Sağlık Bakanlığı, sigara yasağının kapsamını genişletmeye yönelik yeni bir düzenleme için çalışmalarını hızlandırdı. Kapalı alanlarla sınırlı olan mevcut uygulamanın, birçok açık ve yarı açık alanı da kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor. Bu kapsamda çocuk parkları, sahiller ve yoğun kullanılan kamusal alanlar yasaklı bölgeler arasına alınabilir.
Edinilen bilgilere göre, düzenleme ile birlikte bazı açık alanlar “kapalı alan” statüsünde değerlendirilecek. Özellikle çocukların yoğun bulunduğu parklar, plajlar, yürüyüş yolları, okul çevreleri, bina girişleri, otobüs durakları ile restoran ve kafelerin açık bölümlerinde sigara içimine kısıtlama getirilmesi gündemde. Yarı açık mekânların yeniden tanımlanması, pasif içiciliği azaltacak mesafe kurallarının uygulanması ve tütün ürünlerinin kamusal görünürlüğünün sınırlandırılması da taslak çalışmada yer alıyor.
Avrupa Birliği Modelleri İnceleniyor
Sağlık Bakanlığı, yeni düzenleme sürecinde Avrupa Birliği ülkelerindeki uygulamaları da mercek altına aldı. AB, 2040 yılına kadar “tütünsüz nesil” hedefi doğrultusunda sigara kullanım oranını yüzde 5’in altına indirmeyi amaçlıyor. Bu hedef kapsamında birçok ülkede açık alan yasakları hayata geçirildi.
Fransa’da çocuk odaklı bir koruma modeli uygulanırken, plajlar, parklar, okul çevreleri ve spor alanlarında sigara içmek yasaklandı. Kurallara uymayanlara 135 avroya kadar para cezası uygulanıyor. İspanya’da ise restoran terasları, üniversite kampüsleri, otobüs durakları ve açık hava eğlence alanları yasak kapsamına alındı. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de düzenlemelere dâhil edildi. İtalya ve İsveç’te de benzer şekilde açık kamusal alanlarda sigara içimine kısıtlamalar getirildi.
Satın Alma Yaşı ve Paketleme de Gündemde
AB ülkelerinde sigarayla mücadele kapsamında nötr paketleme, yüksek fiyat artışları ve sigara satın alma yaşının yükseltilmesi gibi uygulamalar da dikkat çekiyor. Türkiye’de yapılacak yeni düzenlemenin bu başlıklarda da daha sıkı önlemler içerebileceği değerlendiriliyor.
Pasif İçiciliğin Azaltılması Amaçlanıyor
Yeni düzenlemenin hayata geçmesi halinde, Türkiye’de uzun süredir uygulanan kapalı alan yasağının fiilen genişlemiş olacağı belirtiliyor. Amaç yalnızca sigara kullanımını azaltmak değil, toplumun tamamını etkileyen pasif içiciliğin de önüne geçmek.
Öte yandan özellikle büyük şehirlerde, kafe ve restoranların manzaralı açık alanlarının çoğunlukla sigara içenlere ayrılması, sigara kullanmayan vatandaşların tepkisini çekiyor. Vatandaşlar, bu durumun sigara içmeyenleri kapalı alanlara yönlendirdiğini ve mekânsal ayrımcılığa yol açtığını savunuyor.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, tütün kontrol politikalarında daha sıkı ve müdahaleci bir dönemin başlayabileceği yorumları yapılıyor.
