Halıcı, özellikle Eğirdir ve çevresindeki üreticilerin sigorta maliyetleri nedeniyle sistemin dışında kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Isparta’da elma üreticilerinin yaşadığı sorunlar Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. Yeni Parti Isparta Milletvekili Hikmet Yalım Halıcı, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi. Halıcı, iklim değişikliği, artan üretim maliyetleri ve tarım sigortalarındaki yüksek primlerin üreticiler üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Isparta’nın Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinden biri olduğunu vurgulayan Halıcı, özellikle Eğirdir ve çevresinde çok sayıda üreticinin geçimini elmacılıkla sağladığını ifade etti. İlkbahar geç donları, aşırı sıcaklıklar, kuraklık ve dolu gibi meteorolojik olayların ürün kayıplarına neden olduğunu belirten Halıcı, 2025 yılında yaşanan zirai don felaketinin de tarımsal üretimin iklim kaynaklı riskler karşısındaki kırılganlığını ortaya koyduğunu kaydetti.
“TARIM SİGORTASI ÜRETİCİ İÇİN GERÇEK BİR GÜVENCE OLMALI”
Üreticilerden kendilerine ve ilgili kurumlara ulaşan şikâyetlerde, 2026 yılında TARSİM primlerinde ve özellikle sürprim oranlarında yaşanan artışların öne çıktığını belirten Halıcı, yüksek primler ve muafiyetler nedeniyle bazı üreticilerin sigorta yaptırmaktan vazgeçmek zorunda kaldığı yönündeki bildirimlere dikkat çekti.
Tarım sigortalarının üreticilerin ayakta kalabilmesi açısından önemli olduğunu vurgulayan Halıcı, primlerin üreticilerin ödeme gücüyle uyumlu olması gerektiğini ifade etti. Halıcı ayrıca, afetler nedeniyle kayıp yaşayan çiftçilerin yeniden üretime dönebilmesi için tazminat ve destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
TARSİM PRİMLERİNİN ARTIŞ NEDENLERİNİ SORDU
Halıcı, soru önergesinde 2022-2026 yılları arasında Isparta’da TARSİM kapsamında sigortalanan tarım parseli sayılarının, hasar tespiti yapılan parsellerin ve üreticilere ödenen toplam tazminat tutarlarının açıklanmasını istedi.
Elma üretimi özelinde de ayrı veriler talep eden Halıcı; yıllara göre sigortalanan ve hasar gören parsel sayılarının yanı sıra üreticilere yapılan tazminat ödemelerinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Önergede ayrıca 2022-2026 döneminde elma üreticilerine uygulanan TARSİM primleri ve sürprim oranlarının ürün, risk ve bölge bazında nasıl değiştiği soruldu. Halıcı, 2026 yılında uygulanan sürprim oranları belirlenirken hangi hasar sıklığı, aktüeryal risk ve bölgesel verilerin esas alındığının açıklanmasını talep etti.
DON FELAKETİNDEN ETKİLENEN ÇİFTÇİLER İÇİN DESTEK GÜNDEMDE
Soru önergesinde, 2025 yılında yaşanan zirai don felaketinin ardından ağır kayıplar yaşayan ve borç yükü artan üreticilerin durumu da gündeme getirildi.
Halıcı, üreticilerin yeniden üretime devam edebilmesi için borç ertelemesi, düşük faizli finansman, ilave prim desteği ve doğrudan gelir desteği gibi mekanizmaların hayata geçirilmesinin planlanıp planlanmadığını Bakan Yumaklı’ya sordu.
Halıcı ayrıca, yüksek riskli bölgelerde üreticilerin sigorta maliyetlerini azaltmak amacıyla devlet prim desteğinin yeniden düzenlenmesine yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığının açıklanmasını istedi.
BAKANLIĞA YÖNELTİLEN SORULAR
Halıcı’nın yazılı soru önergesinde öne çıkan başlıklar şöyle:
· Isparta’da 2022-2026 yılları arasında TARSİM kapsamında sigortalanan toplam tarım parseli sayısı ve bunların ürünlere göre dağılımı nedir?
· Aynı dönemde hasar tespiti yapılan parsel sayısı ve üreticilere ödenen toplam tazminat tutarı ne kadardır?
· Elma üretimi özelinde sigortalanan ve hasar gören parsel sayıları ile tazminat ödemeleri yıllara göre nasıldır?
· Elma üreticilerine uygulanan prim ve sürprim oranları 2022-2026 döneminde nasıl değişmiştir?
· 2026 yılında sürprim oranları belirlenirken hangi hasar sıklığı, aktüeryal risk ve bölgesel veriler esas alınmıştır?
· Eğirdir ve çevresinde don, dolu, aşırı sıcaklık ve kuraklık gibi risklerin primlere etkisi nasıl hesaplanmaktadır?
· Artan primlerin üreticileri sigorta sisteminin dışına itmemesi için oranların yeniden değerlendirilmesine yönelik bir çalışma var mıdır?
· Yüksek riskli bölgelerde üreticilerin sigorta maliyetlerini azaltmak amacıyla devlet prim desteğinin yeniden düzenlenmesi planlanmakta mıdır?
· 2025 yılındaki zirai don felaketinden etkilenen ve borç yükü artan üreticiler için borç ertelemesi, düşük faizli finansman veya ilave destekler gündeme alınacak mıdır?
Halıcı’nın önergesiyle, Isparta’daki elma üreticilerinin TARSİM primleri konusunda yaşadığı sorunların, prim artışlarının gerekçelerinin ve üreticilerin sigortaya erişimini kolaylaştırabilecek desteklerin Bakanlık tarafından yanıtlanması talep edildi.
