Küresel piyasalarda Hürmüz Boğazı'na yönelik artan jeopolitik riskler, Brent petrolün kısa sürede 72 dolardan 88 dolara fırlamasına neden oldu. Petrol piyasasındaki bu sert yükseliş akaryakıt fiyatları üzerinde devasa bir baskı oluştururken, bu hafta benzine toplamda 2 lira 69 kuruş, motorine ise 3 lira 12 kuruş zam yapıldı. Ancak sürücülerin cüzdanını doğrudan tehdit eden bu zamların arkasında büyük bir "gizli ÖTV kalkanı" olduğu ortaya çıktı.
Günlük ortalama 57 milyon litre dizel ve 22 milyon litre benzin tüketilen Türkiye'de, bu hafta benzinde yaşanan toplam maliyet artışının yaklaşık 5 lira 38 kuruşluk, motorinde ise 6 lira 24 kuruşluk kısmının yüzde 50'si pompaya yansıtılmadı.
"Eşelmobil" sistemi kapsamında devreye giren bu kalkan sayesinde, maliyet artışının yarısı Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) düşüldü. Bu gizli destekle birlikte;
Benzinli araçlarda 50 litrelik bir depoda 135 lira,
Dizel araçlarda ise aynı büyüklükte bir depoda 156 lira vatandaşın cebinde kaldı.
Mevcut tüketim verileri dikkate alındığında, devlet bu hafta vatandaşa günlük yaklaşık 240 milyon liralık ÖTV desteği sağladı.
Kritik Tarih 1 Ekim: Sistem Kademeli Olarak Bitecek!
Sürücüleri yakından ilgilendiren bu sistem için geri sayım başladı. 3 Temmuz’da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca eşelmobil sistemi kademeli olarak sonlandırılacak. Takvim ise şu şekilde işleyecek:
31 Temmuz’a kadar: Rafineri fiyatlarındaki artışların yüzde 50’si ÖTV’den karşılanmaya devam edecek.
Ağustos ve Eylül aylarında: ÖTV'den karşılanma oranı yüzde 25’e düşürülecek. (Bu durum, olası zamların pompaya daha fazla yansıyacağı anlamına geliyor).
1 Ekim 2026 itibarıyla: Eşelmobil uygulaması tamamen sona erecek ve tüm maliyet hareketleri doğrudan pompaya yansıyacak.
Akaryakıta gelen zamların tamamının pompaya yansıtılmaması, sadece araç sahiplerini değil; lojistik, taşımacılık ve üretim maliyetleri üzerinden enflasyon baskısının da artmasını engelliyor. 1 Ekim sonrası piyasaların bu değişimden nasıl etkileneceği ise merak konusu.
