Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ), TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında önemli bir bilimsel başarıya daha imza attı. Üniversitenin Yenişarbademli Meslek Yüksekokulu Ormancılık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşe Gülden Aday Kaya’nın yürütücülüğünü üstlendiği proje, TÜBİTAK’ın “1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı” kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
‘Karaçam (Pinus nigra) Ormanlarında Diplodia sapinea’nın Yaygınlığı, Zarar Şiddeti, Moleküler Doğrulaması ve Tür Dağılım Risk Modellemesi” başlıklı proje, Türkiye’deki karaçam ormanlarını tehdit eden önemli bir fungal patojenin mevcut durumunu ve gelecekte oluşturabileceği riskleri bilimsel yöntemlerle ortaya koymayı hedefliyor.
Projede yürütücülüğü Doç. Dr. Ayşe Gülden Aday Kaya üstlenirken, araştırma ekibinde Denizli Pamukkale Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ceyda Beram, Çankırı Karatekin Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Funda Oskay ve ISUBÜ’den Doç. Dr. Serkan Özdemir yer alıyor. Danışmanlık görevini ise ISUBÜ öğretim üyeleri Prof. Dr. Tuğba Doğmuş Lehtijarvi ile Prof. Dr. Ahmet Mert üstleniyor.
Karaçam Ormanları Mercek Altına Alınacak
Proje kapsamında Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yayılış gösteren karaçam ormanlarında Diplodia sapinea kaynaklı sürgün yanıklığının yaygınlığı ve zarar şiddeti araştırılacak. Arazi çalışmalarıyla elde edilecek veriler sayesinde patojenin mevcut yayılış alanları belirlenirken, iklim değişikliği senaryoları dikkate alınarak gelecekte oluşturabileceği riskler de modellenebilecek.
Araştırmalarda hastalık etmeni, LAMP ve Real Time PCR gibi ileri moleküler analiz yöntemleriyle doğrulanacak. Böylece hastalığın doğru teşhisi ve yayılışının bilimsel olarak ortaya konulması sağlanacak.
İklim Değişikliğinin Etkileri Araştırılacak
Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklıklar ve azalan yağışların karaçam ormanlarını daha hassas hale getirdiğine dikkat çekiyor. Aynı zamanda dünya genelinde yayılış alanını hızla genişleten Diplodia sapinea adlı fungal patojenin de bu süreçte daha büyük tehdit oluşturduğu belirtiliyor.
Proje sayesinde karaçam ormanlarının hastalıklara karşı dayanıklılığı ve dirençliliği incelenirken, iklim değişikliğinin orman ekosistemleri üzerindeki etkileri daha iyi anlaşılacak. Elde edilecek bilimsel verilerin, gelecekte uygulanacak orman yönetim stratejilerine katkı sağlaması ve doğal kaynakların daha etkin korunmasına destek olması hedefleniyor.
Araştırmanın, literatüre önemli bilimsel katkılar sunmasının yanı sıra genç araştırmacıların yetişmesine de önemli destek sağlayacağı ifade edildi.
