4 Şubat Dünya Kanser Günü kapsamında, kanserle mücadelede farkındalığın ve erken tanının hayati önemi bir kez daha vurgulandı. Kanser, vücuttaki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkan ve zamanla hayati organlara yayılarak yaşamı tehdit edebilen ciddi bir hastalık olarak tanımlanıyor.
Uzmanlar, erken evrede teşhis edilen kanserlerde tedavi başarısının çok daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Dünya genelinde kanser, kalp ve damar hastalıklarından sonra en fazla ölüme neden olan ikinci hastalık konumunda bulunuyor. Yüksek tedavi maliyetleri, sosyal etkileri ve yaşam kalitesini düşürmesi nedeniyle kanser, önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor.
Kanserde En Önemli Risk Faktörleri
Kanserden korunmada yaşam tarzı büyük rol oynuyor. Tütün ve tütün ürünleri kullanımı, kansere bağlı ölümlerin yaklaşık yüzde 22’sinden sorumlu olurken; obezite, sağlıksız beslenme, fiziksel hareketsizlik ve alkol kullanımı da riski artıran başlıca etkenler arasında yer alıyor. Ayrıca hepatit, HPV ve HIV gibi enfeksiyonlar, hava kirliliği, radyasyona maruziyet ve bazı meslek gruplarında karşılaşılan kanserojen maddeler de risk faktörleri arasında bulunuyor.
Güneşin zararlı etkilerine karşı önlem alınmasının cilt kanseri riskini önemli ölçüde azalttığı belirtilirken, sağlıklı kilo ve düzenli fiziksel aktivitenin birçok kanser türüne karşı koruyucu olduğu vurgulanıyor.
Ücretsiz Kanser Taramaları Devam Ediyor
Türkiye’de, Dünya Sağlık Örgütü ve Ulusal Kanser Danışma Kurulu önerileri doğrultusunda, erken teşhisle önlenebilir ve tedavi edilebilir kanser türleri için tarama programları uygulanıyor. Bu kapsamda;
Meme kanseri: 40-69 yaş arası kadınlara, 2 yılda bir mamografi
Rahim ağzı (serviks) kanseri: 30-65 yaş arası kadınlara, 5 yılda bir HPV-DNA testi
Kolorektal (kalın bağırsak) kanseri: 50-70 yaş arası kadın ve erkeklere, 2 yılda bir gaitada gizli kan testi
taramaları ücretsiz olarak gerçekleştiriliyor.
Söz konusu taramalar; Aile Sağlığı Merkezleri (ASM), Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Mobil KETEM araçları aracılığıyla vatandaşlara sunuluyor.
Uzmanlardan Çağrı
Yetkililer, kanserle mücadelede bireysel farkındalığın artırılması, risk faktörlerinden kaçınılması ve düzenli taramaların ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı. Erken tanı sayesinde hem yaşam süresinin uzadığı hem de tedavi sürecinin daha başarılı geçtiği ifade edildi.
