Yeni Parti Isparta Milletvekili Hikmet Yalım Halıcı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe görüşmelerinde yaptığı konuşmada, iktidarın gençlik politikalarını ve gençlere ayrılan bütçeyi eleştirdi.
Konuşmasına 10 Kasım Atatürk’ü Anma Günü’ne değinerek başlayan Halıcı, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ülkeyi gençliğe emanet ettiğini hatırlattı. Halıcı, “Bu ülkenin geleceği, gençlerine söylediği güzel sözlerle değil, gençleri için ayırdığı kaynaklarla ölçülür” ifadelerini kullandı.
“GENÇ BAŞINA GÜNDE 2 LİRA 50 KURUŞ”
Gençlik ve Spor Bakanlığına 2027 yılı için 399 milyar 705 milyon TL bütçe ayrıldığını belirten Halıcı, Gençlik Programı'na ayrılan 17 milyar 646 milyon TL'nin toplam bütçenin yalnızca yüzde 4,41'ine karşılık geldiğini söyledi. Türkiye'de 15-29 yaş arasında 19 milyon 300 bin genç bulunduğunu hatırlatan Halıcı, Gençlik Programı üzerinden yapılan hesaplamaya göre genç başına günlük yalnızca 2 lira 50 kuruş düştüğünü belirterek, “Evet, yanlış duymadınız, çeyrek simit parası bile değil. Bütçenin gençliğe bakışının özeti maalesef bu” dedi.
“BAŞARISIZLIĞI DÜZELTMEK YERİNE HEDEFİ KÜÇÜLTÜYORLAR”
Bakanlığın gençlere ulaşma hedeflerini de eleştiren Halıcı, 2026 yılında genç nüfusun yüzde 3'üne ulaşma hedefinin yüzde 1'de kaldığını, 2027, 2028 ve 2029 yılları için de hedefin yine yüzde 1 olarak belirlendiğini ifade etti.
Bakanlığın gençlerin hayatında yarattığı değişimi ölçmek yerine eğitim, kamp ve üye sayısı gibi faaliyet göstergelerine odaklandığını söyleyen Halıcı, Türkiye'nin 2013 yılından bu yana güncel bir gençlik politika belgesine sahip olmadığını, 81 ilde gerçekleştirilen çalıştaylara rağmen yeni belgenin hala yayımlanmadığını kaydetti.
“BUNLAR YURT DEĞİL, KOĞUŞ DÜZENİ”
Öğrenci yurtlarındaki kapasite ve güvenlik sorunlarına dikkat çeken Yalım Halıcı, 2026 yılında 30 bin yeni yatak hedeflenmesine rağmen gerçekleşen sayının 10 bin 736'da kaldığını belirtti. Bakanlığın 2027 yılı için yeni yatak hedefini 30 binden 25 bine düşürdüğünü söyledi. Bazı yurtlarda odaların 10-11 kişilik koğuş düzenine dönüştürüldüğünü belirten Halıcı, yurtların yalnızca yatak kapasitesiyle değil, barınma koşulları ve güvenlik açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Sayıştay'ın yapı kullanma izni bulunmayan binalarda öğrencilerin barındırıldığına ilişkin tespitlerini hatırlatan Halıcı, Aydın'da yurt asansöründe yaşamını yitiren Zeren Ertaş'ı da anarak, “Gençlerin başını soktuğu çatının güvenliğini sağlayamayan bir Bakanlık, o gençlerin geleceğini nasıl güvence altına alacak?” diye sordu. Özel yurt ücretlerinin yıllık yaklaşık 200 bin liraya, bazı küçük şehirlerde kiraların ise 30-35 bin liraya ulaştığını belirten Halıcı, devlet yurdunda yer bulamayan öğrencilerin ekonomik açıdan ağır bir yükle karşı karşıya bırakıldığını ifade etti.
“133 LİRAYLA ÖĞRENCİ NE YAPACAK?”
Üniversite öğrencilerinin burs ve kredi miktarlarına da değinen Halıcı, aylık 4 bin TL olan burs ve kredi tutarının net asgari ücretin yalnızca yüzde 14'üne karşılık geldiğini söyledi. Öğrencinin günlük bütçesinin yaklaşık 133 TL olduğunu belirten Halıcı, “133 lirayla öğrenci yemek mi yiyecek, ulaşımını mı karşılayacak, kitap mı alacak, sosyal aktivitede mi bulunacak? Anayasa'nın 42'nci maddesi eğitim ve öğrenim hakkını güvence altına alıyor. 133 lirayla bu hak nasıl korunacak?” ifadelerini kullandı.
Her 10 öğrenciden yalnızca 4'ünün burs alabildiğini, diğer öğrencilerin krediyle borçlanmak zorunda kaldığını söyleyen Halıcı, “Gençlere gelecek vadetmek yerine maalesef geleceğe borçlandırıyorsunuz” dedi.
