Uzmanlar, bilinçsiz ve kontrolsüz ağrı kesici kullanımının organ yetmezliğinden kalp krizine kadar bir dizi hayati riske yol açabileceği konusunda uyardı. Sık kullanılan ağrı kesicilerin baş ağrısını daha da tetiklediğini belirten Uzmanlar, kritik eşiğin alınan tablet sayısı değil, ay içerisindeki kullanım gün sayısı olduğunu vurguladı.
Günlük yaşamda en sık başvurulan ilaçların başında gelen ağrı kesiciler, masum birer kurtarıcı olmanın çok ötesinde ciddi sağlık riskleri barındırıyor. Uzmanlar, ağrı kesici kullanımında bilinen yanlışlara dikkat çekerek, uzun süreli ve bilinçsiz kullanımın mide kanamasından böbrek yetmezliğine kadar organ hasarlarına yol açabileceğini belirtti.
Kullanılan ilacın türü, dozu ve kullanım süresinin belirleyici olduğunu vurgulayan Uzmanlar, özellikle baş ağrısı şikayetiyle sık ilaç alan kişilerde "ilaç aşırı kullanım baş ağrısı" tablosunun gelişebileceğine uyardı.
Kritik Eşik: Tablet Sayısı Değil, Ay İçi Gün Sayısı!
Migren ve tekrarlayan baş ağrısı hastalarında ilacın kaç adet içildiğinden ziyade ayda kaç gün kullanıldığının hayati önem taşıdığını ifade eden Dr. Ahmet Yasin Uzmanlar, kritik eşikleri şu şekilde sıraladı:
Basit Ağrı Kesiciler (Parasetamol, İbuprofen vb.): Ayda 15 gün ve üzerinde kullanımı,
Kombine Ve Özel İlaçlar (Kafein/Kodein içerenler, Triptanlar, Opioidler): Ayda 10 gün ve üzerinde kullanımı,
Süre Kriteri: Bu kullanım sıklığının 3 aydan uzun sürmesi halinde "ilaç aşırı kullanımı baş ağrısı" tanısı dikkate alınır.
Uzmanlar, bu rakamların kesin bir güvenlik sınırı olmadığını, haftada birkaç gün bile ilaç ihtiyacı hisseden vatandaşların hekime başvurması gerektiğini hatırlattı.
Hangi İlaç Hangi Organı Tehdit Ediyor?
Farklı etken maddelerin vücutta farklı organ sistemlerini hedef aldığına değinen Dr. Ahmet Yasin Uzmanlar, rastgele ilaç tüketiminin sebep olabileceği tahribatları açıkladı:
İltihap Gidericiler (İbuprofen, Diklofenak, Naproksen): Mide ve bağırsak zarlarını zayıflatarak ağrısız mide kanamasına ve ülsere yol açabilir. Böbrek kan akışını azaltarak ani işlev kaybına neden olabilir; tansiyonu yükseltip kalp krizi ve inme riskini artırır.
Parasetamol Grubu: Önerilen doz aşıldığında veya farklı isimlerdeki soğuk algınlığı ilaçlarıyla fark edilmeden birlikte kullanıldığında ciddi karaciğer hasarına sebep olur.
Opioidler (Morfin, Tramadol): Bağımlılık ve solunumu baskılama riskinin yanı sıra ağrıya duyarlılığı artıran "opioide bağlı hiperaljezi" tablosuna yol açabilir.
"Farklı Kutular Aynı Etken Maddeyi İçerebilir"
Gelişigüzel ilaç kullanımında gizli doz aşımına dikkat çeken Uzmanlar, kutu ve marka isimleri farklı olsa da ağrı kesiciler ile soğuk algınlığı ilaçlarının aynı etken maddeyi taşıyabileceği uyarısında bulundu. Vatandaşların aynı anda birden fazla ilaç alırken içerik kontrolü yapması hayati önem taşıyor.
Getat Ve Akupunktur İle İlaç Bağımlılığı Önenebilir
Ağrı tedavisinde amacın sadece anlık ağrıyı kesmek değil, atakların sıklığını azaltmak olması gerektiğini belirten Uzmanlar, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarının önemine değindi.
Bilimsel araştırmaların akupunktur tedavisinin migren atak sıklığını ve kronik kas-iskelet ağrılarını belirgin şekilde azalttığını gösterdiğini söyleyen Uzmanlar, uzman hekim kontrolünde planlanan tamamlayıcı tıp yöntemleriyle hastaların gereksiz ilaç kullanımının önüne geçilebileceğini ifade etti.
