Şubat ayının yaklaşmasıyla birlikte “1. cemre ne zaman düşecek?” sorusu gündeme gelirken, cemrelerin düşme sırası ve tarihleri de araştırılıyor. Halk kültüründe baharın habercisi olarak kabul edilen cemrelerin, soğuk kış günlerinin ardından havayı, suyu ve toprağı ısıttığına inanılıyor.
Cemre kelimesi “sıcaklık” ya da “sıcaklığın yükselişi” anlamında kullanılırken, cemre düşmesi toplumların uzun yıllar boyunca hava olaylarını gözlemleyerek oluşturduğu halk takviminin önemli bir parçası olarak görülüyor. Cemrelerin düşmesi, kıştan bahara geçişin sembollerinden biri kabul ediliyor.
Orta Asya’dan Arap coğrafyasına, Çin’den Yunanistan’a kadar pek çok kültürde cemrelerin yılın hemen hemen aynı günlerinde havayı, suyu ve toprağı ısıttığına inanılıyor. Türk kültüründe ise cemrelerin “düştüğü” anlayışı yaygın olarak kabul ediliyor.
2026 Cemre Düşme Tarihleri ve Sıralaması
İnanışa göre cemreler 7’şer gün arayla ve sırasıyla düşüyor:
· Birinci cemre: 19-20 Şubat 2026 – Havaya
· İkinci cemre: 26-27 Şubat 2026 – Suya
· Üçüncü cemre: 5-6 Mart 2026 – Toprağa
Üç cemrenin düşmesinin ardından havaların ısınmaya başladığına inanılıyor. Cemrelerin düşmesi, Kasım Günlerinden Hızır Günlerine, yani kıştan bahara geçişin bir işareti olarak kabul ediliyor.
Cemre Ne Demek, Cemre Düşmesi Ne Anlama Geliyor?
Arapça kökenli bir kelime olan cemre; “ateş, kor, köz” anlamlarına geliyor. Halk kültüründe cemre, baharın gelişini müjdeleyen önemli bir doğa olayı olarak görülüyor. İnanca göre cemreler, kışın ardından havayı, suyu ve toprağı ısıtarak doğanın uyanmasını sağlıyor.
Cemreye Özgü Ritüeller
İstanbul Üniversitesi Türk Halk Bilimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Abdulkadir Emeksiz, cemrenin özellikle tarımla uğraşanlar için büyük önem taşıdığını belirtiyor. Toprak yeterince ısınmadan ekilen tohumun yeşermeyeceğini ifade eden Emeksiz, çiftçilerin ekim ve bağ sürme gibi faaliyetler için cemrenin düşmesini beklediklerini aktarıyor.
Geçmişte, yeni doğan hayvanların soğuktan zarar görmemesi için koyun ve keçilerin doğum zamanlarının üçüncü cemreye göre ayarlandığı biliniyor. Orta Rodop bölgesindeki Türk köylerinde cemreyle ilgili bazı inanış ve uygulamaların hâlâ sürdüğü belirtiliyor.
Bölgede yaşayan yaşlılar, kış ve karın “kendini unutan tembel bir nesne” olduğuna inanırken, cemrenin düştüğü günlerde avludaki karın üzerine kül serpilmesi gibi ritüeller uygulanıyordu. Zamanla bu gelenek, karla kaplı yollara kül yerine ot, çöp ve çiçek kırıntıları serpmeye dönüştü. Bu uygulamaların, “Toprak Ana’ya dönüş için hazır olunduğunu” ifade ettiği aktarılıyor.
