Yıl 1976... TRT ekibi sokak röportajı için vatandaşların karşısına çıkıyor. Mikrofon bu kez oldukça hassas bir konuya uzatılıyor: Evlilik ve aile bağları...
Vatandaşlara, “Kızınız kocasından ayrılsa ne yapardınız?” diye soruluyor.
Aradan tam 50 yıl geçmesine rağmen yeniden gündeme gelen görüntüler, dönemin toplumsal anlayışına dair dikkat çekici ipuçları veriyor. Soruyu yanıtlayan vatandaşların büyük bölümü, böyle bir durumda hemen ayrılığı desteklemek yerine tarafların konuşmasını, aile büyüklerinin devreye girmesini ve meselenin uzlaşmayla çözülmesini tercih edeceklerini ifade ediyor.
Röportajın en dikkat çekici yanlarından biri ise verilen cevapların dili. Sakin, ölçülü, karşısındakini incitmemeye özen gösteren ve adeta kelimeleri tartarak konuşan vatandaşların ifadeleri, izleyenlere nostaljik anlar yaşatıyor.
O yıllarda evlilik, yalnızca iki insanın bir araya gelmesi olarak değil, emek verilmesi ve korunması gereken bir aile bağı olarak görülüyordu. Elbette her evliliğin sürmesi gerektiği anlamına gelmeyen bu yaklaşım, sorunlar karşısında konuşmanın ve çözüm aramanın önemini bir kez daha hatırlatıyor.
ISPARTA'DA BOŞANMALARDA 5 YILDA YÜZDE 40 ARTIŞ!
1976 yılındaki bu görüntüler, günümüz evliliklerinin durumunu da yeniden tartışmaya açıyor. Özellikle Isparta'da açıklanan son istatistikler, aile yapısındaki değişimi rakamlarla ortaya koyuyor.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 yılı verilerine göre Isparta'da boşanan çiftlerin sayısı 2021 yılında 791 iken, 2025 yılında 1.109'a yükseldi. Böylece kentteki boşanma sayısı yalnızca 5 yılda yaklaşık yüzde 40 arttı.
Aynı dönemde Isparta'da evlenen çiftlerin sayısı ise 2021 yılında 2 bin 885 iken 2025 yılında 2 bin 662'ye geriledi.
Bir diğer dikkat çekici veri de boşanma hızı oldu. Isparta'da kaba boşanma hızı binde 2,49 olarak kaydedilirken Türkiye ortalaması binde 2,26 seviyesinde gerçekleşti. Böylece Isparta, ülke ortalamasının üzerine çıktı.
İLK 5 YILDA 347 ÇİFT YOLLARINI AYIRDI
Isparta'daki boşanma verilerinin bir başka düşündürücü boyutu ise evliliklerin ne kadar sürdüğüyle ilgili.
2025 yılında kentte ilk 5 yıl içerisinde boşanan çiftlerin sayısı 347 olarak açıklandı. Henüz evliliğinin ilk yılını tamamlamadan boşanan çiftlerin sayısı ise 25 oldu.
Türkiye genelinde de tablo dikkat çekici. TÜİK'in 2025 verilerine göre boşanmaların yüzde 34'ü evliliğin ilk 5 yılında, yüzde 20,3'ü ise 6-10 yıllık evliliklerde gerçekleşti. Ülke genelinde boşanan çiftlerin sayısı 193 bin 793'e ulaştı.
50 YILDA NE DEĞİŞTİ?
Bir tarafta 1976 yılında kızının boşanması ihtimaline karşı önce konuşmayı, uzlaşmayı ve aile bağlarını korumayı düşünen vatandaşlar... Diğer tarafta günümüzde giderek artan boşanma rakamları...
Elbette yarım asır önceki evliliklerle bugünün evliliklerini aynı şartlarda değerlendirmek mümkün değil. Kadınların ekonomik özgürlüğü, toplumsal beklentiler ve aile içindeki roller de yıllar içerisinde değişti. Üstelik şiddet ve baskı içeren evliliklerde ayrılık, gerekli ve doğru bir karar olabilir.
Ancak eski röportajın hatırlattığı önemli bir gerçek var: Bir ilişkiyi ayakta tutmak için yalnızca aynı çatı altında yaşamak değil, karşılıklı saygı, anlayış, sabır ve emek de gerekiyor.
Belki de bugün asıl üzerinde düşünülmesi gereken soru şu:
Eskiden evlilikler daha mı sağlamdı, yoksa insanlar sorunları çözmek için daha fazla çaba mı gösteriyordu?
1976 yılından kalan o görüntüler, aradan geçen 50 yıla rağmen bu soruyu yeniden gündeme getiriyor. Çünkü evlilikler bazen bir sabun köpüğü gibi kısa sürede dağılsa da geride kalanlar yalnızca iki insanın ayrılığı olmuyor; çocuklar, aileler ve yarım kalan hayaller de bu hikâyenin bir parçası oluyor.
