ABD Temsilciler Meclisi tarafından pazartesi günü reddedilen 700 milyar dolarlık kurtarma paketi ve ardından derinleşen küresel kriz; dün Temsilciler Meclisinde genişletilmiş şekliyle ikinci kez görüşülmeye başlanmış ve 700 milyar dolarlık genişletilmiş kurtarma operasyonu hamlesi bu kez kabul edilmiştir.

 

Wall Street, Temsilciler Meclisinin bu kararı ile rahat bir nefes almış, Başkan Bush ise kararın ardından memnuniyetini, “Bu yasa çevresinde bir araya gelecek Wall Street’deki krizin tüm ülkeye yayılmasını önlemek için cesurca davrandık, ABD’nin, finansal piyasalarını istikrara kavuşturarak küresel ekonomide önde gelen rolünü sürdüreceğini tüm dünyaya gösterdik… Ekonomimiz ciddi sınavlarla karşı karşıya kalmayı sürdürüyor. Bu zor dönemi aşmak için zaman ve kararlı çaba gerekiyor. Ancak gerekli güven, liderlik ve partilerarası işbirliğiyle bu sınavları aşacağız ve ülkemizi büyüme, istihdam artışı ve uzun vadeli ekonomik refah yoluna döndüreceğiz…” şeklinde açıklamalarıyla dile getirmiştir.

 

Bu gerçekten de çok önemli bir karardır. Başta ABD halkını olmak üzere, tüm küresel piyasaları kurtarmaya yönelik olarak alınan bu karar, derinleşen krizi kısa vadede de olsa biraz rahatlatacak, batık bankaların sayısının hızla artmasının önüne geçecektir. Piyasa istikrarını sağlamaya yönelik alınan karar, ayrıca kredi akışına da yeniden bir canlılık getirecektir. Halkın ekonomik güvenliği açısından da değerlendirilmesi gereken bu hamle, sos veren Avrupa piyasaları ile krizin kapısına dayandığı Türkiye piyasalarına rahat bir nefes aldıracaktır.

 

Krizin boyutunun derinleşmesi ile ortaya çıkan güvensizlik ve belirsizlik durumu Avrupa piyasalarında büyük zararlar doğurmuştu. Geçen yazımda geniş olarak yer verdiğim bu konu üzerinde Avrupalı ülkeler, krize karşı birleşme ve ortak önlem paketi oluşturma fikrini ortaya atmışlardı. Fransa’nın önerisi ile başlayan ilk adım, Alman Başbakanı Merkel tarafında çok ta ciddiye alınmamış, “Her ülke kendi kaderini belirlesin” şeklinde açıklamalarıyla reddedilmişti.

 

Krizin Avrupa’ya sıçraması Almanya, Fransa gibi önemli Avrupa ülkelerinin yanında diğer küçük Yunanistan, İrlanda gibi Avrupa ülkelerini de önlem almaya itmiştir. Yunanistan, krizin etkilerini yavaş yavaş hissetmeye başlamış, buna önlem olarak ta bankalardaki mevduatlara tam güvence getireceğini açıklamıştır. Yunanistan’da mevduatların halen 20 bin euroluk kısmı devlet garantisi altında tutulmaktadır. İrlanda ise, bankalardan mevduat çıkışını önlemek için tüm bankalardaki mevduatlara 2 yıl boyunca tam güvence vereceğini duyurmuştur. İngiltere bu durumdan zararlı çıkacak ülkelerin başında geleceği için, o da zorunlu bir ekonomik müdahaleye girişmiş ve ülkesindeki mevduat güvence tavanını 35 bin sterlinden 50 bin sterline çıkarmak zorunda kalmıştır.

 

Türk insanının ise mevduatlarının büyük bir kısmı güvence kapsamı dışındadır. 2001 krizi ile değişen bankacılık anlayışı, halkın tasarruf yapısında da büyük değişiklere neden olmuştur. Tüm demokratik ve ekonomik açılımlarını dış dinamiklerin konumuna göre değerlendiren Türkiye, tarihi tecrübelerinden de yararlanarak BDDK’ya yüklediği sorumlulukları göz önünde bulundurduğunda, bu sefer küresel piyasaların tersi yönünde bir karar vermiş ve böyle bir ekonomik hamleyi dikkate almamıştır.

 

Yurt içi yerleşiklerin mevduat dağılımı 10 bin TL’ye kadar olanlar için yüzde 8,82 iken, 10 bin ve 50 bin TL arasında olanlarda yüzde 19,25’tir. Türkiye’deki mevduat güvence sisteminde 250 bin TL çekilmesi halinde ancak mevduatın yarısından fazlası güvencede olacaktır. Bu kapsamda değerlendirirsek, büyük miktarlardaki mevduatların parçalanması yatırımcıları kriz dönemlerinden daha az zararla çıkartabilecektir.

 

Bu tür kriz ortamlarında maliyetin belli ölçülerde nereye yüklenileceğinden çok, sistemin tamamının çöküşten kurtarılması hedeflenmelidir. Ancak böyle bir ekonomi politikası küresel ekonomiyi krizden çıkarabilecek güçtedir.

 

Bayramlarını baba ocağında geçirmek yerine, vatan uğruna dağlarda geçiren 15 Türk gencini daha hain saldırı ile şehit verdik. İçimiz kan ağlıyor, analar ağlıyor, babalar ağlıyor, Türkiye ağlıyor. Başımız sağ olsun yüce milletim, başınız sağ olsun vatanları uğruna can veren bu cesur, onurlu evlatları yetiştiren anne babalar. Başınız sağ olsun tüm Mehmetçik