Sosyal medyada paylaşılan “Yargıtay’a göre hakaret suçu” başlıklı içerikler, vatandaşların hangi sözlerin hukuken hakaret kapsamında değerlendirilebileceğine ilişkin ilgisini yeniden gündeme taşıdı.
Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesine göre hakaret; bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövme yoluyla kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırılması halinde oluşabiliyor. Suçun sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle işlenmesi de kanun kapsamında düzenleniyor.
HANGİ SÖZLER HAKARET KAPSAMINDA?
Yargıtay kararları üzerinden hazırlanan çeşitli hukuki değerlendirmelerde, “şerefsiz”, “haysiyetsiz”, “geri zekâlı”, “aptal”, “salak”, “pislik” ve “alçak” gibi ifadelerin, kullanıldığı bağlama göre kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırı niteliğinde değerlendirilebildiği belirtiliyor.
Benzer şekilde, “eşek”, “köpek”, “öküz”, “it” ve “çakal” gibi hayvan isimlerinin kişiyi aşağılamak amacıyla kullanılması da bazı Yargıtay kararlarında hakaret kapsamında ele alınıyor.
HER SERT SÖZ HAKARET SUÇU OLMAYABİLİYOR
Öte yandan Yargıtay içtihatlarında her kaba, kırıcı veya nezaket dışı sözün otomatik olarak hakaret suçu oluşturmadığı görülüyor.
Örneğin bazı kararlarda “Allah belanı versin”, “defol git”, “lan/ulan” gibi ifadeler olayın koşullarına göre beddua, kaba hitap veya nezaket dışı söz olarak değerlendirilerek hakaret suçu kapsamında görülmeyebiliyor. Yargıtay’ın bir kararında “Allah senin belanı versin” ve “terbiyesiz” ifadeleri de somut olayın koşulları içinde hakaret suçu oluşturmayacak sözler olarak değerlendirilmişti.
EN ÖNEMLİ NOKTA: SÖZÜN BAĞLAMI
Hukuken belirleyici olan yalnızca kullanılan kelime değil. Sözün kime, hangi ortamda, hangi amaçla ve hangi koşullarda söylendiği de değerlendirmeye alınıyor. Bu nedenle sosyal medyada dolaşan “hakaret sayılan/sayılmayan kelimeler” listeleri kesin ve her olay için geçerli bir liste olarak değerlendirilmemeli. TCK da hakaret suçunu tek tek kelimeler üzerinden değil, kişinin onur, şeref ve saygınlığına yönelik saldırı ölçütü üzerinden düzenliyor.
Hakarete uğradığını düşünen kişiler ise olayın niteliğine göre adli makamlara başvurabiliyor. Ayrıca kişilik hakkının zedelenmesi halinde Türk Borçlar Kanunu kapsamında manevi tazminat talep edilmesi de mümkün olabiliyor.
Not: Sosyal medyada paylaşılan listelerde yer alan ifadeler, “her durumda kesinlikle suçtur” veya “hiçbir durumda suç değildir” şeklinde anlaşılmamalıdır; nihai değerlendirme somut olayın koşullarına göre yapılır.
