Türkiye’de son yıllarda emekli, memur ve asgari ücretli maaşlarına yüksek oranlarda artış yapılmasına rağmen, yükselen yaşam maliyetleri vatandaşların alım gücünü baskılamaya devam ediyor.
Maaşlardaki nominal artışlar dikkat çekerken, gıda, kira, ulaşım, enerji ve sağlık harcamalarındaki yükseliş nedeniyle birçok vatandaş gelirindeki artışı günlük yaşamına aynı ölçüde yansıtamıyor.
Ekonomik göstergeler birlikte değerlendirildiğinde, en büyük alım gücü baskısını sabit ve düşük gelirle yaşayan emekliler ile asgari ücretlilerin hissettiği görülüyor.
Emeklilerin bütçesi temel ihtiyaçlara gidiyor
Emekliler, yüksek enflasyon dönemlerinde alım gücü en fazla etkilenen kesimlerin başında geliyor. Özellikle düşük maaş alan emeklilerin gelirinin büyük bölümü kira, gıda ve sağlık harcamalarına ayrılıyor.
Maaşlara yapılan zamlar, temel ihtiyaç fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle kısa sürede etkisini kaybederken, emeklilerin bütçesindeki hareket alanı giderek daralıyor.
Asgari ücretliler de geçim baskısı altında
Asgari ücrette son yıllarda önemli oranlarda artış yapılmasına rağmen, enflasyon ve yaşam maliyetlerindeki yükseliş çalışanların satın alma gücünü olumsuz etkiliyor.
2026 yılında net asgari ücretteki artışın dönem sonu enflasyonunun altında kalması, maaş yükselmesine rağmen alım gücünde beklenen iyileşmenin tam olarak hissedilememesine neden oldu.
Memurlar görece daha korunaklı
Memur maaşları, toplu sözleşme artışları ve enflasyon farkı uygulamasıyla belirleniyor. Bu sistem, memurların gelirini enflasyona karşı belirli ölçüde koruyor.
Ancak özellikle büyükşehirlerdeki yüksek kira bedelleri ve temel harcamalardaki artış, memurların da alım gücünü zorluyor.
Açlık ve yoksulluk sınırı dikkat çekiyor
TÜRK-İŞ’in Haziran 2026 araştırmasına göre dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 35 bin 759 lira, yoksulluk sınırı ise 116 bin 478 lira olarak hesaplandı.
Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti de 46 bin 248 liraya ulaştı. Bu rakamlar, maaş artışlarının neden toplumun geniş bir kesimi tarafından yeterli görülmediğini ortaya koyuyor.
Gerçek ölçü maaşın ne kadar arttığı değil
Ekonomistler, gelirlerdeki değişimin yalnızca maaş zammıyla değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Bir maaşın gerçek değeri; ne kadar gıda alınabildiği, kirayı ne ölçüde karşıladığı, market harcamalarına yetip yetmediği ve altın karşısındaki değeriyle daha net ortaya çıkıyor.
Mevcut tabloya göre emekliler ve asgari ücretliler yüksek, memurlar ise orta düzeyde alım gücü baskısıyla karşı karşıya bulunuyor.
