Fon soruşturması genişleyerek devam ediyor.
Son yaşanan gelişmelerle birlikte tutuklu sayısı 65'e yükseldi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK); Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy'e ait, TEFAS'ta işlem gören fonların alım-satımını durdurmuş ve toplam 131 fonun tasfiyesine karar vermişti.
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarına göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyordu.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturmada tutuklamalar, yurt dışı çıkış yasakları ve mal varlığı tedbirleri uygulanmış; Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise sorunun sınırlı sayıda fonla ilgili olduğunu, sistemik risk bulunmadığını belirtmişti.
SPK'nın kararına göre; Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy tarafından kurulan ve tasfiye sürecindeki fonlarda, mutabakatı tamamlanan katılma payı sahiplerine nihai tasfiye beklenmeden ara ödeme yapılacak.
Ödeme, tasfiye sonunda hak kazanılacak tutardan mahsup edilecek; ek bir tazminat niteliği taşımıyor.
Hesaplamada MKK'nın her yatırımcı için belirleyeceği net yatırım tutarı esas alınacak.
'Tasfiyedeki Fonlara İlişkin Ara Ödeme Duyurusu'na göre ara ödeme süreci şöyle işliyor:
1- El konulan/tasfiyedeki fonlardan paramı çekebilecek miyim?
Evet, ancak öncelik para piyasası fonlarında (PPF) ve net yatırım tutarı (anapara) üzerinden.
Mutabakatı tamamlanan yatırımcılara, nihai tasfiye beklenmeden, her fon için ayrı ayrı en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılacak.
Net tutarı 1 milyon TL'nin altında olanlara bu tutarın tamamı, üzerinde olanlara tavan olarak 1 milyon TL ödenecek.
Ödeme, tasfiye sonunda hak kazanılacak tutardan mahsup edilecek; ek tazminat değil.
Alım-satıma kapatılan bazı fonlar yeniden işleme açılabilecek.
2- Başvuru yapmam gerekiyor mu?
Hayır. Net tarih henüz açıklanmadı. SPK sürecin ivedilikle yürütülmesini istediği için bankalar ile MKK hesaplarda mutabık kaldığında ödeme bilgisi, yatırımcıya sistem üzerinden iletilecek.
3- Kaç kişi yararlanabilecek?
Hesaplamalara göre yaklaşık 400 bin yatırımcı hesabının 1 milyon TL altında olduğu öngörülüyor.
Krizden etkilenen yaklaşık 455–460 bin tekil yatırımcının yüzde 85’ine yakınının ara ödemeden faydalanabileceği belirtiliyor.
4- Birden fazla fonda param varsa 1 milyon TL sınırı nasıl uygulanacak?
Sınır yatırımcının toplam varlığına göre değil, her fon için ayrı ayrı uygulanacak.
SPK duyurusuna göre her yatırımcıya her bir fon için ödenecek ara ödeme, 1 milyon TL'yi aşmayacak.
Net yatırım tutarı, MKK tarafından fon bazında belirlenecek.
5- 1 milyon TL'lik ödeme sadece para piyasası fonlarını mı kapsıyor?
Öncelik PPF'lerde. Ara ödemeler, önce Ünvanında 'para piyasası' ibaresi bulunan ve yatırımcı sayısı en fazla olan fonlardan başlayacak.
Serbest hisse fonlarındaki hesaplamalar sürdüğü için bu taraftaki süreç daha uzun sürecek.
6- Tüm portföy şirketleri için aynı sistem mi geçerli?
Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy fonlarında mutabakatı bitenlere nihai tasfiye beklenmeden ara ödeme kararı verildi.
A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy fonlarında ise tasfiye yine PPF’lerden ve yatırımcı sayısı en yüksek olandan başlayacak; 1 milyon TL tavanı burada da fon bazında uygulanacak.
Tera fonlarının tasfiyesini İş Bankası, diğerlerinin saklama ve tasfiye işlemlerini Ziraat Bankası yürütüyor.
7- Ödemeler hangi hesaba yapılacak?
Düzenlemeye göre işlemleri Ziraat Bankası ve İş Bankası yürütecek. Ödeme, mutabakat sonrası yatırımcının sistemde kayıtlı hesabına aktarılacak.
8- Fahiş kazanç elde edenlerle ilgili düzenleme var mı?
Evet. SPK, fonlardan olağan dışı getiri elde edenlerin bu tutarları gönüllü iade etmesi için “fahiş kazanç hesabı” açıldığını duyurdu. İadeler, tasfiye sürecindeki hak sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacak.
9- Fahiş kazanç nasıl hesaplanacak?
Olağan dışı, örneğin 10, 50 veya 100 kat getiri sağlayanlar fahiş kazanç kapsamında değerlendiriliyor; bunlar ağırlıklı olarak hisse fonlarında ortaya çıktığı için incelemeler sürüyor.
SPK Kanunu çerçevesinde, henüz soruşturma açılmamış olanlar iki katını yatırarak etkin pişmanlıktan yararlanabiliyor. Soruşturma başladıktan sonra oranlar ve yaptırımlar yükseliyor.
10- Tasfiye, yatırımcıların tüm alacağını karşılayacak mı?
Henüz bilinmiyor. Hisse fonlarındaki kaybın derinliğine göre netleşecek.
Soruşturma ve davalar kapsamında el konulan gayrimenkul, nakit, araç, yat ve arsa gibi varlıkların satışından elde edilen gelirler TMSF öncülüğündeki fonda toplanacak; kalan ödemeler bu kaynaktan yapılacak.
