Tamah etmek ne demek?
Aza tamah etmemek ne demek?
Bu ifade dilimizde iki farklı perspektifle kullanılır ve genellikle karıştırılır. Ancak atasözlerimizdeki kullanım mantığına bakıldığında fark şöyledir:
-
Olumlu Anlam (Kanaatkarlık): Bir kişinin elindeki küçük miktara veya az kazanca "açgözlülük etmemesi", yani onu yeterli görüp minnet duymamasıdır. Bu durumda kişi "aza tamah etmez" (yani azı hor görüp ona göz dikmezlik yapmaz), bilakis o az olanı kabul eder.
-
Hatalı Kullanım: Bazen "aza kanaat etmemek" yerine yanlışlıkla "aza tamah etmemek" denir. Oysa tamah zaten "açgözlülük" demektir. "Aza tamah etmemek", az bir şeye karşı açgözlülük duymamak (tenezzül etmemek) anlamına gelir.
Aza tamah eden mi etmeyen mi?
Atasözünün aslı "Aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz" şeklindedir. Burada doğru olan yaklaşım "aza kanaat etmek"tir. Ancak "tamah" kelimesi üzerinden bir karşılaştırma yapılacaksa:
-
Aza tamah eden: Az olan bir şeye bile açgözlülükle yaklaşan veya küçük fırsatları değerlendiren kişiyi ifade edebilir.
-
Aza tamah etmeyen: Az olanı küçümseyen, "Bu az bana yetmez" diyerek elindekini de riske atan veya küçük kazançları hor gören kişi olarak tanımlanabilir.
Atasözünün mesajı nettir: Büyük başarılara ve kazançlara ulaşmak için önce eldeki küçük fırsatların değerini bilmek (kanaat etmek) gerekir.
Az tamah çok zarar getirir ne demek?
Bu atasözü, insanın içindeki "azıcık daha olsun" şeklindeki küçük bir hırsın bile sonunda büyük kayıplara yol açabileceğini anlatır.
-
Hırsın Tehlikesi: İnsan bazen hak ettiğinden veya elindekinden biraz daha fazlasını elde etmek için hırsa kapılır. Bu "azıcık tamah" (küçük açgözlülük), kişinin elindeki mevcut olanı da kaybetmesine veya telafisi zor zararlara uğramasına neden olur.
-
Özetle: Makul olanın ötesine geçme çabası, çoğu zaman eldeki huzuru ve birikimi de beraberinde götürür.