“GENÇLİK POLİTİKASI EVLİLİK EKSENİNE SIKIŞTIRILAMAZ”
Genç işsizliği, eğitim ve istihdamda yer alan gençlerin durumuna dikkat çeken Halıcı, TÜİK verilerine göre 15-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 23,3'ünün ne eğitimde ne de istihdamda bulunduğunu, OECD verilerinde 18-24 yaş grubundaki bu oranın yüzde 31,3'e, genç kadınlarda ise yüzde 41,6'ya çıktığını belirtti. Bu gençler için bütçede müstakil ve ölçülebilir bir program bulunmadığını söyleyen Halıcı, genç çiftlere yönelik faizsiz evlilik kredisi uygulamasını da eleştirdi.
“Evliliğe destek verilmesine tabii ki karşı değiliz. Mesele, Gençlik ve Spor Bakanlığının genç kadınların eğitim ve istihdam sorununu çözmeden, gençlik politikasını evlilik eksenine sıkıştırmasıdır” diyen Halıcı, gençlere eğitim, istihdam ve fırsat sunulmasının öncelik olması gerektiğini vurguladı.
“BEYİN GÖÇÜ BİR NEDEN DEĞİL, SONUÇTUR”
Üniversite mezunları arasındaki beyin göçüne de dikkat çeken Halıcı, TÜİK verilerine göre üniversite mezunlarının yüzde 2,2'sinin yurt dışına gittiğini, moleküler biyoloji ve genetik mezunlarında bu oranın yüzde 13,1'e yükseldiğini söyledi. Gençlerin yalnızca daha yüksek ücret değil; liyakat, adalet ve özgürlük de istediğini belirten Halıcı, “Beyin göçü aslında bir neden değil, bir sonuçtur” dedi.
Ceza infaz kurumlarında bulunan 427 bin 525 kişinin 279 bin 174'ünün, yani yüzde 65'inin 18-40 yaş arasında olduğunu hatırlatan Halıcı, gençlerin toplanma, ifade, örgütlenme ve siyasal katılım haklarına yönelik kısıtlamaları da gündeme getirdi. Halıcı, “Gençlik politikası yalnızca yurt, burs, spor tesisi ve festivalden ibaret değil. Gençlerin özgürce düşünebilmesi, konuşabilmesi, örgütlenebilmesi ve ülkenin geleceğinde söz sahibi olabilmesi gençlik politikalarının temelidir” ifadelerini kullandı.
“VAKIF VE DERNEKLERE AKTARILAN KAYNAK 47 KAT ARTTI”
Bakanlığın vakıf ve derneklere yaptığı kaynak aktarımlarını da gündeme getiren Halıcı, bu kapsamda aktarılan tutarın 2021 yılında 65,4 milyon TL iken 2027 yılında 3 milyar 87 milyon TL'ye yükseldiğini, yaklaşık 47 katlık artış yaşandığını belirtti. Vakıf ve derneklere destek verilmesine kategorik olarak karşı olmadıklarını vurgulayan Halıcı, hangi vakfa ne kadar kaynak aktarıldığının, hangi projelerin gerçekleştirildiğinin ve kaç gence ulaşıldığının açıklanmasını istedi.
“AKP Gençlik Kolları gibi çalışan kaç vakıf ve derneğe bu milletin kasasından para aktarılmıştır? Rakam rakam açıklanmalıdır. Kamu bütçesi kimsenin özel kasası değildir” diyen Halıcı, kaynakların şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanması çağrısında bulundu.
“BİR ÜLKENİN GENÇLERİ BAVUL HAZIRLIYORSA GELECEĞİ GÖÇÜYORDUR”
Konuşmasının sonunda gençlerin yaşadığı sorunları çarpıcı örneklerle özetleyen Halıcı, şu ifadeleri kullandı: “Bir genç düşünün: Üniversiteyi kazanmış ama kalacak yeri yok. Burs alıyor ama karnını doyuramıyor. Mezun oluyor ama borçla hayata başlıyor. Biz bu gence ne diyeceğiz? Biraz daha sabret mi? Biraz daha borçlan mı? Hayır! Onlara sabır değil, fırsat borçluyuz. Nasihat değil, nitelikli eğitim borçluyuz. Borç değil, ekonomik bağımsızlık borçluyuz. Bir ülkenin gençleri bavul hazırlıyorsa orada yalnızca beyin göçü yaşanmıyordur; o ülkenin geleceği göçüyordur. Gençliğe yatırım yapmayan bir ülke, aslında kendi geleceğinden tasarruf ediyordur. Biz geleceğine yatırım yapan bir Türkiye istiyoruz.”
