleşen Ada
Eğirdir Gölü'nün tarih boyunca sürekli çekilip yükseldiğini vurgulayan Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, son su çekilmesiyle ulaşılan heyecan verici bulguları şu sözlerle aktardı:
"Göl, Tunç Çağı dediğimiz M.Ö. 3 bin ile 1200’lü yıllar arasında bu kadar büyük değildi. Gölde çekilme yaşandıkça M.Ö. 5 bin’e tarihlenen malzemeler bulduk. Örneğin önceden ada olan Limenia Adası, suyun çekilmesiyle karayla tamamen birleşti. Orada küplere gömülmüş (urne tipi) Tunç Çağı mezarları tespit ettik. Fotoğraflayıp belgelediğimiz bu eserler bin yılların kültür katmanlarını barındırıyor."
Tarihi Miras Definecilerin Tehdidi Altında
Suların çekilmesiyle ortaya çıkan bin yıllık yapıların koruma altına alınması gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Özhanlı, açığa çıkan arkeolojik alanların defineciler tarafından tahrip edildiğini vurguladı:
"Açığa çıkan yerleşimler ne yazık ki definecilerin hedefi haline gelmiş durumda. En çok tahrip edilen katmanlar ise Osmanlı Dönemi’ne ait üst katmanlar. Yapıların duvarları yıkılıyor, konut kilerlerindeki pişmiş topraktan depolama kapları (pithos) parçalanıyor. Yakın tarihimizi belgeleyen bu veriler definecilerin insafına terk edilmeyecek kadar değerlidir."
Gölün ilk konumuna dönme sürecinde ortaya çıkan alanların detaylı taramasının sürdüğünü belirten uzmanlar, korunan tüm yapıların belgelenerek bölge turizmine ve bilim dünyasına kazandırılması için çalışmalarını sürdürüyor.
