Emekli maaşlarına yönelik tartışmalar sürerken, hükümetin mevcut “maaş tamamlama” uygulaması yerine yeni bir model üzerinde çalıştığı iddia edildi. Yaklaşık 5 milyon kişinin en düşük emekli maaşını aldığı sistemde, daha adaletli bir düzenleme beklentisi gündemdeki yerini koruyor.
SGK uzmanı İsa Karakaş, Türkiye gazetesindeki değerlendirmesinde, yedi yıldır uygulanan maaş tamamlama sisteminin sona erebileceğini öne sürdü. Karakaş’a göre hükümet, “maaş odaklı” uygulama yerine “gelir ve ihtiyaç odaklı” bir modele geçiş hazırlığında.
5 aşamalı yeni sistem
Karakaş’ın aktardığına göre üzerinde çalışılan model 5 temel başlıktan oluşuyor:
Sosyal yardım haritası
Hane geliri tespiti
Bütçe entegrasyonu
Tek elden nakit desteği
Tamamlayıcı sistem
Yeni modelde sadece emekli maaşının düşük olması yeterli olmayacak. Hane içine giren toplam gelir ve yaşam standartları dikkate alınacak. SGK’nın maaş sistemi ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın yardım verilerinin entegre edilmesi planlanıyor.
Ayrıca ayni yardımların (kömür, gıda kolisi gibi) büyük ölçüde azaltılarak, desteklerin karta yüklenen nakit şeklinde verilmesi öngörülüyor.
“Ali-Veli” örneğiyle anlatıldı
Karakaş, yeni modelin nasıl işleyeceğini örnekle açıkladı:
Emekli Ali: 11 bin TL kök maaş alıyor, kirada oturuyor ve hanede başka gelir yok.
Emekli Veli: 11 bin TL kök maaş alıyor, kendi evinde oturuyor ve eşinin 16 bin TL emekli maaşı bulunuyor.
Yeni modele göre, gelir eşiğinin altında kalan Emekli Ali’ye kira, yakıt ve nakit desteği sağlanarak toplam geliri belirlenen seviyeye (örneğin 22–28 bin TL bandına) tamamlanabilecek. Emekli Veli ise hane geliri yüksek olduğu için yalnızca mevcut taban maaşı almaya devam edecek ve enflasyon farkı artışları belirli şartlara bağlı olacak.
Emekliler ne bekliyor?
Emekliler, prim gün sayısı ve SGK’ya bildirilen kazanç seviyesinin maaş hesaplamasında daha belirleyici olmasını talep ediyor. Yeni modelin hayata geçirilip geçirilmeyeceği ve detaylarının nasıl şekilleneceği ise önümüzdeki dönemde netleşecek.
