Isparta’nın köyleri yalnızca bugünkü isimleriyle değil, geçmişte taşıdıkları adlarla da kentin tarihine ışık tutuyor. Bu yerleşimlerden biri de günümüzde Direkli adıyla bilinen köy.
Köyün geçmişine ilişkin yapılan araştırmalarda, Direkli’nin eski adının yörede Geyran olarak bilindiği görülüyor. Ancak tarihî kayıtlarda daha geriye gidildiğinde farklı bir isimle karşılaşılıyor.
500 YIL ÖNCESİNDE FARKLI İSİMLE KAYITLIYDI
Isparta Tarih-Der Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Manav’ın 18 Eylül 2026 tarihli çalışmasına göre, köyün adı 1522 ve 1530 yıllarına ait Osmanlı tapu tahrir kayıtlarında Küyan/Köyan şeklinde kaydedildi.
Bu durum, Direkli’nin geçmişinin yalnızca Geyran adıyla sınırlı olmadığını gösteren önemli tarihî kayıtlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Osmanlı dönemine ait yer adlarında zaman içerisinde ses ve yazım farklılıklarının ortaya çıkabildiği, Arap harfli kayıtların okunması, yerel söyleyişler ve isimlerin sözlü aktarımı gibi nedenlerle aynı yerleşimin farklı dönemlerde farklı biçimlerde kaydedilebildiği belirtiliyor.
KÜYAN ADI NEREDEN GELİYOR?
Araştırmanın en dikkat çekici bölümünü ise “Küyan” adının kökeni oluşturuyor.
Çalışmada, 16. yüzyılda Isparta ve çevresinin iskân tarihinde Türkmen ve Yörük topluluklarının önemli bir yere sahip olduğu belirtiliyor. Bu toplulukların yerleşik hayata geçtikleri bölgelerde cemaat, oba veya aşiret adlarının yer isimlerine dönüşebildiğine dikkat çekiliyor.
Bu kapsamda Küyan/Köyan adının, Kübyan adıyla bilinen bir Türkmen/Yörük topluluğuyla tarihî bir bağlantısının bulunabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Küyan/Köyan adının 16. yüzyıl tahrir kayıtlarında yer alması belgesel bir tespit. Bu ismin kesin olarak Kübyan cemaatinden geldiği ise henüz kesinleşmiş bir bilgi değil, tarihî ve paleografik verilere dayanan bir değerlendirme olarak aktarılıyor.
GEYRAN ADI DA TARİHE KARIŞTI
Direkli’nin eski isimleri arasında Geyran adı da bulunuyor.
Böcüzade Süleyman Sami’nin Isparta Tarihi'nde, Isparta çevresindeki bazı köylerin isimlerinin zaman içerisinde değiştiği belirtilirken Geyran’ın günümüzdeki karşılığının Direkli olduğu aktarılıyor.
Yerleşimin eski adı Geyran olarak farklı kaynaklarda da kayıtlı. Günümüzde ise köy resmî olarak Direkli adıyla biliniyor.
BİR KÖYÜN ADINDA YÜZYILLARLIK İZ
Ortaya çıkan bilgiler, bugün sıradan bir köy adı gibi görünen Direkli isminin arkasında farklı dönemlere uzanan bir yerleşim tarihinin bulunduğunu gösteriyor.
Küyan/Köyan → Geyran → Direkli şeklindeki adlandırma zinciri, köyün tarihî geçmişinin araştırılması açısından dikkat çekici bir tablo ortaya çıkarıyor.
Ancak özellikle Küyan/Köyan adının kökeni konusunda kesin hüküm vermek yerine, mevcut Osmanlı kayıtları ile tarihî değerlendirmelerin birlikte ele alınması gerekiyor.
Direkli’nin eski adı ve bu adın kökeni üzerine yapılacak yeni arşiv araştırmaları, Isparta’nın köylerinin geçmişine ilişkin bilinmeyen başka ayrıntıları da ortaya çıkarabilir.
