Ticaret Bakanlığı, tüketiciyi düşük fiyatlı ürünle mağazaya çekip daha pahalı ürün almaya yönlendiren işletmelere karşı denetimleri sıkılaştırdı. Haklı bir gerekçe olmadan vitrinde, rafta veya internette sergilenen ürünü satmayan işletmelere, ürün bedelinin yüzde 10’u oranında ve ihlal başına en az 3 bin 973 TL idari para cezası uygulanacak.
Tüketiciyi uygun fiyatlı ürün ilanıyla mağazaya çekerek daha pahalı ürünlere yönlendiren işletmelere yönelik yeni dönem başladı.
Ticaret Bakanlığı, mobilyadan elektroniğe, otomotivden hazır giyime ve emlak sektörüne kadar birçok alanda, vitrinde, rafta, e-ticaret sitelerinde veya dijital platformlarda sergilenen ürünleri haklı bir gerekçe göstermeden satmayan işletmelere yönelik denetimlerini artırdı.
Kamuoyunda “yemleme ve değiştirme” ya da “gel-gel taktiği” olarak bilinen uygulamada, tüketicinin ucuz ürünle işletmeye çekilerek daha pahalı bir ürüne yönlendirilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
İHLAL BAŞINA EN AZ 3 BİN 973 TL CEZA
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 6’ncı maddesi kapsamında, kurallara uymayan işletmelere ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10’u oranında idari para cezası uygulanacak.
İhlal başına uygulanacak cezanın alt sınırı ise 3 bin 973 TL olarak belirlendi.
Örneğin 2 bin TL değerindeki bir ürün tüketiciye satılmadığında yüzde 10’luk ceza 200 TL olsa da uygulanacak ceza, alt sınır nedeniyle 3 bin 973 TL olacak.
Ürünün fiyatı yükseldikçe uygulanacak ceza da artacak. 40 bin TL'lik bir televizyonun satılmaması durumunda ceza 4 bin TL olurken, 150 bin TL'lik bir mobilya takımında ceza 15 bin TL'ye kadar çıkabilecek.
İhlalin birden fazla tüketiciye karşı gerçekleştirilmesi halinde ise cezaların her bir işlem için ayrı ayrı uygulanabileceği belirtildi.
“STOK BİTTİ” VE “TEŞHİR ÜRÜNÜ” TEK BAŞINA YETERLİ OLMAYACAK
İşletmelerin ürünü satmaktan kaçınabilmesi için haklı bir gerekçeye sahip olması gerekecek.
“Az önce satıldı”, “Sadece teşhir ürünü”, “Stoklarımız tükendi” veya “Sistem güncellenmedi” gibi ifadelerin tek başına haklı gerekçe olarak kabul edilmeyeceği belirtildi.
Bir ürünün satışından kaçınılabilmesi için ürünün üzerinde açıkça “Satılık değildir”, “Numunedir” veya “Satılmıştır” ibaresinin bulunması ya da ürünün hasarlı olduğunun belgelenmesi gerekecek.
Bu şartlar bulunmadığı takdirde vitrinde veya internet sitesinde satışa sunulan ürünün belirtilen fiyattan tüketiciye satılması zorunlu olacak.
Kampanyalı ve stokla sınırlı satışlarda ise stok miktarının ve kampanya şartlarının önceden açık ve anlaşılır şekilde duyurulması gerekecek.
5 SEKTÖRDE YAKIN TAKİP
Yeni uygulama kapsamında özellikle tüketicilerin yoğun şekilde karşılaştığı bazı sektörlerdeki uygulamalar yakından takip edilecek.
Mobilya: Showroom'da indirimli olarak sergilenen ürünler, üzerinde “satılık değildir” ibaresi bulunmadığı sürece yalnızca teşhir ürünü olduğu gerekçesiyle satılmaktan kaçınılamayacak.
Elektronik: Kampanyalı ürünlerde stok miktarının önceden açıkça belirtilmesi gerekecek. “Stok ilk dakikada bitti” gibi ifadeler tek başına yeterli olmayacak.
Otomotiv: Reklamı yapılan uygun fiyatlı araçların bayide bulunmadığı söylenerek tüketicinin daha pahalı modellere yönlendirilmesi, aldatıcı ticari uygulama kapsamında değerlendirilebilecek.
Giyim: Vitrinde bulunan bir ürün için “son üründü, satıldı” denilerek satıştan kaçınılamayacak. Etiket ve kasa fiyatı arasında fark olması halinde tüketici lehine olan fiyat uygulanacak.
Emlak: İnternette düşük fiyatlı ilan vererek müşteriyi çekme ve ardından daha pahalı portföylere yönlendirme uygulamalarına da yaptırım uygulanabilecek.
TÜKETİCİLER NE YAPMALI?
Tüketicilerin vitrinde, rafta veya internette gördükleri ürünün satılmaması ya da fiyat konusunda sorun yaşanması halinde durumu belgelemeleri önem taşıyor.
Bu kapsamda raf etiketi, ilan görseli veya ekran görüntüsü gibi belgelerin saklanması öneriliyor.
Tüketiciler yaşadıkları mağduriyetleri e-Devlet üzerinden Ticaret Bakanlığı’na bildirebilirken, tüketici uyuşmazlıklarında yetkili merci Tüketici Hakem Heyetleri olmaya devam ediyor.
