Isparta’da yıllardır “işsizlik” konuşuluyor ancak madalyonun diğer yüzünde dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. Kentte birçok işletme bu kez iş değil, işi bilen insan arıyor.
Özellikle oto tamir, kaporta, kaynak, elektrik, tesisat ve mobilya gibi el emeği ve ustalık isteyen mesleklerde yetişmiş eleman sıkıntısı giderek daha fazla hissediliyor.
Isparta’daki sanayi ustalarının yaptığı son açıklamalar ise sorunun gelecekte çok daha ciddi bir noktaya ulaşabileceğini gösteriyor.
USTALAR TARİH VERDİ: 5-10 YIL
Isparta oto sanayisinde çalışan ustalar, gençlerin mesleklere olan ilgisinin azalması nedeniyle çırak ve yetişmiş eleman bulmakta zorlandıklarını belirtiyor.
Sanayiden gelen en çarpıcı uyarı ise şu:
Bu gidişat devam ederse önümüzdeki 5-10 yıl içerisinde yetişmiş usta bulmak çok daha zor hale gelebilir.
Bugün sıradan görünen bu sorun, aslında birkaç yıl sonra doğrudan vatandaşın günlük hayatına dokunabilir.
Çünkü bugünün çırağı, yarının kalfası; bugünün kalfası da yarının ustası.
Çırak yetişmezse zincirin son halkasında usta da yetişmiyor.
SADECE OTO SANAYİNİN SORUNU DEĞİL
Haber32’nin ulaştığı veriler ve kentte yapılan açıklamalar, sıkıntının yalnızca otomotiv sektörüyle sınırlı olmadığını gösteriyor.
Isparta Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Ahmet Tural’ın dikkat çektiği meslekler arasında oto tamir ve bakım, kaynakçılık, mobilya üretimi, elektrik, tesisat, berberlik-kuaförlük ve çeşitli küçük sanayi kolları bulunuyor.
Bir başka dikkat çekici örnek ise kaynakçılık.
Isparta Mesleki Eğitim Merkezi Müdürü Oktay Şendur da sanayi esnafıyla yapılan görüşmelerde özellikle kaynakçı ihtiyacının öne çıktığını ifade ediyor.
Yani sorun tek bir dükkânın veya tek bir meslek grubunun problemi olmaktan çıkmış durumda.
İŞİN İLGİNÇ TARAFI: ÖĞRENCİ VAR, ELEMAN YİNE YOK
Ortaya çıkan tablonun en dikkat çekici taraflarından biri ise Isparta’da mesleki eğitim altyapısının bulunması.
Isparta Mesleki Eğitim Merkezi’nin resmi internet sitesinde merkezde binin üzerinde öğrenci bulunduğu görülüyor.
Üstelik sistemde öğrenciler yalnızca sınıfta eğitim almıyor; işletmelerde uygulamalı olarak meslek öğrenme imkânına da sahip.
2026 yılı için 9, 10 ve 11’inci sınıftaki çırak öğrencilerin aylık ücretinin en az 8 bin 422 lira 50 kuruş, 12’nci sınıftaki kalfa öğrencilerin ücretinin ise en az 14 bin 37 lira 50 kuruş olması öngörülüyor.
Buna rağmen sanayi esnafından “çırak bulamıyoruz” seslerinin yükselmesi, üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir çelişkiyi ortaya çıkarıyor.
GENÇLER NEDEN SANAYİDEN UZAKLAŞIYOR?
Ustaların açıklamalarında iki neden özellikle öne çıkıyor.
Birincisi, bazı ailelerin çocuklarının sanayide çalışmasını istememesi.
İkincisi ise gençlerin uzun yıllar emek vererek bir meslekte ustalaşmak yerine farklı iş alanlarına yönelmesi.
Oysa teknoloji geliştikçe sanayideki meslekler de değişiyor.
Yeni nesil araçlarda elektronik sistemler, sensörler, bilgisayarlı arıza tespiti, hibrit ve elektrikli motor teknolojileri giderek daha fazla önem kazanıyor.
Bu nedenle geleceğin oto ustasının yalnızca anahtar tutmayı değil, teknoloji kullanmayı da bilmesi gerekecek.
BUGÜN ÇIRAK BULUNAMIYOR, YARIN USTA PAHALANABİLİR
Sorunun ekonomik açıdan da önemli bir sonucu olabilir.
Bir meslekte çalışan insan sayısı azalırken o mesleğe olan ihtiyaç devam ederse, yetişmiş ustanın değeri doğal olarak daha da artıyor.
Dolayısıyla birkaç yıl sonra mesele yalnızca “usta bulabilmek” olmayabilir.
Tamir, bakım, kaynak, elektrik ve tesisat gibi hizmetlerde bekleme sürelerinin uzaması ve işçilik maliyetlerinin yükselmesi de gündeme gelebilir.
Bugün Isparta sanayisinde duyulan “çırak bulamıyoruz” sözünün birkaç yıl sonra vatandaşın karşısına “usta bulamıyoruz” şeklinde çıkma ihtimali bulunuyor.
ÜNİVERSİTE Mİ, MESLEK Mİ? BELKİ DE SORU ARTIK BU DEĞİL
Isparta’daki tablo gençlerin eğitim tercihleri açısından da dikkat çekici bir gerçeği ortaya koyuyor.
Bir dönem “ara eleman” olarak görülen kaynakçı, elektrikçi, tesisatçı, motor ustası veya CNC operatörü gibi meslekler, nitelikli çalışan sayısı azaldıkça çok daha değerli hale geliyor.
Bu nedenle önümüzdeki yıllarda iyi bir meslek öğrenmiş gencin, iş arayan değil işi için aranan kişi haline gelmesi şaşırtıcı olmayacak.
Isparta sanayisinden yükselen uyarı aslında oldukça basit:
Bugünün çırağını yetiştirmezsek, yarının ustasını bulamayacağız.
