Toker’e göre çocuklarda saldırgan davranışların temelinde dürtü kontrolü ve duygu düzenleme becerilerindeki yetersizlikler yer alıyor. Mizaç özellikleri ve biyolojik yatkınlıklar bu süreci etkilerken, çevresel faktörler belirleyici rol oynuyor.
Aile Tutumu Belirleyici Rol Oynuyor
Aile içi ilişkilerin çocuk davranışları üzerindeki etkisine dikkat çeken Toker, tutarsız disiplin anlayışı, yüksek çatışma düzeyi ve düşük duygusal desteğin saldırganlığı artırdığını ifade etti. Buna karşın, hem sınır koyan hem de duygusal destek sunan “otoritatif” ebeveynlik tarzının koruyucu bir etki sağladığını belirtti.
Dijital İçerik ve Akran Etkisi Önemli
Şiddet içerikli oyunlar ve sosyal medya kullanımının da etkili olabileceğini söyleyen Toker, bu tür içeriklere yoğun maruz kalmanın çocukların saldırgan davranışları modellemesine yol açabileceğini dile getirdi. Ancak bu etkinin; içerik türü, maruz kalma süresi ve ebeveyn denetimiyle doğrudan ilişkili olduğunun altını çizdi.
Ayrıca akran ilişkilerinin de kritik bir faktör olduğunu belirten Toker, antisosyal grupların riski artırdığını, prososyal arkadaş çevresinin ise koruyucu bir rol üstlendiğini ifade etti.
Okul Ortamı ve Önleyici Çalışmalar Yetersiz
Okul ikliminin çocuk davranışları üzerindeki etkisine değinen Toker, tutarlı ve adil disiplin sistemlerinin davranış düzenlemeyi desteklediğini, kaotik ve aşırı cezalandırıcı ortamların ise saldırganlığı artırabildiğini söyledi.
Birçok okulda kanıta dayalı sosyal-duygusal öğrenme programlarının yetersiz olduğunu belirten Toker, sistematik ve önleyici müdahalelere ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Erken Müdahale Şart
Saldırgan davranış gösteren çocuklara yaklaşımın bireysel olarak ele alınması gerektiğini belirten Toker, davranışın altında yatan nedenlerin analiz edilmesi, pozitif davranış destekleri ve duygu düzenleme eğitimlerinin uygulanmasının önemine dikkat çekti.
Ailelere de çağrıda bulunan Toker, erken dönemde profesyonel destek alınmasının, ev içinde tutarlı sınırlar ve güçlü bir duygusal bağ kurulmasının kritik olduğunu ifade etti.
Temel Neden: Kronik Stres ve Karşılanmayan İhtiyaçlar
Uzmanlara göre çocuklarda saldırganlığın en önemli nedenlerinden biri kronik stres ve karşılanmayan duygusal ihtiyaçlar. Güvenli bağlanma, erken müdahale ve beceri temelli eğitim yaklaşımlarının bu tür davranışların önlenmesinde etkili olduğu belirtiliyor.
Artan şiddet olayları karşısında uzmanlar, aile, okul ve toplum iş birliğiyle çok yönlü ve bilimsel temelli çözümler geliştirilmesi gerektiği konusunda hemfikir.
