Isparta’nın önemli karanfil üretim merkezlerinden Çünür’de seralarla yerleşim alanlarının giderek iç içe geçmesi, tarımsal ilaç kullanımı konusunda dikkatleri bölgeye çevirdi.
Bir dönem ağırlıklı olarak tarım alanlarından oluşan Çünür, Süleyman Demirel Üniversitesi ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi çevresindeki hızlı yapılaşmayla birlikte bugün binlerce kişinin yaşadığı yoğun bir yerleşim bölgesine dönüştü. Buna karşın bölgede karanfil üretiminin gerçekleştirildiği seralar da faaliyetlerini sürdürüyor.
SERALARDAKİ İLAÇLAMA SIRASINDA KESKİN KOKU ÇEVREYE YAYILIYOR
Çünür’de özellikle karanfil seralarında ilaçlama gerçekleştirildiği dönemlerde çevrede oldukça ağır ve keskin bir koku hissediliyor.
Seralardaki ilaçlama faaliyetleri sırasında ortaya çıkan ve rüzgârın da etkisiyle çevreye taşınabilen koku, yerleşim alanlarına kadar ulaşabiliyor. Bölgedeki seralar ile apartmanların birbirine oldukça yakın olması ise konuyu daha önemli hale getiriyor.
Burada cevap bekleyen asıl soru yalnızca kokunun rahatsız edici olup olmadığı değil, ilaçlama sırasında sera dışına taşınabilecek kimyasal maddelerin çevrede yaşayan insanların maruziyetine yol açıp açmadığı.
Kokunun ilaçlama sırasında seralardan geldiği gözlemlense de hangi aktif maddeden kaynaklandığının ve havada insan sağlığı açısından risk oluşturabilecek konsantrasyonların bulunup bulunmadığının belirlenmesi için bilimsel ölçüm gerekiyor.
KARANFİL SERALARINDA PESTİSİT KULLANIMI BİLİMSEL ARAŞTIRMAYA DA GİRDİ
Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırmacılarının Isparta Merkez’deki karanfil seralarında gerçekleştirdiği ve 2017 yılında yayımlanan bilimsel çalışma da bölgedeki pestisit kullanımına ilişkin dikkat çekici bilgiler içeriyor.
Araştırmada karanfil üreticilerinin zararlılarla mücadelede öncelikle kimyasal mücadeleyi tercih ettiği ve yoğun pestisit uygulamalarının gerçekleştirildiği belirtildi.
Özellikle kırmızı örümcekle mücadelede abamectin ve spirodiclofen etken maddeli ürünlerin yaygın şekilde kullanıldığı bildirildi. Araştırmada incelenen zararlı popülasyonlarında bu maddelere karşı önemli seviyelerde direnç geliştiği de ortaya konuldu.
Ancak araştırmanın saha örneklerinin 2015 yılına ait olması nedeniyle bu sonuçlar bugün Çünür’deki bütün seralarda aynı ürünlerin kullanıldığı şeklinde yorumlanamaz.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ PESTİSİT MARUZİYETİNE DİKKAT ÇEKİYOR
Pestisitler konusunda Dünya Sağlık Örgütü’nün uyarıları da bulunuyor. Pestisitlerin insan üzerindeki etkisi kullanılan etken maddeye, miktara, maruziyet süresine ve maruziyet şekline göre değişebiliyor.
En yüksek maruziyet riski doğrudan pestisit uygulayan tarım çalışanlarında bulunurken, uygulama sırasında yakın çevrede bulunan kişilerin korunması da önem taşıyor.
Bu nedenle Çünür açısından üzerinde durulması gereken mesele yalnızca tarımsal üretim değil, tarımsal üretimin artık yoğun yerleşim alanlarıyla yan yana gerçekleştiriliyor olması.
2026’DA B-REÇETE DÖNEMİ BAŞLADI
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 1 Temmuz 2026 itibarıyla uygulamaya aldığı B-Reçete sistemiyle bazı bitki koruma ürünlerinin kullanımı daha sıkı şekilde kayıt altına alınmaya başladı.
Sistem, hangi üreticinin hangi üründe, hangi zararlıya karşı ve ne miktarda bitki koruma ürünü kullandığının takip edilmesini amaçlıyor.
Bu gelişme Çünür açısından da önemli bir soruyu beraberinde getiriyor:
Bölgede bulunan karanfil seralarında hangi pestisitler kullanılıyor ve uygulamalar ne sıklıkla denetleniyor?
ÇÜNÜR’DE CEVAP BEKLEYEN KRİTİK SORULAR
Çünür’deki seralarda bugün hangi aktif maddeler kullanılıyor? İlaçlama hangi saatlerde yapılıyor? İlaçlama sırasında seraların havalandırma sistemleri açık mı? Kimyasalların sera dışına taşınmasını önleyecek hangi tedbirler uygulanıyor? Yerleşim alanlarına yakın seralarda özel bir denetim gerçekleştiriliyor mu?
Ve en önemlisi:
İlaçlama sırasında çevreye yayılan keskin kokuyla birlikte havaya taşınan maddelerin insan sağlığı açısından oluşturduğu maruziyet ölçülüyor mu?
Bu soruların yanıtlarının Isparta İl Tarım ve Orman Müdürlüğü başta olmak üzere ilgili kurumlar tarafından kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
ÜRETİM DE ÖNEMLİ, İNSAN SAĞLIĞI DA
Isparta’nın karanfil üretimi kent ekonomisi ve ihracatı açısından önemli bir değer. Çünür ve Deregümü bu üretimin önemli merkezleri arasında bulunuyor.
Buradaki amaç üreticileri hedef göstermek değil. Ancak geçmişte tarım alanı niteliğinde olan Çünür’ün bugün binlerce kişinin yaşadığı büyük bir yerleşim bölgesine dönüşmüş olması yeni tedbirleri de zorunlu hale getiriyor.
Seralardaki üretimin devam etmesi kadar, hemen yanı başında yaşayan insanların sağlığının korunması da önemli.
Bu nedenle Çünür’deki karanfil seralarında kullanılan pestisitlerin güncel olarak açıklanması, uygulamaların denetlenmesi ve özellikle ilaçlama sırasında çevre havasında ölçüm yapılarak herhangi bir sağlık riski bulunup bulunmadığının bilimsel olarak ortaya konulması gerekiyor.
