Ancak mevcut durumda emeklilere özel bir ÖTV muafiyeti yasalaşmış değildir. Meclis’e sunulan kanun teklifi henüz Genel Kurul’da kabul edilmemiş ve Resmi Gazete’de yayımlanmamıştır. Dolayısıyla “emekliye ÖTV’siz araç” düzenlemesi yürürlüğe girmemiştir ve şu an için herhangi bir emekli bu haktan yararlanamamaktadır. Sosyal medyada dolaşan “Meclis’ten geçti” veya “liste açıklandı” şeklindeki iddialar asılsızdır ve resmi bir dayanağı bulunmamaktadır.
Mevcut yasal düzenlemeye göre ÖTV muafiyeti veya indirimi yalnızca yüzde 90 ve üzeri engelli vatandaşlara tanınmaktadır. Bu kapsamda araç alım üst limiti 2026 yılı için 2 milyon 873 bin 900 TL (ÖTV ve diğer vergiler dahil) olarak belirlenmiştir. Ayrıca aracın en az yüzde 40 yerlilik oranına sahip olması şartı aranmaktadır. Bu şartları taşıyan modeller sınırlıdır ve motor silindir hacmine bakılmaksızın bu limit altında kalan binek otomobiller ÖTV’siz alınabilmektedir. Emeklilere özel bir muafiyet ise henüz yasalaşmadığı için bu listeden emekliler doğrudan yararlanamamaktadır.
Meclis’e sunulan kanun teklifi, emeklilere tek seferlik ÖTV muafiyeti getirmeyi hedeflemektedir. Teklife göre hak, emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde kullanılabilecek ve bir defaya mahsus geçerli olacaktır. Alınan araç binek otomobil olmak zorunda olup, ticari araçlar kapsam dışıdır. Ayrıca araç, satın alındıktan sonra 5 yıl boyunca satılamayacak, devredilemeyecek veya herhangi bir tasarrufta bulunulamayacaktır. Erken satış durumunda muaf tutulan ÖTV tutarı gecikme faiziyle birlikte geri ödenecektir. Teklifin en dikkat çeken noktası ise kapsamıdır: Düzenleme tüm emeklileri değil, büyük ölçüde Bağ-Kur (4/1-b) emeklilerini ve belirli esnaf/sanatkar statüsündekileri hedef almaktadır. SSK (4/1-a) işçi emeklileri ve memur emeklileri genel olarak bu teklifin dışında kalmaktadır.
Teklif yasalaşsa dahi, ÖTV muafiyetli araçlar en az yüzde 40 yerli üretim şartı taşıyacaktır. Bu nedenle kapsamda yer alması beklenen modeller sınırlıdır. Tahmini listede öne çıkan araçlar şunlardır:
- Togg: T10X ve T10F
- Fiat: Egea Sedan, Egea Cross
- Renault: Clio, Megane Sedan, Duster
- Toyota: Corolla, Corolla Hybrid, C-HR
- Hyundai: i20, Bayon
- Dacia: Sandero Stepway
Bu modellerin ÖTV’siz fiyatları, aracın liste fiyatına ve ÖTV oranına göre değişkenlik gösterir. Örneğin bazı kaynaklarda Fiat Egea Sedan’ın ÖTV’siz fiyatı yaklaşık 591 bin TL, Renault Clio yaklaşık 832 bin TL, Toyota Corolla yaklaşık 923 bin TL seviyesinde tahmin edilmektedir. Ancak bu fiyatlar tahmini olup, teklif yasalaşmadığı için resmi bir geçerliliği yoktur. Elektrikli modeller (Togg T10X/T10F gibi) de yerlilik şartını sağladığı için listede öne çıkmaktadır.
Emeklilere ÖTV’siz araç düzenlemesinin kimler tarafından kullanılabileceği de önemli bir konudur. Teklife göre hak, emeklilik statüsüne göre ayrım yapmaktadır. Özellikle Bağ-Kur emeklileri ve uzun süre prim ödemiş esnaf emeklileri öncelikli grup olarak belirtilmiştir. SSK ve Emekli Sandığı emeklilerinin büyük kısmı kapsam dışında kalabilir. Ayrıca muafiyetten yararlanmak isteyen emeklilerin emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde başvuru yapması gerekecektir. Düzenleme bir kez kullanıldıktan sonra tekrar hak doğmayacaktır. Bu şartlar, suistimali önlemek amacıyla getirilmiştir.
Şu anda emekliler ÖTV muafiyetinden yararlanmak istiyorsa engelli raporu şartını taşımaları gerekmektedir. Yüzde 90 ve üzeri engellilik oranı olan vatandaşlar, Sağlık Kurulu raporunda “özel tertibatlı araç kullanması gerektiği” ibaresi varsa mevcut limit dahilinde ÖTV’siz araç alabilmektedir. Bu hak emekliler için de geçerlidir; yani emekli olup aynı zamanda ağır engelli raporu taşıyan kişiler mevcut engelli muafiyetinden faydalanabilir. Ancak bu, “emekli olduğu için” değil, “engelli olduğu için” tanınan bir haktır.
Sosyal medyada dolaşan “emekliye ÖTV’siz araç listesi” ve “fiyatları şöyle” şeklindeki paylaşımlar, genellikle Meclis’teki teklifin tahmini içeriklerini temel almaktadır. Bu listeler resmi değildir ve teklif yasalaşmadan önce değişebilir veya tamamen rafa kalkabilir. Benzer şekilde “Meclis’ten geçti” iddiaları da gerçeği yansıtmamaktadır. Teklif Plan ve Bütçe Komisyonu’nda beklemekte olup, Genel Kurul aşamasına henüz gelmemiştir. Yasalaşma süreci aylar sürebilir veya hiç gerçekleşmeyebilir.
Emekliler ve vatandaşlar bu konuda resmi kaynakları takip etmelidir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve TBMM resmi internet siteleri en güvenilir bilgi kaynaklarıdır. Sosyal medya üzerinden yayılan asılsız haberlere itibar etmek, yanlış beklentilere yol açabilir. Özellikle ekonomik zorlukların yaşandığı bir dönemde böyle bir düzenlemenin emeklilere nefes aldırması beklenirken, teklifin kapsamı ve şartları netleşmeden hareket edilmemesi önemlidir.
