İşte vücudumuzun yaptığı ve arkasındaki mekanizmayı çoğu kişinin bilmediği 9 şey...
1. Hıçkırık
Hıçkırık, diyaframın istemsiz şekilde kasılmasıyla ortaya çıkıyor. Bu kasılmanın hemen ardından ses tellerinin bulunduğu açıklık kısa süreliğine kapanıyor ve bildiğimiz “hık” sesi oluşuyor.
Hıçkırık çoğunlukla kısa süreli olsa da çok hızlı yemek yemek, fazla yemek, gazlı içecek tüketmek, alkol kullanmak veya diyaframı kontrol eden sinirlerin uyarılması gibi durumlarla tetiklenebiliyor. Hıçkırığın kendisi bir refleks mekanizması olarak ortaya çıkıyor.
2. Esnemek
Esnemenin nedeni uzun yıllardır tartışılıyor. Esnemenin yalnızca uykunun veya oksijen ihtiyacının bir göstergesi olduğu düşüncesi ise bilimsel olarak kesinleşmiş değil.
Bazı araştırmalar esnemenin beyin sıcaklığının düzenlenmesi ve uyanıklık düzeyinin değişmesiyle bağlantılı olabileceğini öne sürüyor. Ancak esnemenin insanlardaki kesin işlevi konusunda bilimsel tartışmalar devam ediyor.
3. Gerinmek
Özellikle uzun süre oturduktan, uyandıktan veya dinlendikten sonra istemsiz şekilde geriniriz.
Esneme sırasında olduğu gibi gerinmede de vücudun birçok kası aynı anda devreye girer. Araştırmalar, esneme ve gerinmenin bazı durumlarda beyin sıcaklığındaki değişimlerle birlikte görülebildiğini ortaya koyuyor.
4. Hapşırmak
Hapşırma, burun ve solunum yollarının tahriş edici maddelere karşı verdiği hızlı reflekslerden biridir.
Buruna giren toz, polen veya başka bir tahriş edici madde sinirleri uyardığında vücut istemsiz bir hapşırma hareketi oluşturabilir. Böylece solunum yollarındaki tahriş edici maddelerin dışarı atılmasına yardımcı olan güçlü bir hava akışı meydana gelir.
5. Göz kırpmak
Göz kırpmayı çoğu zaman fark etmeyiz çünkü büyük ölçüde otomatik gerçekleşir.
Göz kapaklarının düzenli hareketi göz yüzeyinin nemli kalmasına yardımcı olur ve gözün yüzeyinde bulunan gözyaşının yayılmasını sağlar. Aynı zamanda gözleri dış etkenlere karşı koruyan hızlı bir refleks mekanizmasının da parçasıdır.
6. Tüylerin diken diken olması
Soğukta veya bazı güçlü duygular sırasında tüylerimizin diken diken olduğunu görürüz.
Bu olay, derideki küçük kasların kasılmasıyla meydana gelir. İnsanlarda artık kalın bir kürk bulunmadığı için bu tepkinin ısıyı korumadaki etkisi sınırlıdır. Ancak vücudun otomatik sinir sistemi tarafından yönetilen tepkilerinden biri olarak ortaya çıkar.
7. Üşüdüğümüzde titremek
Vücut sıcaklığı düştüğünde istemsiz şekilde titremeye başlayabiliriz.
Titreme, kasların hızlı ve istemsiz şekilde kasılıp gevşemesiyle oluşur. Bu kas hareketleri vücudun ısı üretmesine yardımcı olur. Yani kontrolümüz dışında gerçekleşen bu hareket, vücudun sıcaklık dengesini koruma mekanizmalarından biridir.
8. Göz seğirmesi
Göz çevresindeki kasların istemsiz şekilde kasılması, halk arasında göz seğirmesi olarak bilinir.
Bu küçük kas hareketleri çoğu zaman kısa süreli olur. Yorgunluk, stres, gözlerin zorlanması veya fazla kafein tüketimi gibi çeşitli etkenlerle ortaya çıkabilir. Ancak uzun süren veya başka belirtilerle birlikte görülen kasılmalar farklı nedenlerle ilişkili olabileceğinden değerlendirilmesi gerekebilir.
9. Parmakların suda buruşması
Duşta, banyoda veya uzun süre suda kaldığımızda parmak uçlarımızın buruştuğunu hepimiz görürüz. Uzun süre bunun yalnızca derinin su çekmesi nedeniyle oluştuğu düşünülüyordu.
Ancak araştırmalar, suya bağlı parmak buruşmasının otonom sinir sistemiyle ilişkili aktif bir süreç olduğunu gösteriyor. Parmak uçlarındaki küçük damarların büzülmesiyle deride karakteristik kırışıklıklar oluşuyor.
Bu buruşukluğun ıslak nesneleri kavramayı kolaylaştırabileceğini gösteren çalışmalar bulunuyor. Bir araştırmada buruşmuş parmaklarla su altındaki nesnelerin daha hızlı tutulabildiği, başka bir çalışmada ise ıslak nesneleri kavramak için gereken kavrama kuvvetinin azalabildiği bildirildi. Ancak farklı bir çalışma bu etkinin el becerisi açısından belirgin olmadığını buldu. Dolayısıyla parmakların neden buruştuğu ve bunun evrimsel işlevinin ne olduğu konusunda araştırmalar halen devam ediyor.
Vücudumuzun görünmeyen sistemi
Hıçkırmadan titremeye, göz kırpmadan parmakların buruşmasına kadar birçok hareketimiz biz fark etmeden gerçekleşiyor. Bu tepkilerin önemli bir bölümü sinir sistemi tarafından otomatik olarak yönetiliyor.
Günlük hayatta “esnedim”, “üşüdüm”, “gözüm seğirdi” veya “parmağım buruştu” diye geçiştirdiğimiz bu küçük değişiklikler, aslında vücudun çevresindeki değişikliklere verdiği karmaşık yanıtların birer parçası.
