Yıllardır ev işleri, çocuk, yaşlı ve hasta bakımı gibi ağır yükleri üstlenen ancak sosyal güvenlik sisteminin dışında kalan milyonlarca ev kadını için tarihi bir adım atıldı. Ev içinde harcanan karşılıksız emeği yasal zırha kavuşturmayı ve kadınların yaşlılıkta yoksulluğa düşmesini engellemeyi amaçlayan 40 maddelik kanun teklifi TBMM gündemine taşındı.
Konuyu köşesine taşıyan SGK Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, teklifin ev kadınlarının ve ev hizmetlilerinin hayatında devrim niteliğinde değişiklikler öngördüğünü vurguladı.
Kanun Teklifinde Öne Çıkan Maddeler ve Yenilikler
SGK Başuzmanı İsa Karakaş'ın dikkat çektiği düzenlemenin ana başlıkları şu şekilde sıralanıyor:
|
Madde / Konu |
Getirilen Yenilik ve Sosyal Hak |
|
Primlerin Hazinece Ödenmesi (Madde 17 & 35) |
Ev kadınlarının emeklilik ve sağlık primleri Hazine (devlet) tarafından karşılanacak. İsteyen kadınlar ek prim ödeyerek emekli maaşını yükseltebilecek. |
|
Emeğin Sigortaya Yansıması (Madde 5) |
Evdeki karşılıksız bakım ve temizlik emeği resmi olarak sigortalılık süresi kabul edilecek ve emekliliğe yansıtılacak. |
|
Geçmiş Yılları Borçlanma (Madde 18) |
Geçmişte evde sigortasız olarak geçen yıllar için borçlanma imkanı tanınarak emeklilik süreci hızlandırılacak. |
|
İş Kanununa Dahil Edilme (Madde 20 & 32) |
"Ev hizmetlerinde çalışanlar bu kanuna tabi değildir" maddesi kaldırılarak ev temizliği ve bakıma giden kadınlar İş Kanunu kapsamına alınacak; kıdem tazminatı ve izin hakları tanınacak. |
|
İzin ve Mola Hakları (Madde 7 & 8) |
Evde bakım veren kişilere yılda en az 30 gün ücretiz geçici bakım ve izin hakkı tanınacak; bu süreçte kamudan geçici bakım desteği sağlanacak. |
|
Sağlık Güvencesi (Madde 19) |
Ev emekçileri ve aileleri Genel Sağlık Sigortasından (GSS) prim ödemeden faydalanabilecek. |
|
Belediyelere Kreş ve Bakımevi Zorunluluğu (Madde 33 & 34) |
Belediyelere kreş, yaşlı bakımevi ve "mola evi" açma konusunda yasal yükümlülük getirilecek. |
"Bakım Ailenin Lütfu Değil, Kamunun Asli Ödevidir"
TÜİK’in Zaman Kullanımı Araştırması verilerine dikkat çeken İsa Karakaş, kadınların ev işi ve bakıma günde ortalama 4 saat 3 dakika, erkeklerin ise sadece 58 dakika ayırdığını belirtti. Aradaki bu uçurumun kadınları yaşlılık döneminde ekonomik yoksulluğa sürüklediğini ifade eden Karakaş, hazırlanan teklifin bir lütuf değil, anayasal bir zorunluluk ve toplumsal adalet borcu olduğunu savundu.
Kanun teklifinin Meclis çatısı altındaki tüm siyasi partilerin ortak iradesiyle yasalaşması bekleniyor.
