Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin verdiği karar, uzun çalışma sürelerinde fazla mesai hesabını doğrudan etkileyebilecek önemli bir düzenlemeyi gündeme taşıdı. Kararla birlikte, uzun saatler çalışanların ara dinlenme sürelerinin nasıl hesaplanacağına ilişkin yeni bir uygulama ortaya çıktı.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 11 Şubat 2026 tarihli kararında, çalışma süresinin uzaması halinde dikkate alınması gereken ara dinlenme sürelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunuldu.
Karara göre, 08.00-20.00 saatleri arasında 12 saat çalışan bir işçinin 1,5 saat ara dinlenmesi kullandığının, 08.00-21.00 ve 08.00-22.00 saatleri arasındaki 13 ve 14 saatlik çalışmalarda ise 2 saat ara dinlenmesi kullanıldığının kabul edilmesi gerektiği belirtildi.
Uzun Çalışmada Mola Süresi Artıyor
İş Kanunu’nda günlük çalışma süresi genel olarak 11 saatle sınırlandırılırken, uygulamada bu sürenin üzerinde çalışmalar da gündeme gelebiliyor.
Yargıtay’ın kararında yapılan değerlendirmeye göre, 11 saati aşan çalışmalarda 1 saatlik ara dinlenmesi yerine 1,5 saat; 13 saati aşan çalışmalarda ise 2 saat ara dinlenmesi dikkate alınması gerekiyor.
Bu durum, özellikle uzun süre çalışan işçilerin fazla çalışma ücretlerinin hesaplanmasında önem taşıyor.
Mola Hakkı Ne Kadar?
İş Kanunu kapsamında ara dinlenme süreleri çalışma süresine göre belirleniyor.
Buna göre;
4 saat veya daha kısa süreli çalışmalarda: En az 15 dakika,
4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar çalışmalarda: En az 30 dakika,
7,5 saatten fazla çalışmalarda: En az 1 saat ara dinlenmesi verilmesi gerekiyor.
Ara dinlenme süreleri, işçinin dinlenmesini sağlamak ve uzun çalışma nedeniyle oluşabilecek yorgunluk ile iş kazalarının önüne geçmek amacı taşıyor.
Mola Kullandırılmak Zorunda
Ara dinlenme hakkının işveren tarafından fiilen kullandırılması gerekiyor. İşveren, kanunda belirtilen süreleri işçi aleyhine azaltamaz; ancak çalışan lehine daha uzun mola süresi belirleyebilir.
Mola sırasında işçi serbest olmalı. Çalışanın işyerinde bulunması tek başına mola hakkını ortadan kaldırmıyor. Ancak işçi mola sırasında çalıştırılıyor veya işverenin emrinde çalışmaya hazır şekilde bekletiliyorsa, bu süre ara dinlenmesi olarak kabul edilmiyor.
Kullandırılmayan ara dinlenme süreleri çalışma süresine dahil edilerek fazla mesai hesabını etkileyebiliyor.
Mola Verilmezse Fazla Mesai Gündeme Gelebilir
Çalışanın haftalık çalışma süresinin 45 saati aşması halinde, aşan süreler fazla çalışma kapsamında değerlendiriliyor ve fazla çalışma ücretinin yüzde 50 zamlı ödenmesi gerekiyor.
Ara dinlenmelerin usulüne uygun kullandırılmaması halinde işveren açısından idari yaptırım da gündeme gelebiliyor.
Evden Çalışanlar da Mola Hakkına Sahip
Uzaktan veya evden çalışanlar da, sözleşmede aksi yönde geçerli bir düzenleme bulunmadığı sürece İş Kanunu kapsamındaki ara dinlenme hükümlerine tabi.
Bu nedenle evden çalışanların da çalışma sürelerine göre belirlenen mola haklarından yararlanması gerekiyor.
Çocuk ve Genç İşçiler İçin Farklı Kurallar Var
Çocuk ve genç işçiler bakımından ara dinlenme süreleri farklı uygulanıyor.
2 saatten fazla ve 4 saatten az süren işlerde 30 dakika, 4 saatten 7,5 saate kadar olan çalışmalarda ise 1 saat ara dinlenmesi verilmesi gerekiyor.
Ayrıca çocuk işçilere her 1 saatlik çalışma sonrasında 15 dakikalık mola verilmesi zorunlu.
Şoförlerin Mola Süresi de Belirli
Karayolu taşımacılığında çalışan şoförler açısından da özel kurallar bulunuyor. Şoförler 24 saatlik süre içerisinde 9 saatten fazla araç kullanamıyor ve kesintisiz 4,5 saatten fazla araç kullanmaları halinde en az 45 dakika mola vermeleri gerekiyor.
Bu kurallara uyulmaması halinde işçi açısından haklı fesih hakkı da gündeme gelebiliyor.
Mola Toplu Olarak Kullandırılabilir
Ara dinlenmesinin ne zaman kullandırılacağı konusunda işverenin yetkisi bulunuyor. İşveren, işin niteliğine göre çalışanların molalarını toplu şekilde veya belirli bir plan dahilinde sırayla kullanmalarını sağlayabiliyor.
Ancak ara dinlenmeleri çalışma süresi içerisinde kullandırılmalı. Mola hakkı, işe geç başlama veya işten erken çıkma şeklinde uygulanamıyor.
Yargıtay’ın söz konusu kararı, özellikle uzun saatler çalışan işçilerin fazla mesai hesaplamaları açısından önem taşıyor. Çalışanların fiilen kullandıkları ara dinlenme sürelerinin çalışma saatleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
