Türkiye’de iki çalışanın da asgari ücret aldığı bir ailenin ortalama bir konut satın alabilmesi için gereken süre, gelirden ayrılabilen birikim oranına göre 7,5 yıl ile 37 yıl arasında değişiyor.
Güncel hesaplamaya göre net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş seviyesinde bulunuyor. Her iki eşin de asgari ücretle çalıştığı bir hanenin toplam aylık geliri 56 bin 151 liraya, yıllık geliri ise 673 bin 812 liraya ulaşıyor.
Türkiye genelinde ortalama bir konutun satış fiyatının yaklaşık 5 milyon 20 bin lira olduğu kabul edildiğinde, ev sahibi olma süresi ailenin aylık harcamalarına göre önemli ölçüde uzuyor.
Hiç harcama yapılmazsa 7,5 yıl
Çiftin kira, gıda, fatura, ulaşım ve diğer yaşam giderleri için hiçbir ödeme yapmadığı ve gelirinin tamamını biriktirdiği tamamen teorik senaryoda, ortalama bir konutun parası yaklaşık 7,5 yılda biriktirilebiliyor.
Bu senaryoda aylık 56 bin 151 lira, yıllık ise 673 bin 812 lira tasarruf edilmesi gerekiyor.
Bir maaş biriktirilirse 15 yıl
Çiftin bir maaşla tüm yaşam giderlerini karşılayıp diğer maaşı tamamen birikime ayırdığı iyimser senaryoda ise aylık tasarruf 28 bin 75 lira seviyesinde oluyor.
Gelirin yüzde 50’sinin biriktirildiği bu durumda ortalama bir konuta ulaşmak yaklaşık 15 yıl sürüyor.
Gerçekçi senaryoda süre 25 ila 37 yıl
Kira, gıda, ulaşım ve faturalar dikkate alındığında, gelirin yüzde 20 ila yüzde 30’unun biriktirilebildiği daha gerçekçi senaryoda süre çok daha fazla uzuyor.
Gelirin yüzde 30’unun biriktirilmesi halinde aylık yaklaşık 16 bin 845 lira tasarruf edilebiliyor ve ev sahibi olma süresi yaklaşık 25 yılı buluyor.
Gelirin yalnızca yüzde 20’sinin birikime ayrılması durumunda ise aylık tasarruf 11 bin 230 liraya düşüyor. Bu şartlarda ortalama bir konutun parasını biriktirmek yaklaşık 37 yıl sürüyor.
Şehirlere göre büyük fark oluşuyor
Konut fiyatları illere göre ciddi değişiklik gösterdiği için hesaplanan süre de şehirden şehre farklılaşıyor. İstanbul ve İzmir gibi konut fiyatlarının yüksek olduğu büyükşehirlerde ev sahibi olmak için gereken süre 25-35 yılı aşabiliyor.
Konut fiyatlarının daha uygun olduğu Anadolu şehirlerinde ise düzenli birikim yapılması halinde bu sürenin 10-15 yıl seviyesine kadar düşebileceği değerlendiriliyor.
Konut kredisi de çözüm olmaktan uzak
Peşin birikim yerine konut kredisi kullanmak isteyen çiftlerin karşısına yüksek faiz oranları ve peşinat şartı çıkıyor.
Yaklaşık 5 milyon liralık bir konut için yüzde 20 ila yüzde 30 oranında, yani 1 milyon ile 1,5 milyon lira arasında peşinat hazırlanması gerekiyor.
Yüksek faiz oranları nedeniyle 10 yıl vadeli 3 milyon liralık bir konut kredisinin aylık taksitinin 100 bin lirayı aşabildiği belirtiliyor. Bu rakam, çiftin toplam geliri olan 56 bin 151 liradan fazla olduğu için krediye erişimi de oldukça zorlaştırıyor.
Hesaplamalar, ücretler ile konut fiyatlarının aynı oranda arttığı ve yapılan birikimlerin değerini koruduğu varsayımına dayanıyor.
