Türkiye'de yıllardır kamuoyunun ve hukuk dünyasının en çok tartıştığı konuların başında gelen "süresiz nafaka" uygulamasında tarihi bir dönüm noktasına girildi. Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının "süresiz olarak" talep edilebilmesine imkân tanıyan hükmü Anayasa'ya aykırı bularak oy çokluğuyla iptal etti.
İptal kararının yürürlük tarihi, Meclis’in yeni bir yasal düzenleme hazırlamasına fırsat tanımak amacıyla kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonrasına, yani 30 Haziran 2027 tarihine ertelendi. Bu süre zarfında aile mahkemeleri mevcut mevzuatı uygulamaya devam edecek.
AYM'nin kararı yoksulluk nafakası kurumunu tamamen ortadan kaldırmıyor; yalnızca süresinin ucu açık bırakılmasını engelliyor. Kararda; evliliğin süresi, tarafların yaşı ile ekonomik ve sosyal durumlarının dikkate alınması gerektiği vurgulanırken, yoksulluğa düşen eşin korunması ilkesinin de gözetileceği belirtildi.
Mevcut durumda verilmiş nafaka kararları karar günü itibarıyla kendiliğinden sona ermeyecek. Ayrıca çocuklar için ödenen iştirak nafakası bu iptal kararının dışında kalıyor.
2027 ortasına kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine gelmesi beklenen ve nafakanın otomatik ömür boyu sürmesini engelleyecek 5 alternatif model şu şekilde öne çıkıyor:
Evlilik Süresi Kadar Nafaka: Nafaka ödeme süresinin doğrudan evli kalınan süreyle birebir eşitlenmesi.
Kademeli Süre Modeli: Hâkimin evlilik süresi, yaş, çalışma imkânı ve ekonomik durumu değerlendirerek yasada belirlenecek kademeli sürelerden birini uygulaması.
Süreli Ve Sınırlandırılmış Model: Ömür boyu nafakanın tamamen kaldırılarak, evlilik uzunluğuna göre üst sınır getirilmesi.
Süre Sonu Yeniden Değerlendirme: Nafakanın önce belirli bir süre için bağlanması; süre dolduğunda tarafların sosyal ve ekonomik durumunun mahkemece tekrar incelenerek uzatılıp uzatılmayacağına karar verilmesi.
İstisnai "Süresiz" Koruma: İleri yaş, çalışma imkânının bulunmaması veya kişinin yeniden geçimini sağlayamayacak durumda olması gibi özel durumlar hariç süresiz nafakanın kaldırılması.
Yeni yasal çerçevenin kesinleşmiş hali, TBMM'ye sunulacak kanun teklifinin görüşülüp yasalaşmasıyla netlik kazanacak.
