Türkiye’nin genetik yapısını ortaya çıkarmak amacıyla 81 ilden yaklaşık 4 bin kişinin DNA örneklerinin incelendiği kapsamlı araştırma, Anadolu toplumunun genetik geçmişine ilişkin dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu.
Yaklaşık 10 yıl süren araştırma; Bilkent Üniversitesi öncülüğünde Koç Üniversitesi, Rockefeller Üniversitesi, Yale Üniversitesi ve Cardiff Üniversitesi’nden bilim insanlarının katkılarıyla gerçekleştirildi.
Çalışmada Türkiye toplumunun tek bir genetik kökenden oluşmadığı, ancak ülke genelinde güçlü bir genetik bütünlüğün bulunduğu belirlendi. Araştırma sonuçlarına göre Türkiye’de yaşayan bireylerde Balkan, Kafkas, Avrupa ve Orta Doğu toplumlarıyla ortak genetik bileşenler bulunuyor.
Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri de Türkiye nüfusunun, İtalya’nın Toskana bölgesinde yaşayanlarla genetik yakınlık göstermesi oldu. Bilim insanları bu benzerliğin, Neolitik Çağ’da Anadolu’dan Avrupa’ya gerçekleşen göçlerin izleriyle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor.
Isparta İçin Ayrı Bir Sonuç Açıklanmadı
Araştırmada illere özel genetik sonuçlar paylaşılmadığı için “Ispartalılar en çok şu ülkeye benziyor” şeklinde kesin bir bilimsel değerlendirme yapmak mümkün değil.
Ancak Isparta’nın tarih boyunca önemli Türkmen ve Yörük yerleşim merkezlerinden biri olduğu biliniyor. Selçuklu döneminden itibaren bölgeye çok sayıda Oğuz boyu yerleşirken, Osmanlı döneminde de Yörük topluluklarının Isparta ve çevresine iskân edildiği belirtiliyor.
Bu nedenle Isparta nüfusunun genetik yapısının Batı Akdeniz’deki diğer Anadolu topluluklarıyla benzer özellikler taşıyabileceği değerlendiriliyor. Ancak bu yorum, Isparta’ya özel yapılmış bir DNA araştırmasına değil, bölgenin tarihsel nüfus hareketlerine dayanıyor.
Bilim insanları, genetik benzerliğin milliyet, etnik kimlik veya kültürel aidiyet anlamına gelmediğine dikkat çekiyor. Genetik yapı; binlerce yıl boyunca yaşanan göçler, evlilikler ve nüfus hareketleri sonucunda şekilleniyor.
Anadolu’nun Avrupa ile Asya arasında bir geçiş noktası olması nedeniyle Türkiye, genetik çeşitliliğin yüksek olduğu coğrafyalardan biri olarak öne çıkıyor.
